Kasar Nijar ta samu gagarumin ci gaban tattalin arziki a 'yan shekarun nan, inda ta tashi daga kashi 1.4 cikin 100 a shekarar 2021 zuwa kashi 11.9 cikin 100 a shekarar 2022. Wannan ci gaban ya karu zuwa kashi 10.3 cikin 100 a shekarar 2024. Wannan yanayin na ci gaba ana sa ran zai dore, kamar yadda hasashen Asusun Ba da Lamuni na Duniya (FMI) da Bankin Raya Afirka (BAD) suka nuna. Wannan bunkasa na zuwa ne a daidai lokacin da kasar ke kokarin yin amfani da arzikin man fetur dinta domin samun ci gaba mai dorewa.
Tarihin Dogaro da Kayayyakin Danye
Duk da jawabin da ake yi kan ikon cin gashin kan tattalin arziki, kasar ta daɗe tana dogaro da wasu kasashe wajen sarrafa mata kayayyaki. Shekaru da dama, Nijar na fitar da kayayyakin da ba a sarrafa su ba, yayin da take shigo da kusan dukkan kayayyakin da ta ke buƙata da aka riga aka sarrafa. A misali, tsawon shekaru hamsin, kasar ta haƙo ma'adinin uranium amma ba ta taɓa gina masana'antar sarrafa makamashin nukiliya ba, wanda hakan ya hana ta cin gajiyar wannan ma'adinai sosai. Haka nan, kasar ta shafe shekaru tana noman kayayyakin amfanin gona masu daraja kamar gyada, da albasa, da kuma wake, amma ba tare da ta ƙware wajen sarrafa su zuwa wasu kayayyaki masu ƙarin daraja ba. Wannan tsarin ya hana ta samun cikakkiyar ribar da ke tattare da arzikin albarkatun ƙasarta.
Man Fetur: Jigon Tattalin Arziki
Binciken man fetur, wanda aka fi sani da "baƙin zinare", ya zama babbar jigo kuma kashin bayan tattalin arzikin ƙasar Nijar a halin yanzu. Wannan sabon tushen arziki ya buɗe kofa ga gwamnati wajen samun damar gudanar da manyan ayyukan raya ƙasa da kuma tunkarar wasu matsalolin gaggawa da ƙasar ke fuskanta. Ana ganin kuɗaɗen da ake samu daga rarar man fetur a matsayin wata babbar mafita da za ta iya samar da kuɗaɗen gudanar da ayyukan gwamnati, musamman a lokutan da ake fuskantar matsin tattalin arziki ko wasu ƙalubale. Wannan yanayi na bai wa ƙasar damar rage dogaro da tallafin ƙasashen waje, tare da yin amfani da arzikin da take da shi a cikin gida domin tafiyar da harkokinta na yau da kullum da kuma biyan buƙatun al'ummarta.
Hanyar Samar da Arziki na Dindindin
Masana na ganin ya zama wajibi a mayar da rarar man fetur zuwa wani arziki na dindindin domin amfanin kowa da kowa. Wannan tsarin na buƙatar a yi amfani da kuɗaɗen da ake samu daga man fetur wajen zuba jari a fannonin da za su samar da ci gaba mai ɗorewa, maimakon a cinye su kawai. Babban abin da ake ganin zai zama ceto ga ƙasar shi ne saka jari a fannin bunƙasa ƙwarewar ɗan Adam. Ta hanyar ilmantarwa da horar da al'umma, ƙasar za ta iya gina tushe mai ƙarfi na ma'aikata masu fasaha da za su iya tafiyar da tattalin arzikinta a nan gaba, ko da bayan man fetur ya ƙare. Ana kallon ƙasa mai cikakken 'yanci a matsayin wadda ta san yadda za ta yi amfani da albarkatunta don ta daina dogaro da su har abada.
Burin Juyin Masana'antu da Kasuwanci
Raunin da aka samu a shekarar 2021 an danganta shi da annobar Covid-19. Bunkasar tattalin arzikin ta sake durƙushewa zuwa kashi 2.4 cikin 100 a shekarar 2023 sakamakon rikice-rikice da takunkuman da suka biyo bayan al'amuran 26 ga Yuli, 2023. Ana sa ran ci gaban zai daidaita a kashi 7.4 cikin 100 a shekarar 2025. A ranar 30 ga Yuni, Ministan Kasuwanci da Masana'antu, Abdoulaye Seydou, ya bayyana cewa burinsa shi ne ya mayar da ma'aikatarsa kan gaba wajen bayar da gudunmawa ga arzikin cikin gida na ƙasar.