An buɗe bugu na biyar na Ranar Binciken Noma a birnin Yamai, babban birnin jamhuriyar Nijar. Wannan taro, wanda ya zama wata al'ada ta shekara-shekara a fannin aikin gona na ƙasar, na da nufin baje kolin sababbin fasahohi da sakamakon binciken da aka gudanar don bunƙasa noman zamani. Taron ya tara masana da manazarta da masu ruwa da tsaki daga sassa daban-daban na ƙasar, domin tattauna hanyoyin da za a bi wajen shawo kan matsalolin da fannin ke fuskanta, musamman a wannan zamani na sauyin yanayi da ƙalubalen samar da isasshen abinci. Mahalarta taron za su yi amfani da wannan dama wajen musayar ra'ayoyi da gogewa, da kuma duba yadda za a yi amfani da binciken kimiyya don ƙara yawan amfanin gona da inganta rayuwar manoma a faɗin Nijar. Ana sa ran taron zai fitar da muhimman shawarwari da za su taimaka wajen tsara manufofin gwamnati a fannin noma da kuma jawo hankalin masu zuba jari. Wannan bugu na bana na zuwa ne a daidai lokacin da ake fuskantar buƙatar gaggawa ta samar da dabarun da za su tabbatar da wadataccen abinci mai ɗorewa a yankin Sahel.
Mahimmancin Baje Kolin Noma
Wannan baje koli na taka muhimmiyar rawa wajen haɗa kai tsakanin Cibiyar Nazarin Aikin Gona ta Nijar, wato l'Institut National de la Recherche Agronomique du Niger (INRAN), da sauran masu ruwa da tsaki a fannin bunƙasa karkara. Babban makasudin taron shi ne yada sakamakon binciken da cibiyar ta gudanar da kuma sababbin fasahohin da ta samar. Ana yin hakan ne domin manoma da sauran masu amfani da su su samu damar ganewa da idonsu, su kuma yi amfani da su don inganta ayyukansu na yau da kullum. Taron ya zama wata hanya ta musamman da ake bi don isar da ilimin zamani ga manoma kai tsaye, maimakon dogaro da tsofaffin hanyoyin da ba sa kawo canji mai yawa. Ta hanyar baje kolin, manoma za su iya ganin irin amfanin da za su samu idan suka rungumi sababbin nau'ikan iri masu juriya da sauyin yanayi, ko kuma dabarun noma da ke rage buƙatar ruwa da taki.
Taron ya samar da wata dama ga INRAN don jin ra'ayoyin manoma da sauran 'yan wasa a fannin noma game da buƙatunsu da ƙalubalen da suke fuskanta. Wannan tattaunawa ta fuska biyu tana taimaka wa masu bincike su fahimci ainihin matsalolin da ke addabar manoma a gonakansu, wanda hakan ke ba su damar tsara binciken da zai magance waɗannan matsaloli kai tsaye. Wannan mu'amala tana ƙarfafa dangantaka tsakanin masu bincike da al'ummar da suke yi wa aiki, ta yadda binciken ba zai zama an yi shi a cikin ofisoshi kawai ba, ba tare da sanin ko zai yi amfani a zahiri ba. Hakan na tabbatar da cewa duk wani bincike da aka yi, an yi shi ne domin warware wata matsala da ake fama da ita a fannin noma na ƙasar. Wannan hanya ce da ke tabbatar da cewa an kashe kuɗaɗen bincike a inda ya dace kuma an samu sakamakon da ake buƙata.
