Ministan Lafiya da Tsaftar Jama'a, Kanar Manjo Garba Hakimi, ya jagoranci wata tawaga a wata ziyarar aiki a yankin Maradi daga ranar 12 zuwa 17 ga watan Satumba na shekarar 2026. Wannan ziyara ta duba da bin diddigin ayyuka, wadda ke karkashin Tsarin Bunkasa Lafiya da Jin Daɗin Jama'a (PDSS) na 2022-2026, ta mayar da hankali ne kan duba aikin gina sabbin cibiyoyin kiwon lafiya (CSI) guda goma sha biyar waɗanda suke nau'in na biyu (type 2) a yankin. Manufar wannan aiki ita ce tabbatar da ingancin gine-ginen da aka kammala da kuma dacewarsu da ka'idoji, da kuma kusanto da muhimman ayyukan kiwon lafiya ga al'umma. Tawagar ta ziyarci dukkanin cibiyoyin guda 15 da aka rarraba a cikin gundumomin kiwon lafiya takwas na yankin na Maradi. Ministan ya ce, "faɗaɗa samar da ayyukan lafiya ya kasance babban fifiko na ƙasa. Gina waɗannan sabbin cibiyoyi guda goma sha biyar wani babban ci gaba ne a ƙoƙarinmu na kusanto da muhimman ayyukan kiwon lafiya ga jama'a, musamman a yankunan da suka fi buƙata." Wannan ya nuna yadda gwamnati ke ba da fifiko ga inganta rayuwar al'ummarta ta hanyar samar da ababen more rayuwa na kiwon lafiya.
Cikakken Bayani Kan Ayyukan Cibiyoyin
Ana sa ran cewa ayyukan da ake gudanarwa za su bunkasa samar da kiwon lafiya a yankin na Maradi daga kashi 54.22 cikin ɗari a shekarar 2023 zuwa kashi 57.40 cikin ɗari a shekarar 2026. Wannan karuwar, wadda za a samu sakamakon wadannan sabbin gine-gine, na da matukar muhimmanci wajen rage radadin da al'umma ke fuskanta wajen neman kulawar lafiya. Aikin Lafia Iyali, wanda gwamnatin Jamhuriyar Nijar ke ɗaukar nauyi tare da tallafin Bankin Duniya, na da burin mayar da matsugunan kiwon lafiya guda 35 zuwa cikakkun cibiyoyin kiwon lafiya (CSI), inda goma sha biyar daga cikinsu suke a yankin Maradi. Wannan shiri na da muhimmanci wajen faɗaɗa damar samun ingantattun ayyukan lafiya ga al'ummomin karkara da waɗanda ke nesa da birane.
Bayan rangadin da tawagar ta yi, an tabbatar da cewa an kammala gina cibiyoyin kiwon lafiya guda goma sha huɗu daga cikin goma sha biyar ɗin a kan lokacin da aka kayyade a cikin kwangila kuma sun cika dukkan ka'idojin ingancin da ake buƙata. Wannan nasara ce babba da ke nuna kwazon 'yan kwangilar da kuma sa idon da hukumomi suka yi. Sai dai an samu tsaiko a aikin cibiyar kiwon lafiya ta Firji, inda aikin ya kai kashi 79 cikin ɗari na kammaluwa. Wannan tsaiko ya faru ne sakamakon canjin wurin da aka yi wa aikin, wanda hakan ya jawo jinkiri a kan ainihin jadawalin da aka tsara tun farko. Ana ci gaba da aiki domin ganin an kammala wannan cibiya cikin gaggawa, don kada al'ummar yankin su ci gaba da zama a baya wajen samun damar kiwon lafiya.
Duk da nasarorin da aka samu a fannin gine-gine, an fuskanci wasu ƙalubale a fannin samar da ruwan sha a waɗannan cibiyoyi. Rahotanni sun nuna cewa daga cikin rijiyoyin burtsatse guda goma sha biyar da aka shirya haƙawa, an samu guda huɗu ba su yi nasara ba. Wannan ya faru ne saboda ko dai ingancin ruwan da aka samu bai dace da amfani ba, ko kuma kwararar ruwan ta yi ƙaranci sosai. Wannan matsala na da tasiri sosai, domin ruwa na da muhimmanci ga tsafta da kuma gudanar da ayyukan yau da kullum a kowace cibiyar lafiya.
A wani ɓangare na ziyarar, an gudanar da bikin karɓar aikin cibiyar kiwon lafiya ta Liguido da ke gundumar kiwon lafiya ta Doutchi. An gina wannan cibiya ce da tallafin kuɗi daga Bankin Raya Musulunci. Wannan bikin ya samu halartar manyan baki da dama, ciki har da Mai Martaba Sarkin Gobir, wanda ministan ya gode wa yana mai cewa, "muna sake jaddada godiyarmu a gare shi saboda karamcinsa da kuma jajircewarsa ga ayyukan kiwon lafiya." Wannan karramawa ta nuna muhimmancin haɗin gwiwa tsakanin gwamnati da sarakunan gargajiya wajen ciyar da al'amuran lafiya gaba. Karbar aikin wannan cibiya a hukumance na nufin za a iya fara amfani da ita nan ba da jimawa ba, wanda hakan zai kawo sauki ga al'ummar Liguido da kewaye.
