An faɗaɗa labarin kamar haka:
Gwamnan jihar Diffa, Mahamadou Ibrahim Bagadoma, ya jagoranci wata tawaga a ranar Laraba 19 ga watan Agustan 2026, domin gudanar da ziyarar aiki ta sa ido kan ayyukan raya ƙasa da ake aiwatarwa a ƙarƙashin shirin PROLAC-Niger. Wannan ziyara ta sa ido, wadda ta shafi ayyukan gina ababen more rayuwa a sassan Goudoumaria da Mainé-Soroa, wani muhimmin mataki ne na gwamnatin yankin don tabbatar da cewa ana amfani da albarkatun da aka tanada yadda ya kamata kuma don amfanin al'umma. Gwamnan ya samu rakiyar Babban Jami'in Gudanarwa na shirin PROLAC-Niger na ƙasa, da ma'aikatan fasaha na yankin, da kuma sauran hukumomin yankin. Kasancewar waɗannan manyan jami'ai ya nuna irin muhimmancin da aka bai wa wannan aikin sa ido da kuma ayyukan da kansu. Ziyarar ta ba da dama ga tawagar don tantance ci gaban ayyukan, waɗanda suka haɗa da babban kasuwar garin Mainé-Soroa. A yayin ziyarar, an bayyana cewa aikin gina wannan kasuwa ya kai kusan kashi 81 cikin ɗari na kammaluwa ta zahiri. Wannan adadi ya ba da haske kan yadda aikin ke tafiya amma kuma ya nuna cewa akwai sauran aiki a gaba. Manufar ziyarar ita ce tabbatar da cewa ana gudanar da ayyukan bisa ga yadda aka tsara, da kuma gano matsalolin da ke kawo cikas ga kammala su a kan lokaci kamar yadda aka yi niyya a yankin na Diffa.
Bayanin Ayyukan PROLAC-Niger
Waɗannan ayyukan raya ƙasa na daga cikin shirye-shiryen da ake aiwatarwa a ƙarƙashin shirin farfaɗowa da raya yankin Tafkin Chadi, wato PROLAC-Niger (Project for the Recovery and Development of the Lake Chad Region). Shirin na PROLAC-Niger yana gudanar da ayyukansa a yankin Diffa ta fannoni da dama da suka haɗa da gina ababen more rayuwa a yankunan karkara, da ayyukan noma, da inganta hanyoyin kasuwanci, da ƙarfafa juriyar al’umma, da kuma inganta zaman lafiya da haɗin kan jama’a. Wannan tsari mai faɗi na nufin magance matsalolin yankin daga tushe, ta hanyar haɗa ci gaban tattalin arziki da zaman lafiya.
Bankin Duniya shi ne ke samar da tallafin kuɗi domin gudanar da dukkan ayyukan shirin na PROLAC-Niger. Ana samun kuɗaɗen gina waɗannan kasuwanni daga asusun IDA (International Development Association) na Bankin Duniya, kuma a halin yanzu aikin yana ci gaba da gudana. Jimillar kuɗin da aka ware domin gudanar da shirin ya ƙunshi bashi na dala miliyan 20 da kuma tallafi na dala miliyan 40. Wannan haɗakar bashi da tallafi ya nuna irin dogon zangon da aka tsara wa shirin da kuma ƙudurin Bankin Duniya na ganin an samu nasara mai dorewa a yankin.
Ayyukan shirin suna gudana ne a wasu ƙananan hukumomi da suka haɗa da Diffa, da Chétimari, da Mainé-Soroa, da Goudoumaria, da Foulatari, da N’Guelbeyli, da N’Gourti, da kuma Tesker wadda take a yankin Zinder. Wannan ya nuna cewa shirin ya faɗaɗa ayyukansa zuwa wasu yankuna da ke maƙwabtaka da yankin Diffa domin cimma manufofinsa na raya yankin Tafkin Chadi baki ɗaya. Zaɓin waɗannan ƙananan hukumomi ya dogara ne kan buƙatunsu na musamman da kuma tasirin da rikicin yankin ya yi musu, da nufin farfaɗo da su gaba ɗaya.