Taron ya kuma zama wata kasuwa inda ake baje kolin kayayyakin da suka shafi noma, tun daga sababbin nau'ikan iri da takin zamani, zuwa ga kayan aikin gona na zamani kamar su injinan noma da na sarrafa amfanin gona. Wannan na bai wa kamfanoni masu zaman kansu da ƙungiyoyin manoma damar tallata hajojinsu da kuma kulla alaƙar kasuwanci. Manoma da ke halartar taron za su samu damar siyan waɗannan kayayyaki a farashi mai sauƙi, da kuma samun shawarwari daga ƙwararru kan yadda za su yi amfani da su yadda ya kamata. Wannan tsari na taimaka wa manoma su samu damar yin amfani da fasahar da wataƙila ba za su iya samu ba a yankunansu. Ta haka, ranar binciken noma ta zama wata gada da ke haɗa masu samar da fasaha da masu amfani da ita, wanda hakan ke taimakawa wajen bunƙasa tattalin arzikin ƙasa baki ɗaya.
Manyan Batutuwan Da Aka Tattauna
A yayin buɗe taron, manyan jami'ai da masana sun gabatar da jawabai da suka yi ƙarin haske kan manufofin taron da kuma ƙalubalen da fannin noma ke fuskanta a Jamhuriyar Nijar. Waɗannan jawabai sun zama kamar ginshiƙin tattaunawar da za a yi a cikin kwanaki masu zuwa, inda aka shimfiɗa batutuwan da za a fi mayar da hankali a kansu. An jaddada buƙatar samun sababbin hanyoyin da za su magance matsalolin noman gargajiya, musamman ta fuskar rashin tabbas na yanayi da kuma yadda za a ƙara yawan amfanin gona domin ciyar da al'ummar ƙasar da ke ƙara yawa. Masu jawaban sun yi nuni da cewa, binciken kimiyya shi ne tushen samun ci gaba mai ɗorewa, kuma lokaci ya yi da za a yi amfani da sakamakon binciken da aka tara tsawon shekaru domin kawo sauyi na zahiri a rayuwar manoma.
An mai da hankali sosai kan batun sauyin yanayi da illolinsa ga aikin gona a yankin Sahel. Mahalarta taron sun amince cewa matsalar fari da ambaliyar ruwa da kuma kwararowar hamada sun zama barazana ga samar da isasshen abinci. Saboda haka, an tattauna hanyoyin da za a bi don rage waɗannan illoli, kamar samar da nau'ikan iri masu juriya da fari da zafi, da kuma inganta dabarun adana ruwan sama. An kuma duba yadda za a ƙarfafa tsarin noma mai dacewa da yanayi, wanda ya haɗa da noman gandun daji da kuma amfani da bishiyoyi wajen kare gonaki daga iska da zaizayar ƙasa. Tattaunawar ta kuma shafi mahimmancin isar da bayanan yanayi ga manoma a kan lokaci, ta yadda za su iya tsara ayyukansu na noma yadda ya kamata, kamar lokacin shuka da girbi, don rage asarar da za su iya fuskanta.
Wani muhimmin batu da ya ɗauki hankali shi ne na bunƙasa noman rani da kuma inganta sarrafa amfanin gona. An tattauna cewa dogaro da noman damina kaɗai ba zai iya biyan buƙatun ƙasar ba, don haka akwai buƙatar faɗaɗa noman rani ta hanyar amfani da koguna da tafkuna da kuma ruwan ƙarƙashin ƙasa. Wannan zai ba da damar yin noma sau biyu ko uku a shekara, wanda zai ƙara yawan abincin da ake nomawa da kuma samar da ayyukan yi ga matasa. A ɓangaren sarrafa amfanin gona kuwa, an duba yadda za a rage asarar da ake yi bayan girbi, wadda a wasu lokutan takan kai kashi mai yawa na abin da aka noma. An tattauna kan buƙatar samar da fasahohin adana kayan gona na zamani, da kuma koya wa manoma hanyoyin sarrafa amfanin gonarsu don sayarwa a kasuwa, kamar busar da kayan lambu ko niƙa hatsi zuwa gari.
