Hukumomi a Jamhuriyar Nijar sun yi gargadi kan yadda wani maganin kashe kwari na bogi mai suna "Calthio" ke yawo a sassan ƙasar ba bisa ƙa'ida ba. An bayyana cewa maganin, wanda ake amfani da shi wajen kare amfanin gona, na iya haifar da babbar illa ga lafiyar jama'a da kuma muhalli. Wannan faɗakarwa na zuwa ne a daidai lokacin da ake shirin tunkarar daminar bana, inda manoma ke buƙatar irin waɗannan magunguna domin kare amfanin gonakinsu daga mamayar kwari.
Cikakkun Bayani Kan Maganin Bogi
Bincike ya nuna cewa maganin na bogi an saka shi ne a cikin wata leda mai launin ruwan hoda, wadda aka rubuta a jikinta “25 % THIRAME + 20 % LINDANE – Protection des semences.” Wannan ya sha bamban da ainihin kayan da ake sayarwa bisa doka. Haka nan, ledar maganin na jabu na ɗauke da ranar da zai daina aiki ta ƙarya, wadda aka nuna zai fara daga shekarar 2024 zuwa 2029. Matakin da ake ganin an ɗauka ne domin yaudarar manoman da ba su da masaniya kan ainihin maganin.
Masu kera wannan magani na bogi sun yi amfani da sunayen kamfanoni masu lasisin rarraba magungunan gona a ƙasar, ciki har da kamfanin SAPHYTO da na M.P.C. A wani yunƙuri na ganin an amince da kayansu. A zahiri, ainihin maganin “Calthio C” da aka sani, na ƙunshe ne da sinadaran Chlorpyrifos-ethyl da kuma Thirame, kuma ba ya ƙunshe da sinadarin Lindane. Ainihin maganin na “Calthio C” ba a saka shi a cikin leda mai launin ruwan hoda ba, wanda hakan ke zama wata babbar alama ta bambance na gaske da na jabu.
Hadarin Lindane Ga Lafiya Da Muhalli
Maganin na bogi na ƙunshe ne da sinadarin Lindane, wani sinadari da aka daɗe da haramta amfani da shi a yankin Sahel tun farkon shekarun 2000. An haramta shi ne saboda illar da yake da ita. Wannan sinadari na Lindane na cikin jerin sinadarai masu guba da ke daɗewa a muhalli ba tare da sun lalace ba, wato abin da ake kira 'persistent organic pollutant' (POP) a turance. An tabbatar da cewa sinadarin na da matuƙar haɗari ga lafiyar ɗan Adam da ma duk wani mai rai da kuma muhallin da yake rayuwa a ciki.
Amfani da sinadarin Lindane na iya haifar da guba mai tsanani wadda za ta iya kai wa ga mutuwa. Har ila yau, yana iya haifar da lalacewar ƙasa da ma sauran halittu da ke muhalli ta yadda ba za a iya gyara su ba. Alamun kamuwa da gubar sinadarin na Lindane sun haɗa da ciwon kai da tashin zuciya da kuma farfadiya. Illolin da yake haifarwa na dogon lokaci sun haɗa da cutar daji, da cututtukan da suka shafi jijiyoyin jiki, da kuma rashin haihuwa ga maza da mata. Wannan ya sa hukumomi ke jan hankalin manoma su guji amfani da wannan magani na bogi domin kauce wa faɗawa cikin wannan mummunar haɗari.
Matsalar Magungunan Kashe Kwari Na Bogi
Matsalar magungunan kashe kwari na jabu ba sabon abu ba ne a yankin Afirka ta Yamma. Al’amari ne da ya daɗe yana ci wa hukumomi da manoma tuwo a ƙwarya. Waɗannan magunguna na bogi, waɗanda galibi ake shigo da su ta barauniyar hanya, na kawo cikas ga ƙoƙarin bunƙasa noma da kuma kare lafiyar jama'a.
Yawaitar irin waɗannan kayayyaki na jabu na haifar da asara mai yawa ga manoma, waɗanda ke kashe kuɗaɗensu wajen sayen maganin da ba shi da inganci, wanda a ƙarshe ba zai kare musu amfanin gona ba. Yana lalata kasuwancin kamfanoni na gaskiya da ke aiki bisa doka. Wannan matsala na ƙara ta'azzara ne saboda wahalar sa ido a kan iyakoki masu faɗi da kuma rashin isasshen sani a wajen wasu manoman.
