Gwamnatin Nijar da ɓangaren 'yan kasuwa masu zaman kansu sun sake jaddada aniyarsu ta haɗa kai don bunkasa tattalin arzikin ƙasar. An bayyana hakan ne a ranar Talata, 15 ga watan Satumban 2026, a birnin Yamai, yayin taro karo na uku na musayar ra'ayi tsakanin ɓangarorin biyu wanda Ministan Ciniki da Masana'antu, Abdoulaye Seydou, ya jagoranta. A jawabinsa, ministan ya ce yawaitar gudanar da irin waɗannan tarurruka na nuna "niyyar gwamnati ce ta mayar da tattaunawa da ɓangaren masu zaman kansu wani makami na dindindin na auna kimar ayyukan gwamnati da inganta su domin ci gaban tattalin arziki."
Mista Seydou ya jaddada muhimmancin dabarun bunƙasa masana'antu, da nufin mayar da Nijar daga ƙasar da ke amfani da kayan da aka shigo da su zuwa ƙasar da ke iya samarwa, sarrafawa, da kuma fitar da kayayyaki da yawa. Shi ma a nasa ɓangaren, Sakataren Zartarwa na Kungiyar Ma'aikata ta Nijar (CGPN), Diaroumey Djibrilla, ya tabbatar da goyon bayan ma'aikata ga manufar da ta fi mayar da hankali kan ikon mallakar tattalin arziki, samar da wadataccen abinci, da samar da ayyukan yi.
Mahimmancin Tattaunawa da Ayyuka
Wannan zama ya mayar da hankali ne kan wani bita na tsakiyar wa'adi game da aiwatar da shawarwarin da aka bayar a taron da ya gabata, wanda aka gudanar a ranar 4 ga watan Fabrairun shekarar 2026. Babban makasudin shi ne auna ci gaban da aka samu. Mahalarta taron sun yi nazarin rahoton ci gaba na tsakiyar wa'adi kan aiwatar da shawarwarin da aka bayar a Ranar Aiwatarwa da ta gabata domin tantance matakin da aka cimma.
Ministan Ciniki da Masana'antu, Abdoulaye Seydou, ya bayyana zaman a matsayin wani aiki na "amsa tambayoyi da kuma ɗaukar nauyi tare wanda zai ba da damar yin nazarin shawarwarin da aka aiwatar, da waɗanda ake kan aiwatarwa, da kuma waɗanda ba a fara aiwatar da su ba, domin fahimtar jinkiri ko cikas da ake fuskanta." Ya nanata cewa, "shawara ba ta da wani amfani sai idan ta zama aiki na zahiri, kuma wannan aikin ya haifar da sakamako bayyananne ga masu ruwa da tsaki a fannin tattalin arziki da kuma al'umma baki ɗaya."
Mista Seydou ya yi kira da a gudanar da tattaunawar da za ta kai ga "gano takamammen matsalolin da ke ci gaba da kawo cikas ga harkokin tattalin arziki da kuma samar da hanyoyin warwarewa na gaskiya, tare da tantance masu alhaki da kuma kayyade wa'adin kammalawa gwargwadon iko." Ya ƙara da cewa, "Gwamnati ita kaɗai ba za ta iya samar da masana'antu a Nijar ba, haka kuma ɓangaren masu zaman kansu shi kaɗai ba zai iya samar da masana'antu a Nijar ba. Sai mun haɗa kai ne za mu gina wannan sabon tsari na masana'antu."
Ra'ayoyin Masu Zaman Kansu
A nasa jawabin, mataimakin shugaban cibiyar kasuwanci da masana’antu ta Nijar, Kabirou Oumarou, ya bayyana buƙatar samar da yanayi mai kyau ga harkokin tattalin arziki. Ya ce wannan yanayin na buƙatar kasancewar ƙa’idoji bayyanannu, da sauƙin mu’amala da hukumomin gwamnati, da inganta hanyoyin samun tallafin kuɗi, da samar da ingantattun ababen more rayuwa. Mista Oumarou ya ƙara da cewa, dole ne a samar da wutar lantarki isasshiya mai sauƙin samu, tare da ingantaccen tsarin jigilar kayayyaki.