Haka nan, an tattauna sosai kan rawar da fasahar zamani da kirkire-kirkire ke takawa wajen sauya fasalin aikin gona. An baje kolin wasu sababbin fasahohi, ciki har da amfani da wayoyin hannu wajen samun shawarwari kan noma da farashin kayayyaki a kasuwa. An kuma gabatar da bayanai kan yadda za a yi amfani da na'urori masu aiki da hasken rana wajen ban ruwa da kuma sarrafa amfanin gona. Tattaunawar ta kuma shafi yadda za a jawo hankalin matasa su shiga harkar noma ta hanyar amfani da waɗannan fasahohi. An amince cewa idan aka mayar da aikin gona sana'a mai riba da ke amfani da fasahar zamani, hakan zai sa matasa su fi sha'awar shiga cikinta, maimakon su riƙa kauracewa ƙauyuka suna zuwa birane neman aiki. Waɗannan batutuwa sun nuna aniyar da ake da ita ta ganin an yi amfani da kowace hanya domin ganin an bunƙasa fannin noma a Nijar.
Sakamako da Shawarwari
Bayan kammala tattaunawa da baje kolin da aka gudanar, mahalarta taron sun fitar da jerin sakamako da shawarwari masu muhimmanci da aka yi imanin za su zama taswirar da za a bi domin ciyar da fannin noma gaba a Jamhuriyar Nijar. Ɗaya daga cikin manyan sakamakon da aka cimma shi ne amincewa baki ɗaya kan buƙatar gaggawa ta ƙarfafa alaƙa tsakanin masu bincike, hukumomin isar da saƙon noma, da kuma manoma a matakin farko. An lura cewa akwai gibi tsakanin fasahohin da ake samarwa a cibiyoyin bincike da kuma yadda ake amfani da su a gonaki. Don haka, an ba da shawarar ƙirƙiro wani tsari na musamman da zai tabbatar da cewa duk wani sakamakon bincike ya isa ga manomin da aka yi domin shi, kuma a cikin harshen da zai fahimta da kuma ta hanyoyin da za su sauƙaƙa masa amfani da su. Wannan ya haɗa da faɗaɗa amfani da gidajen rediyon al'umma da kuma fasahar wayar salula wajen yaɗa ilimin noma na zamani.
An kuma fitar da sakamakon cewa, don tinkarar barazanar sauyin yanayi yadda ya kamata, dole ne a ba da fifiko na musamman ga binciken da ya shafi samar da nau'ikan iri masu jure fari, zafi, da kuma cututtuka. Shawarar da aka bayar a nan ita ce, gwamnati da abokan hulɗa su ƙara zuba jari a fannin binciken kimiyyar halittu (biotechnology) da kuma inganta bankunan adana iri na ƙasa. Haka nan, an ba da shawarar a kafa gonakin gwaji na musamman a sassa daban-daban na ƙasar, waɗanda za su zama wuraren da manoma za su iya zuwa su ga yadda waɗannan sababbin nau'ikan iri ke yin kyau a zahiri kafin su yanke shawarar amfani da su. An kuma jaddada buƙatar inganta dabarun noma mai kiyaye muhalli, kamar noman gandun daji da amfani da takin gargajiya, domin rage dogaro da takin zamani da kuma dawo da martabar ƙasa.
A fannin bunƙasa noman rani da sarrafa amfanin gona, taron ya fitar da sakamakon cewa akwai buƙatar a sauƙaƙa wa manoma hanyoyin samun bashi don siyan kayan aikin ban ruwa, kamar injinan famfo masu aiki da hasken rana. Shawarar da aka bayar ita ce a kafa wani asusu na musamman da zai tallafa wa manoma da ƙananan basussuka marasa ruwa mai yawa. Dangane da batun rage asarar amfanin gona bayan girbi kuwa, an ba da shawarar a ƙarfafa kafuwar ƙananan masana'antu na sarrafa kayan gona a yankunan karkara. Wannan zai taimaka wajen samar da ayyukan yi, ya ƙara wa amfanin gona daraja, kuma ya rage ɓarnar da ake yi. An yi kira ga gwamnati da ta sake duba manufofinta na noma domin su yi daidai da waɗannan shawarwari, tare da tabbatar da cewa an samar da isassun kuɗaɗe don aiwatar da su yadda ya kamata.
