Masana tattalin arziƙi da 'yan siyasa a Najeriya na ci gaba da yin nazari kan manufofin tattalin arziƙi na gwamnatin tsohon shugaban ƙasa Muhammadu Buhari, a daidai lokacin da ƙasar ke fuskantar hauhawar farashin kayayyaki da ba a taɓa ganin irinsa ba. A ƙarƙashin jagorancin Buhari, an ƙaddamar da tsare-tsare da dama da nufin bunƙasa tattalin arziƙin ƙasar da kuma rage dogaro da man fetur. Waɗannan manufofin sun haɗa da rufe iyakokin ƙasar don ƙarfafa noman cikin gida, da kuma bayar da tallafin kuɗi ga manoma a ƙarƙashin shirin Anchor Borrowers' Programme.
Sai dai kuma, yayin da wasu ke ganin waɗannan matakan sun taimaka wajen haɓaka wasu sassa na tattalin arziƙin, wasu manazarta na cewa sun haifar da ƙarin matsin lamba ga 'yan ƙasa. Suna masu nuni da yadda hauhawar farashin kayan abinci da sauran abubuwan buƙatun yau da kullum ya ƙaru a shekarun ƙarshe na gwamnatinsa. Wannan yanayi ya sa ake ta muhawara kan nasarori da kuma gazawar manufofin tattalin arziƙin na zamanin Buhari, da kuma irin tasirin da suka yi a kan halin da ake ciki a yanzu.
Buhari Ya Kaddamar Da Jarrabawar BEP 2026
A karkashin shirin bunkasa tattalin arziki, gwamnatin Buhari ta kaddamar da wani tsari na musamman da aka yi wa lakabi da "Buhari Economic Plan 2026" ko kuma BEP 2026 a takaice. Wannan shiri, wanda aka bullo da shi a shekarun karshe na mulkinsa, an shirya shi ne da nufin samar da ingantacciyar hanyar da za a bi domin karfafa tattalin arzikin Najeriya bayan karewar wa'adin mulkinsa. An tsara BEP 2026 a matsayin wata jarrabawa ko ma'auni na dogon lokaci, wanda zai iya tantance nasarori ko akasin manufofin da aka shimfida a tsawon shekaru takwas na gwamnatinsa. Manufar farko ita ce a samar da wani tushe mai karfi da gwamnati mai zuwa za ta iya ginawa a kai, tare da tabbatar da cewa an ci gaba da aiwatar da wasu muhimman tsare-tsare da aka fara. Wannan ya hada da ci gaba da saka hannun jari a fannin noma, gine-ginen manyan ayyuka, da kuma kokarin rage dogaro da shigo da kayayyaki daga kasashen waje.
Daga cikin muhimman ginshikan da aka gina BEP 2026 a kansu, akwai batun samar da wadataccen abinci a cikin gida. Gwamnatin Buhari ta yi amannar cewa ta hanyar karfafa manoma da kuma hana shigo da wasu kayan abinci, Najeriya za ta iya ciyar da kanta da kanta, wanda hakan zai rage matsin lamba a kan kudaden waje na kasar. Wannan jarrabawar tattalin arziki ta BEP 2026 tana da burin auna yadda wannan manufa ta yi tasiri wajen daidaita farashin kayan abinci a kasuwanni a shekarun da za su biyo baya. Haka zalika, shirin ya tanadi auna irin ci gaban da aka samu a fannin samar da ayyukan yi, musamman ga matasa, ta hanyar shirye-shiryen tallafawa kananan sana'o'i da kuma manyan ayyukan gwamnati kamar aikin gina layin dogo da tituna. An sa ran cewa zuwa shekarar 2026, za a iya ganin a zahiri irin gudunmawar da wadannan ayyuka suka bayar wajen rage zaman kashe wando a fadin kasar.
BEP 2026 ya kunshi wani bangare na auna karfin tattalin arzikin Najeriya wajen jure wa girgizar tattalin arzikin duniya, musamman sauyin farashin danyen mai. Gwamnatin Buhari ta fara wasu tsare-tsare na fadada hanyoyin samun kudaden shiga na gwamnati, kamar ta fannin haraji da kuma habaka arzikin ma'adanai. Wannan jarrabawa da aka kaddamar tana da nufin tantance ko wadannan matakai sun samar da wata kariya ga tattalin arzikin kasar daga dogaro da bangaren man fetur kadai. Manazarta na ganin cewa sakamakon wannan jarrabawa ta BEP 2026 zai fito fili ne a lokacin da aka kwatanta yanayin tattalin arzikin da aka samu a shekarar 2026 da wanda aka bari a shekarar 2023. Wannan ma'auni zai taimaka wajen fahimtar ko manufofin tattalin arzikin da aka bi a zamanin Buhari sun samar da ci gaba mai dorewa ko kuma sun bar wasu kalubale da za su bukaci daukar sabbin matakai a nan gaba.
