Ministan Lafiya na Nijar Ya Samu Sabon Matsayi a Hukumar Lafiya ta Duniya

Col-major Garba Hakimi à Addis Abbeba
Hoto ta Lesechosduniger

Hukumar Lafiya ta Duniya ta bai wa ƙasar Nijar wani sabon matsayi a matakin shiyyar Afirka. An zaɓi Ministan Lafiya da Tsaftar Jama'a na Nijar, Kanar-Manjo Garba Hakimi, a matsayin Mataimakin Shugaban Kwamitin Hukumar na Shiyyar Afirka na Farko. Zaɓen nasa ya gudana ne a yayin taron kwamitin karo na 76 da hukumar ta gudanar. Wannan matsayi da Minista Hakimi ya samu na zuwa ne a daidai lokacin da ƙasar ke fuskantar ƙalubalen lafiya daban-daban, musamman a yankunan karkara, inda ake ci gaba da fafutukar inganta hidindimun kiwon lafiya ga al'umma.

Kalubalen Tsarin Lafiya a Nijar

Duk da wannan nasara a fannin diflomasiyyar lafiya, tsarin kiwon lafiya a Jamhuriyar Nijar na fuskantar manyan ƙalubale da dama. A cewar rahotannin ƙungiyoyin agaji irin su Médecins Sans Frontières, matsalolin sun haɗa da yaɗuwar cututtuka masu kama da juna, da kuma tamowa mai tsanani da ke addabar yara ƙanana. Haka nan, rashin tsaro a wasu yankuna na ƙasar na kawo cikas ga samun damar kai agajin gaggawa da kuma hidimomin lafiya na yau da kullum ga al’ummar da ke buƙatarsa. Matsalar zazzaɓin cizon sauro na maleriya na ƙara ta’azzara a lokacin damina, inda take zama babban nauyi ga cibiyoyin lafiya da ma’aikatan da ba su wadatar ba, musamman a yankunan karkara kamar Dan Issa da ke yankin Madarounfa, inda ake samun karuwar marasa lafiya a kowace shekara.

Ayyukan Likitoci Marasa Gajiya (MSF) Kan Zazzabin Cizon Sauro

A yankin Dan Issa da ke cikin gundumar Madarounfa, ƙungiyar Likitoci Marasa Gajiya (MSF) ta buɗe wata cibiyar jinya ta musamman don kula da yara masu shekara ɗaya zuwa wata 59 da ke fama da zazzaɓin cizon sauro mai tsanani. Wannan cibiya ta lokacin damina, wadda aka fara gudanar da ita tun shekarar 2009 da gadaje 20, yanzu tana da gadaje 120 don magance ƙaruwar majinyata da ake samu.

An kafa cibiyar ne don rage nauyin da ke kan tsarin kiwon lafiyar yankin a lokacin da cutar ta maleriya ke ƙamari. A shekarar 2025, wannan cibiyar ta ƙungiyar ta MSF ta kwantar da marasa lafiya 4,713 da ke cikin mawuyacin hali. Wannan adadi na nuna irin girman matsalar zazzaɓin cizon sauron a yankin da kuma muhimmancin aikin da ƙungiyar ke gudanarwa don ceton rayuka.

Duk da yawan marasa lafiyar da aka duba, ƙoƙarin ma'aikatan lafiyar ya haifar da da mai ido. Adadin mace-mace a cikin cibiyar ta MSF a shekarar 2025 bai wuce kashi 2.6 cikin ɗari ba. Haka nan, a cikin wannan shekarar, an yi wa marasa lafiya ƙarin jini sau 1,575 a cibiyar, wanda ke nuni da tsananin cutar da ke haifar da ƙarancin jini mai haɗari ga yara.

Mahimmancin Sabon Matsayin Nijar a WHO

Masana da ke sa ido kan harkokin lafiya sun bayyana wannan matsayi a matsayin wata babbar dama ga Nijar ta fuskar diflomasiyya. Sun ce zaɓen Kanar-Manjo Garba Hakimi a wannan muƙami na ba wa ƙasar damar bayyana ƙalubalen da take fuskanta a fannin lafiya kai tsaye a matakin duniya. Haka nan, matsayin zai sauƙaƙa mata hanyoyin neman agaji da haɗin gwiwa da sauran ƙasashe da ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa don tunkarar matsaloli irin su annoba da inganta tsarin kiwon lafiyar al'umma baki ɗaya. Wannan wata hanya ce ta ƙara fito da Nijar a idon duniya.