Matakan Gudanarwa Da Shawarwarin Minista
A yayin ziyarar tasa, Ma'aikatar Lafiya ta ɗauki alƙawarin samar da isassun ma'aikatan da ake buƙata domin gudanar da aiki a waɗannan sabbin cibiyoyi goma sha biyar da aka gina. Wannan ya hada da likitoci, ma'aikatan jinya, da sauran kwararru da za su tabbatar da an ba da kulawa mai inganci. Haka zalika, ma'aikatar ta yi alƙawarin tabbatar da cewa dukkanin cibiyoyin sun samu wutar lantarki mai amfani da hasken rana, domin tabbatar da gudanar da ayyuka ba tare da tangarɗa ba. Wannan mataki zai taimaka wajen adana magunguna, gudanar da ayyuka da daddare, da kuma amfani da na'urorin zamani. Wani muhimmin mataki da aka ɗauka shi ne alƙawarin samar wa cibiyoyin kayan aiki da na'urorin da suka dace da buƙatunsu, don ba su damar fara aiki cikin gaggawa da kuma inganci. Waɗannan matakai na da nufin tabbatar da cewa cibiyoyin ba za su zama gine-gine kawai ba, a'a, za su zama wuraren da ake samun ingantacciyar kulawar lafiya.
Bayan waɗannan alƙawura, Ministan Lafiya ya gabatar da wasu shawarwari ga hukumomin ƙananan hukumomi da na yankuna. Ya ba su shawarar su ɗauki ma'aikatan kula da tsaftar muhalli da kuma masu gadi ga dukkanin cibiyoyin kiwon lafiya guda goma sha biyar. Samun masu kula da tsafta zai tabbatar da cewa muhallin cibiyoyin ya kasance cikin yanayi mai kyau, yayin da masu gadi za su kare kadarorin gwamnati da na marasa lafiya. Ministan ya kuma buƙaci hukumomin yankin su kammala dukkan matakan da suka shafi bayar da filayen da aka gina cibiyoyin a kansu, domin kauce wa duk wata matsala da ka iya tasowa a nan gaba. Hakan zai bai wa gwamnati cikakken ikon mallakar wuraren don ci gaba da inganta su ba tare da wata takaddama ta mallakar fili ba.
Dangane da matsalar ruwa da aka fuskanta a wasu wurare, Kanar Manjo Garba Hakimi ya ba da shawarar cewa ya kamata hukumomin yankin su riƙa gudanar da bincike da kuma tantance ingancin ruwan da ake samu a wuraren samar da ruwa a kowane wata shida. Wannan zai taimaka wajen tabbatar da cewa ruwan da ake amfani da shi a cibiyoyin lafiyar ya dace da amfanin bil'adama, kuma ba zai zama sanadin wasu cututtuka ba. Ya kuma ƙarfafa gwiwar hukumomin da su kafa ko kuma su farfaɗo da tsarin kula da wuraren samar da ruwa, wanda zai tabbatar da ana gyara su a kai a kai tare da yin gyaran da ya dace idan buƙata ta taso. Wannan tsarin gudanarwa zai tabbatar da dorewar samar da ruwa mai tsafta, wanda ke da muhimmanci ga aikin kowace cibiyar lafiya.
A ƙarshen jawabinsa, ministan ya miƙa godiya ta musamman ga sarakunan gargajiya da na addini, inda ya ce, "Ina kuma miƙa godiyata ga sarakunan gargajiya da na addini, saboda kasancewarsu a shirye, da jajircewarsu, da kuma rawar da suke takawa wajen tattara al'umma don mara wa ayyukan kiwon lafiya baya." Wannan ya ƙara jaddada muhimmancin haɗin gwiwa tsakanin gwamnati da shugabannin al'umma, wanda ke da muhimmanci wajen samun nasarar duk wani shiri na ci gaban kasa.
Taimakon Hukumo-Hukumo Da Na Waje
A matsayin wani ɓangare na ƙoƙarin shawo kan ƙalubalen da aka fuskanta, Hukumar Kula da Yara ta Majalisar Ɗinkin Duniya, wato UNICEF, ta ɗauki alƙawarin samar da sabbin wuraren samar da ruwa masu zaman kansu. Wannan tallafi zai shafi tsoffin cibiyoyin kiwon lafiya da aka mayar da su daga matsugunnan lafiya, waɗanda suka haɗa da na Nafouta da ke yankin Tessaoua, da Mai Kogo a ƙarƙashin gundumar lafiya ta Madarounfa, da kuma Magaria Sud da ke gundumar lafiya ta Magaria. Wannan mataki na da nufin tabbatar da cewa waɗannan muhimman cibiyoyi sun samu ingantaccen ruwan sha mai tsafta, wanda hakan zai taimaka wajen inganta ayyukan da suke bayarwa ga al'umma. Alƙawarin da hukumar ta UNICEF ta ɗauka ya nuna muhimmancin haɗin gwiwa da ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa wajen magance matsalolin da suka shafi fannin lafiya, musamman a yankunan karkara. Wannan tallafi zai zama wani muhimmin kari ga kokarin gwamnati na ganin an magance matsalar karancin ruwa a cibiyoyin kiwon lafiya, wanda hakan zai inganta tsafta da kuma rage yaduwar cututtuka.