Cikakkun Bayani Kan Takardar Zane-zanen Fasaha
A matsayin wani ɓangare na jarrabawar tattalin arziƙin, an bayyana cewa adadin mutum dubu goma sha ɗaya da ɗari biyu da sittin da uku ne suka fafata domin samun takardar shaidar ƙwarewar fasaha. Wannan takarda, wadda aka tanada a cikin shirin BEP 2026, tana a matsayin wata shaida ta samun horo na musamman a fannoni daban-daban na sana’o’in hannu da kuma fasahar zamani. Gwamnatin Buhari ta ƙirƙiro wannan tsarin ne domin auna yawan ƙwararrun ma’aikata da aka samar a ƙarƙashin manufofinta na ƙarfafa gwiwar matasa su rungumi sana’o’i don dogaro da kai. An tsara jarrabawar ne domin tantance waɗanda suka cancanta kuma suka nuna ƙwarewa a fannonin da suka zaɓa, wanda hakan zai ba su damar samun sauƙin shiga kasuwar aiki ko kuma fara nasu harkokin kasuwanci. Tsarin ya yi la’akari da buƙatar da ake da ita na ƙwararru a sassa kamar aikin walda, aikin gini, gyaran motoci, fasahar sadarwa, da kuma aikin ɗinki na zamani, waɗanda duk suke da muhimmanci wajen haɓaka tattalin arziƙin cikin gida.
Manufar fitar da wannan adadi na 'yan takara ita ce a samar da cikakken bayani kan yawan mutanen da suka ci gajiyar shirye-shiryen horar da sana’o’i da aka gudanar a ƙarƙashin gwamnatin. Adadin mutum 11,263 da suka shiga wannan fafatawa na nuni da irin sha’awar da matasa suka nuna game da samun ƙwarewa ta musamman, wadda za ta iya zama wata hanyar samun kuɗin shiga sabanin jiran aikin gwamnati. Takardar shaidar fasahar da ake magana a kai ba wai kawai takarda ce ta kammala horo ba; an tsara ta ne a matsayin wata kafa ta samun karɓuwa a hukumance daga masana’antu da kamfanoni masu zaman kansu, waɗanda ke neman ma’aikata masu ƙwarewa. Ana sa ran cewa waɗanda suka yi nasarar samun wannan takarda za su zama wani ginshiƙi na rage yawan marasa aikin yi a ƙasar, kamar yadda shirin BEP 2026 ya yi hasashe. Wannan mataki wani ɓangare ne na babban zanen fasahar da aka yi niyyar auna tasirinsa a shekarar 2026, domin a ga ko an samu nasarar samar da isassun ƙwararrun ma’aikata da za su iya tafiyar da ƙananan masana’antu da kuma manyan ayyukan raya ƙasa.
Yawan Masu Fafatawa A Jarrabawar
A matsayin wani ɓangare na jarrabawar tattalin arziƙin da aka kafa a ƙarƙashin shirin BEP 2026, an bayyana cewa adadin mutum dubu goma sha ɗaya da ɗari biyu da sittin da uku ne suka fafata domin samun takardar shaidar ƙwarewar fasaha. Wannan takarda, wadda aka tanada a cikin shirin, tana a matsayin wata shaida ta samun horo na musamman a fannoni daban-daban na sana’o’in hannu da kuma fasahar zamani. Gwamnatin tsohon shugaba Buhari ta ƙirƙiro wannan tsarin ne domin auna yawan ƙwararrun ma’aikata da aka samar a ƙarƙashin manufofinta na ƙarfafa gwiwar matasa su rungumi sana’o’i don dogaro da kai. An tsara jarrabawar ne domin tantance waɗanda suka cancanta kuma suka nuna ƙwarewa a fannonin da suka zaɓa, wanda hakan zai ba su damar samun sauƙin shiga kasuwar aiki ko kuma fara nasu harkokin kasuwanci. Tsarin ya yi la’akari da buƙatar da ake da ita na ƙwararru a sassa kamar aikin walda, aikin gini, gyaran motoci, fasahar sadarwa, da kuma aikin ɗinki na zamani, waɗanda duk suke da muhimmanci wajen haɓaka tattalin arziƙin cikin gida.
Manufar fitar da wannan adadi na 'yan takara ita ce a samar da cikakken bayani kan yawan mutanen da suka ci gajiyar shirye-shiryen horar da sana’o’i da aka gudanar a ƙarƙashin gwamnatin. Adadin mutum 11,263 da suka shiga wannan fafatawa na nuni da irin sha’awar da matasa suka nuna game da samun ƙwarewa ta musamman, wadda za ta iya zama wata hanyar samun kuɗin shiga sabanin jiran aikin gwamnati. Takardar shaidar fasahar da ake magana a kai ba wai kawai takarda ce ta kammala horo ba; an tsara ta ne a matsayin wata kafa ta samun karɓuwa a hukumance daga masana’antu da kamfanoni masu zaman kansu, waɗanda ke neman ma’aikata masu ƙwarewa. Ana sa ran cewa waɗanda suka yi nasarar samun wannan takarda za su zama wani ginshiƙi na rage yawan marasa aikin yi a ƙasar, kamar yadda shirin BEP 2026 ya yi hasashe. Wannan mataki wani ɓangare ne na babban zanen fasahar da aka yi niyyar auna tasirinsa a shekarar 2026, domin a ga ko an samu nasarar samar da isassun ƙwararrun ma’aikata da za su iya tafiyar da ƙananan masana’antu da kuma manyan ayyukan raya ƙasa a Nijeriya.
