Alkalin FIFA na Somaliya Ya Rasa Damar Zuwa Amurka, An Bashi Maraba a Kanada

DR
Hoto: DR ta Journalduniger

Wani alkalin wasa ɗan asalin ƙasar Somaliya, Omar Abdulkadir Artan, mai shekara 34, ya gamu da cikas bayan da hukumomi suka hana shi shiga ƙasar Amurka a ranar Asabar, 7 ga watan Yuni, a filin jirgin sama na Miami. Mista Artan, wanda ya zo domin halartar gasar cin kofin duniya ta 2026 a matsayin ɗaya daga cikin alƙalan wasa na hukumar FIFA, an juya shi ne ba tare da wani cikakken bayani ba. Hukumar kula da ƙwallon ƙafa ta duniya, FIFA, ta tabbatar da cewa an cire sunan Artan daga cikin waɗanda za su yi aiki a gasar. A wata hira da manema labarai, Mista Artan ya bayyana takaici, yana mai cewa, "Ina da dukkan takarduna na kamar yadda doka ta tanada. Ina da bizar da ake buƙata. Ni dai kawai alƙalin wasa ne da ke ƙoƙarin cika burinsa."

Dalilin Hana Shiga Amurka

Babban mai bai wa ma'aikatar matasa da wasanni ta Somaliya shawara, Ciise Aden Abshir, ya bayyana cewa Mista Artan yana riƙe da fasfo na diflomasiyya da kuma biza mai inganci a lokacin da lamarin ya faru. Ya ce an yi wa alƙalin wasan tambayoyi a ofishin 'yan ci-rani na tsawon sa'o'i goma sha ɗaya kafin a yanke shawarar hana shi shiga ƙasar.

A wata sanarwa da ya fitar, babban jami'in Fadar White House da ke kula da harkokin gasar cin kofin duniya, Andrew Giuliani, ya yi magana kan ƙoƙarin da ake yi na hana "miyayagun mutane" shiga ƙasar ta hanyar amfani da gasar a matsayin gata. Ya jaddada cewa gwamnati za ta yi amfani da dukkan matakan tsaro don tabbatar da cewa an tantance duk wanda zai shigo ƙasar domin gasar cin kofin duniyar. Sai dai bai ambaci sunan Omar Artan kai tsaye ba a cikin jawabinsa ko kuma ya danganta shi da wani takamaiman laifi.

Martanin Somaliya da FIFA

Da a ce an bar shi ya shiga, da Omar Artan ya kafa tarihi a matsayin ɗan Somaliya na farko da ya taɓa yin alƙalancin wasa a gasar cin kofin duniya. Wannan lamari ya sa ofishin jakadancin Somaliya da ke Amurka ya bayyana cewa yana aiki tuƙuru domin neman mafita kan batun kafin a fara gasar a ranar Alhamis, 11 ga watan Yuni. Ofishin jakadancin ya ce yana tattaunawa da hukumomin Amurka domin fahimtar dalilan da suka sa aka hana alƙalin wasan shiga ƙasar duk da cewa yana da ingantattun takardu. Alƙalin wasan, wanda ya samu karɓuwa a fagen ƙwallon ƙafa, shi ne wanda Hukumar Ƙwallon Ƙafa ta Afirka, wato CAF, ta zaɓa a matsayin gwarzon alƙalan wasa na nahiyar a shekarar 2025. Wannan karramawa ta ƙara haskaka matsayinsa a matsayin ɗaya daga cikin manyan alƙalan wasa a Afirka, wanda hakan ya sa batun hana shi shiga Amurka ya ja hankalin masu sha'awar wasanni a faɗin duniya.

Maraba daga Kanada

A ranar Talata, 9 ga watan Yuni, Firimiya na lardin British Columbia, David Eby, ya wallafa wani saƙo a dandalin sada zumunta na X, wanda a da ake kira Twitter, inda ya miƙa wa Omar Artan goron gayyata zuwa birnin Vancouver. Firimiya Eby ya bayyana cewa za a yi wa alƙalin wasan maraba a birninsu. Wannan gayyata ta biyo bayan rahotannin da suka nuna cewa jami'an kan iyakar Amurka sun bayyana "matsaloli da suka shafi binciken kwakwaf" a matsayin dalilin da ya sa suka hana shi shiga ƙasar.

Birnin Vancouver na ɗaya daga cikin biranen da za su karɓi baƙuncin wasannin gasar cin kofin duniya, inda za a fafata wasanni bakwai a filin wasa na BC Place. Daga cikin waɗannan wasanni har da wasan zagaye na 'yan 16. Wannan mataki na Firimiya Eby ya zo ne a daidai lokacin da ake ci gaba da tattaunawa kan makomar alƙalin wasan, wanda ya gamu da wannan cikas a filin jirgin sama na Miami duk da ya cika dukkan sharuɗɗan da ake buƙata.

Bayan Fage da Tasiri

Wannan lamari na zuwa ne a cikin wani yanayi na siyasa inda dangantaka tsakanin Amurka da Somaliya ta fuskanci ƙalubale. A baya, tsohon shugaban ƙasar Amurka, Donald Trump, ya taɓa siffanta Somaliya a matsayin "ƙasa rubabbiya." A ƙarƙashin gwamnatinsa, an fara yunƙurin kawo ƙarshen matsayin kariya na wucin gadi (wato temporary protection status) ga 'yan Somaliya mazauna Amurka.

Manufofin shige da fice na gwamnatin Trump sun sanya ƙarin ƙa'idoji masu tsauri kan matafiya daga wasu ƙasashe, ciki har da Somaliya. Waɗannan ƙa'idoji, waɗanda aka ƙarfafa su, sun shafi yadda ake tantance matafiya daga waɗannan ƙasashe, lamarin da ya kan haifar da ƙarin bincike ko tsaiko a tashoshin shiga ƙasar. Duk da cewa Mista Artan yana da takardun da suka dace, matakin da aka ɗauka a kansa ya yi daidai da irin tsauraran matakan da aka kafa a baya.