An samu labarin rasuwar mataimakin Rector na Jami'ar Djibo Hamani da ke Tahoua a wani mummunan hatsarin mota da ya auku. Lamarin ya girgiza al'ummar jami'ar da ma yankin baki ɗaya, inda ake ta bayyana alhini da juyayin wannan babban rashi. Hatsarin ya zama abin tada hankali, musamman ganin irin rawar da mamacin ke takawa wajen ci gaban ilimi da kuma tafiyar da harkokin yau da kullum a wannan babbar makaranta. Har zuwa lokacin haɗa wannan rahoto, ba a bayyana cikakken sunan mamacin ba, ko da yake an tabbatar da muƙaminsa na mataimakin Rector. Wannan rashi ya bar babban gibi a tsakanin mahukunta da kuma ɗaliban jami'ar, waɗanda suka bayyana shi a matsayin mutum mai nagarta da hangen nesa. Ana ci gaba da jiran ƙarin bayani daga hukumomin jami'ar dangane da yadda lamarin ya faru da kuma shirye-shiryen da za a yi na gaba dangane da wannan rashi. Wannan abin takaici ya sake jefa yankin cikin jimami, tare da tunatar da jama'a game da haɗarin da ke tattare da zirga-zirga a kan tituna.
Cikakkun Bayanan Hatsarin
Hatsarin ya auku ne a birnin Tahoua, wanda shi ne babban birnin yankin da jami'ar take, kuma wuri ne da ke cike da hada-hadar jama'a da ababen hawa. Tahoua, wadda aka sani da muhimmancinta a fannin kasuwanci da kuma al'adu a Jamhuriyar Nijar, ta zama wurin da wannan abin takaici ya faru. Lamarin ya auku ne a kan ɗaya daga cikin manyan titunan birnin, wanda hakan ya janyo hankalin jama'a da dama da suka taru a wurin jim kaɗan bayan faruwar hatsarin. Kasancewar hatsarin ya faru a cikin birnin Tahoua ya ƙara wa al'ummar yankin damuwa, domin kuwa birnin shi ne cibiyar rayuwar jama'a da harkokin gudanarwa. Hakan ya sa labarin ya yaɗu da sauri a tsakanin mazauna birnin da kewaye, inda kusan kowa ke maganar wannan babban rashi da ya samu shugabancin Jami'ar Djibo Hamani.
Birnin na Tahoua, wanda ke da kusanci da iyakokin wasu ƙasashe, ya daɗe yana fuskantar ƙalubalen zirga-zirga saboda yawan motoci, musamman manyan motocin dakon kaya da ke ratsa shi. Wannan yanayi na yawan ababen hawa a kan titunan birnin na ɗaya daga cikin abubuwan da ke haifar da haɗurra lokaci zuwa lokaci. Faruwar wannan mummunan hatsari a cikin wannan birni mai cunkoson jama'a ya sake tunatar da mahimmancin ɗaukar matakan kariya da kuma yin taka-tsan-tsan a yayin tuƙi. Kodayake ba a bayyana ainihin yadda hatsarin ya rutsa da motar mataimakin rector ba, amma aukuwarsa a cikin Tahoua ya sa hukumomin tsaro da na agajin gaggawa sun samu damar isa wurin cikin lokaci. Wannan yanayi ya ba da dama ga tattara bayanan farko game da lamarin, kodayake har yanzu ana jiran cikakken rahoto daga hukumomin da abin ya shafa game da musabbabin hatsarin. Wannan rashi da ya auku a tsakiyar birnin Tahoua ya bar wani babban tabo a zukatan al'ummar yankin, musamman ma waɗanda ke da alaƙa kai tsaye da Jami'ar Djibo Hamani.
Tarihin Rayuwar Marigayi
An tabbatar da cewa mamacin shi ne Farfesa Mounkaila Abdo Serki, wanda ya riƙe muƙamin mataimakin Rector mai kula da harkokin ilimi da bincike a Jami'ar Djibo Hamani da ke Tahoua. Marigayin, wanda aka haifa a shekarar 1968 a garin Bagaroua da ke yankin Tahoua, ya yi fice a fannin ilimin tattalin arziki, musamman ma a ɓangaren harkokin noma da ci gaban karkara. Ya fara karatunsa na firamare a garin Bagaroua kafin ya wuce makarantar sakandare ta Agadez, inda ya kammala a shekarar 1988. Daga nan ne ya samu shiga Jami'ar Abdou Moumouni da ke Yamai, inda ya yi karatun digirinsa na farko da na biyu a fannin ilimin tattalin arziki. Burinsa na neman ilimi mai zurfi ya kai shi Jami'ar Cheikh Anta Diop da ke Dakar, ƙasar Senegal, inda ya samu digirin digirgir (PhD) a shekarar 2004, tare da ƙwarewa ta musamman a kan tattalin arzikin noma. Farfesa Mounkaila ya fara aikin koyarwa ne a matsayin malami a Jami'ar Abdou Moumouni a shekarar 1997, inda ya riƙe muƙamai daban-daban kafin daga bisani ya koma sabuwar Jami'ar Tahoua lokacin da aka kafa ta.
