Kwamitin kasa da aka ɗorawa alhakin tsara daftarin kafa Hukumar Yaɗa Labarai ta Kungiyar Kasashen Sahel ko AES a takaice, ya miƙa aikinsa a hukumance ga Ministar Sadarwa ta Nijar. An gudanar da bikin miƙa daftarin ne a ranar Talata, 16 ga watan Yunin 2026 a birnin Yamai. Wannan mataki na zuwa ne a daidai lokacin da ƙasashen Mali da Burkina Faso da Nijar ke ƙoƙarin ƙarfafa haɗin gwiwa a tsakaninsu a fannoni daban-daban.
Daftarin da kwamitin ya gabatar ya ƙunshi muhimman takardu da suka haɗa da yarjejeniyar kafa hukumar da kuma ƙa'idojinta na cikin gida. Haka nan, daftarin ya bayyana kasafin kuɗin da ake buƙata domin fara gudanar da ayyukan hukumar yaɗa labaran. Kafa wannan hukuma na daga cikin manyan tsare-tsaren da ƙasashen uku suka cimma a matsayin wani matakin ƙara danƙon zumunci.
Mataki na Gaba don Amincewa
Nan gaba a cikin makonni masu zuwa, za a gabatar da waɗannan takardu ga wani taron karawa juna sani na musamman da zai samu halartar wakilai daga ƙasashen Mali da Burkina Faso domin tantance su. Wannan taron karawa juna sanin zai duba daftarin da aka tsara tare da wakilai daga ƙasashen biyu na ƙawancen, matakin da ke da muhimmanci wajen tabbatar da cewa dukkan ƙasashen uku sun amince da tsarin kafin a kai ga mataki na gaba. A yayin taron, ƙwararru daga sassan sadarwa na Mali, Burkina Faso, da Nijar za su yi nazari mai zurfi kan yarjejeniyar da kuma ƙa'idojin da aka gabatar. Manufar ita ce a cimma matsaya guda kan yadda hukumar yaɗa labaran ta AES za ta riƙa gudanar da ayyukanta a dukkan ƙasashen da ke ƙarƙashin ƙungiyar ta Sahel.
Tarihin Kungiyar Kasashen Sahel
An kafa Kungiyar Kasashen Sahel ne a matsayin wata ƙungiyar tsaro a watan Satumban 2023, amma daga bisani aka mayar da ita ƙungiyar haɗin gwiwa a watan Yulin 2024 a birnin Yamai. Wannan sauyi ya bai wa ƙawancen damar faɗaɗa ayyukansa fiye da harkokin tsaro kaɗai, inda ya shiga fannonin siyasa da tattalin arziki. Canjin ya kuma kafa harsashin haɗewar ƙasashen uku, wato Mali da Burkina Faso da Nijar, zuwa wata ƙungiya mai kama da ƙasa ɗaya.
A shekarar 2025, ƙungiyar ta ƙaddamar da muhimman abubuwa da dama a birnin Bamako. An gabatar da tutar ƙungiyar a hukumance, sannan aka fara amfani da fasfo na bai-daya mai dauke da fasahar zamani. Haka nan, an kafa bankin raya ƙasa na haɗin gwiwa, tare da ƙaddamar da gidan talabijin na bai-daya. Waɗannan matakai na nuni da ƙudurin ƙasashen na ƙara ƙarfafa dangantaka da haɗin kai a tsakaninsu.
Bayanin Shugabar Kwamitin
Da take miƙa takardun ga Ministar Sadarwa da Fasahar Yaɗa Labarai ta Nijar, Adji Ali Salatou, shugabar kwamitin, Chaoulani Safiatou Amadou, ta bayyana gamsuwarta da aikin da suka kammala. Ta ce kwamitin ya yi aiki tukuru wajen samar da daftarin da zai zama ginshiƙin kafa wannan sabuwar hukuma. A cewarta, an tsara takardun ne domin su dace da manufofin ƙungiyar ta AES na ƙara danƙon zumunci da haɗin kai a tsakanin ƙasashen da ke cikinta. Ta jaddada cewa kafa wannan hukuma zai taimaka wajen samar da murya guda ga ƙasashen Mali da Burkina Faso da kuma Nijar a fagen yaɗa labarai na duniya.
A jawabinta, Chaoulani Safiatou Amadou ta kuma sanar da cewa an yanke shawarar kafa helkwatar hukumar yaɗa labaran ta AES a birnin Yamai, babban birnin jamhuriyar Nijar. Ta ƙara da cewa wannan shawara ta samu amincewar dukkan membobin kwamitin da suka wakilci ƙasashen uku. Matakin zai sa birnin Yamai ya zama cibiyar gudanar da dukkan ayyukan da suka shafi hukumar, wanda hakan zai ƙara ƙarfafa matsayin Nijar a cikin ƙawancen.
