A wata hira ta musamman da ya yi da gidan talabijin na ƙasa, RTN, ranar Litinin, 4 ga Mayu, 2026, Ministan Ma'adanai na Jamhuriyar Nijar, Ousmane Abarchi, ya bayyana cewa babban burin gwamnati da majalisar CNSP shi ne mayar da dimbin arzikin ma'adanai na ƙasar zuwa dukiya ta zahiri ga al'ummar Nijar, tare da tabbatar da cikakken 'yancin kan ƙasa. Ministan ya bayyana wannan manufa a yayin da yake fayyace tsare-tsaren gwamnati na inganta fannin haƙar ma'adanai domin amfanin al'ummar ƙasar baki ɗaya. Ousmane Abarchi ya kuma jaddada cewa ruwa shi ne mafi muhimmancin arzikin ƙasa na farko da Nijar ke da shi, wanda ke gaban sauran ma'adanai da ake samu a cikin ƙasa, wanda hakan ke nuna muhimmancin da gwamnati ta ba shi. Wannan bayani na zuwa ne a cikin ƙoƙarin gwamnatin riƙon ƙwaryar na sake fasalin yadda ake tafiyar da arzikin ƙasa don tabbatar da cewa 'yan ƙasa sun amfana kai tsaye.
Arziki na Uranium da Zinariya
Ƙasar Nijar na da dimbin arzikin ma'adanai iri-iri, wanda hakan ya sa ta zama wata cibiya mai muhimmanci a fannin haƙar ma'adanai a duniya. Daga cikin waɗannan ma'adanai, akwai sinadarin uranium da ake ƙiyasin ajiyarsa ta kai tsakanin tan dubu 350 zuwa tan dubu 500. A halin yanzu, kamfanin SOMAÏR shi ne ke haƙo wannan ma’adanin a matakin masana'anta. Shi ma kamfanin SOMIDA na ci gaba da gudanar da aikin raya wasu wuraren da ke ɗauke da wannan ma’adanin, wanda ake sa ran zai ƙara yawan uranium da ake samarwa a ƙasar. Daga cikin manyan wuraren da aka san suna da uranium akwai Imouraren da Madaouela, waɗanda ke da muhimmanci ga tattalin arzikin ƙasar da kuma matsayinta a kasuwannin duniya.
A fannin zinariya kuwa, an ƙiyasta cewa wurin haƙar ma’adinai na Samira na ɗauke da ajiyar da ta kai tan kusan 2.5 na zinariya. Kamfanin Société des Mines du Liptako (SML) ne ke gudanar da aikin haƙo zinariya a matakin masana'anta a wannan wurin na Samira, wanda ya daɗe yana bayar da gudunmawa ga tattalin arzikin ƙasa. Haka nan, wani kamfani mai suna Niger Mining Company na ci gaba da aikin raya wani wurin haƙar zinariya a yankin Téra, wani aiki ne da ake sa ran zai ƙara bunƙasa wannan fanni tare da samar da sabbin damammaki.
Sauran Ma'adanai da Amfanin Su
Baya ga uranium da zinariya, Nijar na kuma da wasu ma'adanai kamar su jan karfe, kwano, da farar ƙasa da kuma sinadarin gypsum a sassa daban-daban na ƙasar. Waɗannan ma'adanai, ko da yake ba su kai uranium da zinariya shahara ba, suna da muhimmancin gaske ga masana'antun cikin gida. Haka nan an ƙiyasta cewa akwai ajiyar ƙarfe da ta haura tan biliyan guda a yankunan Say da Kollo, wanda hakan ke buɗe kofa ga yiwuwar kafa masana'antun sarrafa ƙarfe a nan gaba. Kamfanin SONICHAR ne ke haƙo gawayin dutse a yankin Agadez domin samar da wutar lantarki, inda ake hasashen cewa akwai ajiyar gawayin da ta kai dubun-dubatar miliyoyin tan. Kamfanonin siminti na Cimenteries de Malbaza da na Cimenteries de Badaguichiri su ne ke amfani da farar ƙasa da sinadarin gypsum wajen gudanar da ayyukansu na sarrafa siminti don biyan buƙatun gine-gine a cikin ƙasar. Waɗannan ma'adanai na ƙara faɗaɗa taswirar arzikin ƙasa da Nijar ke da shi.
Hangula ga Ci gaban Ƙasar
Ministan Ma'adanai, Ousmane Abarchi, ya ce gwamnati na da burin ganin cewa arzikin ƙasa ya zama na kowa da kowa, tare da tabbatar da cewa duk wani kamfani da ke aikin haƙar ma'adanai ya cika ƙa'idojin da aka gindaya don amfanin jama'a. Ya jaddada cewa Nijar na da arzikin ma'adanai masu yawa da suka haɗa da uranium, zinariya, ƙarfe, jan karfe, kwano, da gawayin dutse. A cewarsa, wannan arzikin zai zama ginshiƙin bunƙasar tattalin arzikin ƙasar tare da samar da ayyukan yi ga matasa, muddin aka tafiyar da shi yadda ya kamata kuma cikin adalci. Gwamnati na fatan cewa ta hanyar ingantaccen tsari, za a yi amfani da waɗannan ma'adanai wajen tabbatar da cikakken 'yancin kan tattalin arziki da kuma inganta rayuwar kowane ɗan Nijar.