Jinkirin Ayyuka da Martanin Gwamna
Ziyarar tawagar ta shafi ayyukan gina ababen more rayuwa a sassan Goudoumaria da Mainé-Soroa. A yayin da yake duba yadda aikin gina babbar kasuwar Goudoumaria ke gudana, wanda shi ma wani muhimmin aiki ne a ƙarƙashin shirin, an gano cewa matakin aiwatarwa a Goudoumaria ya ɗan yi ƙasa da wanda aka samu a Mainé-Soroa. Wannan bambanci ya ja hankalin gwamnan da tawagarsa, inda suka nemi ƙarin bayani kan dalilan da suka haifar da wannan jinkirin. Aikin na Goudoumaria, kamar na Mainé-Soroa, an yi shi ne domin bunƙasa harkokin kasuwanci da kuma samar da guraben aikin yi ga al’ummar yankin, musamman ma matasa da mata, waɗanda rikicin yankin Tafkin Chadi ya fi shafa. Rashin tafiyar aikin gina kasuwar Goudoumaria a kan jadawalin da aka tsara ya zama abin damuwa, domin jinkirin na nufin jinkirta fa'idodin da al'umma za su samu.
Duk da yake an gamsu da ingancin aikin da ake yi gaba ɗaya, Gwamna Mahamadou Ibrahim Bagadoma ya nuna rashin jin daɗinsa kan yadda ake tafiyar hawainiya wajen kammala ayyukan. Ya jaddada buƙatar gaggauta aiwatar da aikin ba tare da yin ƙasa a gwiwa ba wajen bin ƙa’idojin fasaha da aka gindaya. Gwamnan ya bayyana cewa al’ummar yankin sun daɗe suna jiran ganin an kammala waɗannan ayyuka domin su fara amfana da su, don haka bai kamata a ci gaba da samun jinkiri ba. Ya umarci masu kula da aikin da su tabbatar an ɗauki dukkan matakan da suka dace don ganin an kammala komai a kan lokacin da aka ƙayyade tun farko, tare da kiyaye ingancin da ake buƙata a dukkan matakai. Wannan umarni ya nuna cewa gwamnati ba za ta lamunci duk wani jinkiri da ba shi da kwakkwaran dalili ba.
Shirin na PROLAC-Niger, wanda ke da jimillar kuɗi da ya kai dala miliyan 60 na Amurka, yana da matuƙar muhimmanci ga farfaɗowar yankin Diffa. Wannan babban jari na nuna irin muhimmancin da gwamnati da abokan hulɗarta na ƙasa da ƙasa, musamman Bankin Duniya, suka bai wa yankin. Ayyukan da ake gudanarwa ba wai kawai gina kasuwanni ba ne, har ma sun haɗa da gyaran hanyoyi, samar da ruwan sha mai tsafta, tallafa wa harkokin noma da kiwo, da kuma wasu shirye-shirye na ƙarfafa zaman lafiya da juriya a tsakanin al’umma. Dukkan waɗannan ayyuka an tsara su ne domin su cika juna, inda gina kasuwa zai amfana da gyaran hanya, kuma duka su taimaka wajen inganta rayuwar manoma da masu kiwo. Nasarar wannan shiri za ta taimaka wajen dawo da rayuwa a yankin kamar yadda take a da kafin matsalar tsaro ta yi kamari.
Tafiya da Hanyoyin da Aka Duba
Bayan ziyarar kasuwannin, tawagar gwamnan ta duba aikin shimfiɗa kwalta a hanyar da ta tashi daga Babbar Hanyar Ƙasa ta 1 (RN1) zuwa kasuwar kifi ta garin Diffa. Wannan aikin gyaran titin wani ɓangare ne na shirin gyaran hanyoyin karkara wanda ake aiwatarwa a ƙarƙashin inuwar shirin PROLAC-Niger tare da tallafin kuɗi daga Bankin Duniya. Manufar aikin ita ce sauƙaƙa zirga-zirga da jigilar kayayyaki, musamman ma kifi, wanda shi ne babbar sana'ar yankin. Inganta wannan hanya zai rage lokaci da kuɗin da ake kashewa wajen kai kifi kasuwa, wanda hakan zai ƙara wa masunta da ‘yan kasuwa riba.