Ita ma a nata ɓangaren, ƙungiyar ma’aikata ta Nijar (CGPN) ta bayyana shirinta na kafa kamfanonin noma guda biyu a kowace kwamin da ke faɗin ƙasar, tare da tallafin gwamnati. A cewar ƙungiyar, ɗaya kamfanin zai mayar da hankali ne kan samar da amfanin gona, yayin da ɗayan kuma zai yi aikin sarrafa shi. Ƙungiyar ta kuma lura da buƙatar inganta jinsin dabbobi don ƙara yawan nonon da ake tatsa, da nufin bunƙasa masana'antun da suka shafi noma da ƙara amfani da albarkatun cikin gida.
Shi ma da yake magana a madadin ƙungiyar ƙwararrun masana'antu ta Nijar, Tawaye Nabazaga, ya bayyana taron a matsayin "wani wuri na musamman na tattaunawa tsakanin gwamnati da ɓangaren masu zaman kansu." Ya yi kira da a "mayar da shi wani ingantaccen tsari na sa ido, yanke shawara, da aiwatar da alƙawuran da aka ɗauka." Mista Nabazaga ya ce "masana'antun Nijar na aiki ne a cikin wani yanayi da ke cike da ƙaruwar gasa, da buɗe kasuwanni sannu a hankali, musamman ma da zuwan yankin ciniki mara shinge na Afirka (ZLECAf), da hauhawar farashin kayan aiki, da kuma sauye-sauyen fasaha."
Tawaye Nabazaga ya kammala da cewa, "Masana'antunmu na cikin gida ba sa neman a kare su daga kowace irin gasa. Suna dai neman a ba su damar yin gogayya a ƙarƙashin yanayi na adalci." Wannan na nuni da cewa 'yan masana'antar na buƙatar a daidaita filin wasa don su iya yin takara da takwarorinsu na wasu ƙasashe ba tare da an fifita wani ɓangare ba.
Kalubale da Shawarwarin Masana'antu
Tattaunawar ta kuma tabo batun matakan ƙarfafa gwiwa da za a ɗauka domin bunƙasa masana'antu a faɗin ƙasar. Daga cikin shawarwarin da aka gabatar akwai ƙa'idojin da za su tsara yadda ake shigo da kayayyakin da ake iya samarwa a cikin gida. An kuma tattauna kan yadda hukumomin gwamnati za su fi ba da fifiko wajen sayen kayayyakin da masana'antun cikin gida suka samar. Haka zalika, an yi nazarin hanyoyin tallafawa kamfanoni da masana'antun da ke aiki a ƙasar domin su ƙara ƙarfin samar da kayayyaki masu inganci. Waɗannan matakai an yi su ne da nufin kare masana'antun cikin gida da kuma ba su damar haɓaka da bunƙasa ba tare da fuskantar matsin lamba daga kayayyakin da ake shigowa da su daga waje ba.
A cewar Tawaye Nabazaga na ƙungiyar ƙwararrun masana'antu ta Nijar, babban abin da masana'antun ƙasar ke buƙata shi ne samar musu da yanayi na adalci wajen yin gogayya. Ya bayyana cewa ba wai suna neman a hana shigo da kayayyaki daga waje kwata-kwata ba, ko kuma a ba su wata kariya ta musamman da za ta hana su fuskantar kowace irin gasa. Maimakon haka, abin da suke buƙata shi ne a samar da daidaito a fagen kasuwanci, inda za su iya yin takara da takwarorinsu na wasu ƙasashe a ƙarƙashin yanayi iri ɗaya, ba tare da an fifita wani ɓangare a kan wani ba. Wannan na nufin tabbatar da cewa ƙa'idoji da dokokin kasuwanci sun yi wa kowa adalci.
