Belgian Deputy PM Visits Niger to Boost Healthcare Digitalization Amidst Diplomatic Tensions

Enabel au Niger
Hoto: Enabel au Niger ta Journalduniger

Mataimakin Firaministan ƙasar Belgium kuma Ministan Harkokin Waje da Haɗin Kan Ci Gaba, Maxime Prévot, ya kai ziyara ƙasar Nijar domin ƙarfafa dangantaka. Ziyarar tasa ta mayar da hankali kan shirin gwamnatin Belgium na tallafa wa aikin zamanantar da tsarin kiwon lafiyar Nijar ta hanyar amfani da fasahar zamani, ciki har da ba da magani daga nesa wato ‘telemedicine’. A cewar Maxime Prévot, "Ministan na Belgium ya ce yana son sake gano hanyar sabunta tattaunawa da Nijar." Wannan na zuwa ne a daidai lokacin da ake fuskantar zaman doya da manja a fannin diflomasiyya.

Tarihin ziyarar da yanayin diflomasiyya

Ziyarar ta zo ne a daidai lokacin da ake fuskantar takun-saka a fannin diflomasiyya tsakanin ƙasashen Turai da ƙungiyar ƙasashen Sahel wato AES, tun bayan juyin mulkin da aka yi a shekarar 2023. Galibin ofisoshin jakadancin ƙasashen Turai sun bar Nijar tun bayan wannan juyin mulki. Kafin isarsa Nijar, Mista Prévot ya fara yada zango a birnin Ouagadougou na ƙasar Burkina Faso. A can, ya gana da shugaban ƙasar, Ibrahim Traoré. Wannan yanayi na nuna wani sauyi a yadda ake tafiyar da harkokin diflomasiyya a yankin, inda ake neman sabbin hanyoyin tattaunawa da hulɗa tsakanin Turai da gwamnatocin sojin da ke mulki a ƙasashen ƙungiyar ta AES.

Tallafin fasaha ga kiwon lafiya

A ranar Juma'a, 28 ga watan Agustan shekarar 2026, Mista Prévot ya ziyarci asibitin haihuwa na Issaka Gazobi da ke birnin Yamai. Ziyarar tasa na da nufin duba irin ci gaban da aka samu a ƙarƙashin wani shiri na musamman da ake kira PASS Sutura. Wannan shiri, wanda ake aiwatarwa tare da haɗin gwiwar hukumar raya ƙasa ta Belgium mai suna Enabel da kuma Ma'aikatar Kiwon Lafiyar Jama'a ta Nijar, na da burin inganta tsarin tattara bayanai na marasa lafiya ta hanyar amfani da manhajar kwamfuta. Manufar ita ce a sauƙaƙe wa likitoci da ma'aikatan lafiya samun bayanan marasa lafiya cikin gaggawa, maimakon dogaro da tsarin rubutu a takarda wanda ke da tsaiko.

Wannan shiri na PASS Sutura ya tanadi kai wa asibitoci da cibiyoyin kiwon lafiya guda goma a yankunan Gaya, da Gothèye, da Dosso, da Boboye, da kuma Dioundiou. Ta hanyar wannan shiri, ana sa ran samun sauƙin gudanar da ayyukan kiwon lafiya da kuma inganta su, musamman a fannin kula da lafiyar mata masu juna biyu da ƙananan yara. Ana fatan wannan fasaha za ta taimaka wajen rage matsalolin da ake fuskanta na ɓata lokaci wajen neman bayanan marasa lafiya, lamarin da zai inganta saurin ba da agajin gaggawa.

Wannan ƙoƙari na zuwa ne a daidai lokacin da ƙididdiga ke nuna cewa kusan rabin al'ummar ƙasar Nijar ba su da wani tsarin inshorar lafiya ko tallafin kiwon lafiya. Wannan yanayi na nufin cewa miliyoyin mutane na fuskantar ƙalubale wajen samun ingantacciyar kulawar lafiya saboda rashin kuɗi. Shirye-shirye irin wannan na gwamnatin Belgium na neman rage wannan gibi ta hanyar samar da sauƙi da inganci a tsarin kiwon lafiyar da ake da shi a faɗin ƙasar.

Siyasa da kuma yanayin tsaro

A yayin ziyarar tasa, Mista Prévot ya gana da Firaministan Nijar, Ali Mahaman Lamine Zeine, a birnin Yamai. Ganawar tasu ta shafi tattaunawa kan yadda za a ƙarfafa alaƙar da ke tsakanin ƙasashen biyu, musamman a fannonin da suka shafi ci gaba da haɗin kai. Wannan ganawa na da muhimmanci wajen sake buɗe kafar tattaunawa tsakanin gwamnatin Belgium da kuma gwamnatin sojin da ke kan mulki a Nijar, a daidai lokacin da dangantakar diflomasiyya ke fuskantar ƙalubale a yankin Sahel.

Jim kaɗan bayan tashin tawagar ta ƙasar Belgium daga filin jirgin saman Yamai, an ji ƙarar harbe-harbe a kusa da filin jirgin. Har yanzu dai ba a san musabbabin wannan tashin hankali ba ko kuma waɗanda ke da alhakin kai shi. Wannan lamari ya haifar da damuwa game da yanayin tsaro a babban birnin ƙasar, musamman ganin cewa ya faru ne a lokacin da wata muhimmiyar tawagar ƙasashen waje ke barin ƙasar.

Bayanai kan aikin da kuma makomar

Aikin PASS Sutura, wanda hukumar Enabel da Ma'aikatar Kiwon Lafiyar Jama'a ta Nijar ke jagoranta, shi ne jigon haɗin gwiwar ƙasashen biyu na tsawon shekarun 2022 zuwa 2026. Gwamnatin Belgium ce ta ɗauki nauyin aikin da kuɗi Euro miliyan 14.5, tare da tallafin Euro miliyan 3.2 daga ƙasar Netherlands. An wallafa wannan rahoto ne ranar 2 ga watan Satumbar 2026.