Tawagar ta bi ta kan hanyar gwal-gwal da ta haɗa garin Goudoumaria da ƙauyukan Kodjiméri da Abuja, waɗanda ke kan iyaka da ƙasar Nijeriya. Tsawon wannan hanya da ake gyarawa ya kai kilomita 45.898. Wannan aiki wani ɓangare ne na shirin gyaran hanyoyin karkara wanda Bankin Duniya da PROLAC-Niger ke ɗaukar nauyi. Ana sa ran gyaran wannan hanya zai bunƙasa harkokin kasuwanci da zamantakewa a tsakanin al'ummomin da ke kan wannan hanya da kuma maƙwabciyarsu Nijeriya, tare da inganta tsaro a yankin. Hanyar za ta sauƙaƙa wa jami'an tsaro kai ɗauki zuwa yankunan kan iyaka idan buƙata ta taso.
Hanyar karkara ta biyu da aka ziyarta ita ce wadda ta haɗa Djajéri da Chéri zuwa Boula Toura, wadda ita ma take kan iyaka da Nijeriya. Wannan hanya tana da tsawon kilomita 36.620. Jimillar tsawon waɗannan hanyoyi biyu da ake gyarawa a ƙarƙashin shirin ya kai kilomita 82.518. Waɗannan hanyoyi suna da matuƙar muhimmanci wajen haɗa yankunan karkara da manyan birane, wanda hakan zai taimaka wajen farfaɗo da tattalin arzikin yankin na Diffa wanda ya daɗe yana fuskantar ƙalubalen tsaro. Gyaran waɗannan hanyoyi zai kuma ƙarfafa alaƙar kasuwanci tsakanin al'ummomin kan iyakar Nijar da Nijeriya, wanda hakan zai samar da sabbin damammaki na tattalin arziki ga mazauna yankin.
Mahimmancin Ayyukan da Jinkirin
Manufar wannan ziyara dai ita ce tantance ci gaban ayyukan gine-gine da kuma yanayin yadda ake gudanar da su. Gwamnan ya ziyarci wurin da ake gina babbar kasuwar sayar da kayan abinci a garin Mainé-Soroa, wanda ɗaya ne daga cikin muhimman ayyukan da ake aiwatarwa. Wannan aikin yana da nufin bunƙasa tattalin arziƙi da samar da hanyoyin samun kuɗin shiga ga al’ummar yankin. Kasuwar za ta zama cibiyar hada-hadar kasuwanci ga daukacin yankin, inda manoma da ‘yan kasuwa daga ƙauyuka za su iya kawo kayayyakinsu cikin sauƙi.
A ƙarƙashin shirin na PROLAC-Niger, ana gina manyan kasuwannin sayar da kayayyaki guda biyu, ɗaya a Mainé-Soroa ɗayan kuma a garin Goudoumaria. Waɗannan kasuwanni wani ɓangare ne na ƙoƙarin shirin wajen inganta hanyoyin samun abin dogaro da kai da kuma sauƙaƙa hanyoyin shiga kasuwa ga manoma da ‘yan kasuwa. Baya ga samar da wuraren sayar da kayayyaki, ana sa ran kasuwannin za su samar da ayyukan yi kai tsaye da kuma a fakaice, tun daga kan masu gini, masu gadi, masu kula da tsafta, har zuwa masu jigilar kaya. Ana sa ran kammala waɗannan kasuwanni zai taimaka matuƙa wajen rage raɗaɗin da rikicin yankin Tafkin Chadi ya haifar wa tattalin arziƙin yankin na Diffa. Wannan zai zama wani muhimmin mataki na dawo da kwarin gwiwar al'umma da kuma tabbatar da cewa yankin ya sake komawa kan turbar ci gaba mai dorewa.