Gudunmawarsa ga ci gaban ilimi a Jamhuriyar Nijar ba ta tsaya a nan ba. Ya yi aiki a matsayin mai ba da shawara ga ƙungiyoyi da dama na ƙasa da ƙasa, ciki har da waɗanda ke aiki a kan ayyukan noma da raya karkara. An san shi da himma da jajircewa wajen bincike, inda ya wallafa kasidu da dama a manyan mujallun ilimi na duniya. An naɗa shi a matsayin mataimakin Rector na Jami'ar Djibo Hamani a shekarar 2021, muƙamin da ya riƙe har zuwa rasuwarsa. A wannan matsayi, ya taka rawa sosai wajen tsara manhajojin karatu da kuma ƙarfafa harkokin bincike a tsakanin malamai da ɗalibai. Ya bar mata ɗaya da 'ya'ya biyar. Rasuwarsa ta zama babban gibi ba kawai ga iyalansa da Jami'ar Djibo Hamani ba, har ma ga fannin ilimi baki ɗaya a Jamhuriyar Nijar, inda ake kallonsa a matsayin ɗaya daga cikin ginshiƙan masana a fannin tattalin arziki.
Martani Daga Jami'a da Al'umma
Nan da nan bayan yaɗuwar labarin rasuwar Farfesa Mounkaila Abdo Serki, mahukuntan Jami'ar Djibo Hamani da ke Tahoua suka fitar da wata sanarwar manema labarai ta musamman domin tabbatar da aukuwar lamarin da kuma bayyana alhininsu. A cikin sanarwar, wadda shugaban jami'ar, Farfesa Saïdou Mamadou, ya sanya wa hannu, an bayyana Farfesa Mounkaila a matsayin wani babban jigo kuma ginshiƙi a tsarin gudanarwar makarantar. An jinjina masa bisa irin sadaukarwar da ya nuna wajen ciyar da harkokin ilimi da bincike gaba a jami'ar tun daga kafuwarta. Sanarwar ta ce, "Rasuwar Farfesa Mounkaila babban rashi ne ba ga Jami'ar Djibo Hamani kaɗai ba, har ma ga tsarin ilimi na ƙasa baki ɗaya. Ya kasance mutum mai himma, hangen nesa, kuma mai son ci gaban kowa." Jami'ar ta kuma miƙa ta'aziyyarta ga iyalan marigayin, da abokan aikinsa, da kuma ɗaukacin al'ummar ilimi a Jamhuriyar Nijar.
Daga nasu ɓangaren, ƙungiyoyin ɗalibai da na malamai sun bayyana raɗaɗinsu game da wannan babban rashi. Mahamadou Abdoul-Karim, shugaban ƙungiyar ɗalibai ta jami'ar (Union des Scolaires Nigériens, USN) reshen Tahoua, ya bayyana cewa marigayin ya kasance tamkar uba a gare su, wanda kofarsa a kodayaushe take a buɗe don sauraron korafe-korafe da buƙatun ɗalibai. Ya ce, "Mun rasa wani masanin ilimi kuma jagora wanda ya sadaukar da rayuwarsa wajen ganin ɗalibai sun samu ingantaccen ilimi a cikin yanayi mai kyau." A wata sanarwa ta daban, ƙungiyar malamai masu bincike ta jami'ar (SNECS) ta bayyana alhininta, tana mai cewa za a daɗe ana tunawa da irin gudunmawar da Farfesa Mounkaila ya bayar wajen haɓaka harkokin bincike na kimiyya. A social media, musamman Facebook da WhatsApp, ɗalibai da tsofaffin ɗaliban jami'ar da dama sun wallafa hotunan marigayin tare da addu'o'in neman rahama a gare shi, lamarin da ya nuna irin yadda ya shiga zukatan mutane da dama a yankin na Tahoua da ma ƙasa baki ɗaya.
Binciken Dalilan Hatsarin
Hukumomin da ke da alhakin binciken musabbabin hatsarin sun ƙaddamar da bincike nan da nan domin gano ainihin abin da ya jawo wannan mummunan lamari. Jami'an 'yan sanda na yankin Tahoua, tare da haɗin gwiwar hukumar kiyaye haɗurra ta ƙasa, su ne ke jagorantar wannan aiki. Tuni dai suka fara tattara bayanai daga wurin da hatsarin ya auku, ciki har da duba yanayin motar marigayin da kuma yanayin titin a lokacin da abin ya faru. Wani jami'in 'yan sanda wanda ya nemi a sakaya sunansa saboda ba shi da izinin yin magana da manema labarai, ya tabbatar da cewa an fara tattaunawa da waɗanda suka shaida aukuwar lamarin domin samun ƙarin haske. Ya ce ana sa ran binciken zai duba yiwuwar ko akwai gudun wuce kima, ko matsalar inji, ko kuma wani abu da ya shafi yanayin titi wanda ya iya taka rawa wajen haddasa hatsarin.
Ko da yake har yanzu ba a fitar da wani rahoto na hukuma ba, ana ta yaɗa jita-jita a tsakanin al'umma game da abin da ya faru. Wasu majiyoyin da ba a tabbatar da su ba sun ce wata babbar mota ce ta yi karo da motar Farfesa Mounkaila, yayin da wasu kuma ke hasashen cewa kila ya kauce wa wani abu ne a kan hanya. Sai dai hukumomi sun yi kira ga jama'a da su kwantar da hankalinsu su kuma guji yaɗa labaran da ba su da tushe, suna masu alƙawarin sanar da sakamakon binciken da zaran an kammala shi. Ana fatan sakamakon wannan bincike zai taimaka wajen hana aukuwar irin wannan abin takaici a nan gaba tare da tabbatar da an ɗauki matakan da suka dace.
