An shafe daren Laraba ana zaman dar-dar a birnin Yamai, babban birnin Jamhuriyar Nijar, biyo bayan tashin wata tarzoma da aka yi ta musayar wuta da jin ƙarar ababen fashewa da dama. Mazauna birnin sun ce an fara jin ƙarar fashewar abubuwa ne jim kaɗan bayan tsakar dare a yankin da filin jirgin sama yake. Wannan yanayi na tashin hankali ya jefa Yamai cikin rudani na tsawon sa'o'i da dama kafin wayewar gari. Lamarin dai ya faru ne a yankunan da ke kusa da filin jirgin sama na Diori Hamani da kuma sansanin sojojin sama na Base militaire 101, inda aka ji karar harbe-harbe masu ƙarfi. Wannan yanayi na firgici ya sa mazauna birnin da dama suka kasa yin barci, inda suka ci gaba da sauraron abin da ke faruwa a waje cikin fargaba.
Tashin Hankali da Harbe-harbe a Yamai
An shafe sa’o’i da dama ana musayar wuta a kusa da muhimman wurare a birnin Yamai, ciki har da sansanin sojoji na Base militaire 101, da filin jirgin sama na Diori Hamani, da kuma kusa da fadar shugaban ƙasa. Shaidun gani da ido sun tabbatar da jin ƙarar harbe-harbe masu ƙarfi a kusa da fadar shugaban ƙasar da kuma a wasu unguwanni na Yamai. Wannan ya haifar da yanayi na rashin tabbas a sassa daban-daban na birnin, inda mutane suka kasance cikin ruɗani kan abin da ke faruwa. A daidai lokacin da wannan rikici ya tsananta a farkon sa'o'in ranar, tashoshin talabijin da rediyo na ƙasar sun katse shirye-shiryensu na wani ɗan lokaci, abin da ya ƙara jefa jama'a cikin duhu da damuwa kan halin da ake ciki.
Sai dai kuma, an dawo da watsa shirye-shiryen gidan talabijin na ƙasar da misalin ƙarfe goma na safe, a daidai lokacin da ƙarar harbe-harben ta fara raguwa a hankali. Sansanin sojoji na Base militaire 101, wanda ke cikin harabar filin jirgin saman Diori Hamani, na ɗaya daga cikin manyan sansanonin soji da ke babban birnin. Wannan ba shi ne karon farko da sansanin ke fuskantar irin wannan barazana ba, domin an riga an kai masa hare-hare a watannin Janairu da Yuni na wannan shekarar. Waɗannan hare-haren da suka gabata sun nuna irin raunin tsaro da sansanin ke fuskanta, wanda hakan ya sa wannan sabon tashin hankali ya zama abin da ya ƙara tayar da hankali ga hukumomi da kuma jama'ar ƙasar.
Dalilin Juyin da Martanin Gaggawa
A cikin wata sanarwa da ta fitar, Ma'aikatar Tsaron Ƙasar Nijar ta ce tarzomar ta samo asali ne daga "ɓacin rai" da wasu sojoji suka nuna, waɗanda suka saɓa wa dokokin aikin soja. Sanarwar ta bayyana cewa waɗannan sojoji sun yi ƙoƙarin tsare wasu abokan aikinsu a sansanin sojojin sama na Base militaire 101 kafin su fara buɗe wuta kan wasu muhimman wurare a babban birnin ƙasar. A cewar ma'aikatar, wannan mataki nasu na rashin biyayya ya samo asali ne daga wani yanayi na rashin gamsuwa da ya sa suka karya ƙa'idojin aikin soja. Wannan mataki na su ya haifar da tashin hankalin da aka shafe sa'o'i da dama ana fama da shi a birnin Yamai.
Ma'aikatar ta ƙara da cewa martani na gaggawa da dakarun da ke biyayya ga gwamnati suka mayar ya taimaka wajen daƙile wannan yunkuri da kuma kwantar da tarzomar. A cewar sanarwar, dakarun sun yi nasarar sake karɓe ikon wuraren da lamarin ya shafa a hankali, lamarin da ya kawo ƙarshen zaman dar-dar da aka shiga. An jinjina wa matakin gaggawa da aka ɗauka wajen shawo kan lamarin kafin ya ƙara rincabewa. Wannan nasara ta nuna irin ƙarfin da dakarun gwamnati ke da shi wajen kare muhimman cibiyoyin ƙasa daga barazanar cikin gida.
A nata ɓangaren, Majalisar Mulkin Soja ta CNSP ta yi kira ga al'ummar birnin Yamai da su kwantar da hankalinsu tare da gujewa yaɗa labaran da ba su da tushe balle makama. Majalisar ta buƙaci mazauna birnin da su ci gaba da gudanar da harkokinsu kamar yadda suka saba, inda ta tabbatar musu da cewa an shawo kan matsalar kuma an dawo da zaman lafiya a yankunan da abin ya shafa. An kuma shawarci jama'a da su dogara ne kawai da bayanai daga hukumomin gwamnati don kauce wa firgici da rudani.
Sakamako da Yanayin Gaba
Da tsakar ranar Alhamis, an fara samun kwanciyar hankali a sassa da dama na babban birnin, ko da yake jami'an tsaro sun ci gaba da killace wasu muhimman wurare domin tabbatar da tsaro. A ranar 29 ga watan Agusta, shekarar 2026, aka buga wannan rahoto, lokacin da har yanzu ake ci gaba da tantance ainihin abin da ya faru. Wannan rikici ya auku ne a daidai lokacin da ƙasar ke fuskantar barazana daga ƙungiyoyin masu iƙirarin jihadi da kuma raunin tsaro na cikin gida tun bayan juyin mulkin da aka yi a watan Yulin 2023. Irin wannan yanayi na rashin tabbas na cikin gida na iya ƙara dagula ƙoƙarin da ake yi na yaƙi da ta'addanci a yankin.
Har zuwa lokacin haɗa wannan rahoto, hukumomin ƙasar ba su fitar da wani bayani a hukumance ba dangane da adadin waɗanda suka rasa rayukansu ko suka jikkata, haka kuma ba a bayyana ainihin girman wannan yunkuri na sojoji ba. Wannan rashin cikakken bayani ya bar ƙofofi a buɗe ga hasashe da jita-jita a tsakanin jama'a. Mazauna birnin Yamai da ma sauran masu lura da al'amuran yau da kullum na ci gaba da jiran ƙarin haske daga gwamnati kan sakamakon wannan tarzoma da kuma matakan da za a ɗauka kan waɗanda aka samu da hannu a ciki. Yanayin ya kasance cikin shirin ko-ta-kwana yayin da ake ci gaba da bincike don gano diddigin lamarin da kuma tabbatar da cewa an ɗauki matakan da suka dace don hana aukuwar irin wannan a nan gaba.
