Firaministan Jamhuriyar Nijar, M. Mahaman Ali Lamine Zeine, ya yi kira ga matasan yankin Sahel da su yi nazari kan hanyoyin magance yadda masu ɗauke da ayyukan ta'addanci ke amfani da matasa, da kuma matsalar bambance-bambancen zamantakewa a tsakaninsu. Ya yi wannan kiran ne a birnin Yamai yayin taron Youth Connekt Sahel, wanda aka gudanar a ranar 10 ga watan Agusta, 2026. Wannan kira ya zo ne a daidai lokacin da yankin ke fuskantar ƙalubale masu yawa na tsaro da ci gaba, inda ake ganin matasa a matsayin ginshiƙin samar da mafita mai ɗorewa.
Babban makasudin taron shi ne samar da wani babban dandali da zai haɗa matasan yankin na Sahel da damammakin samun tallafin kuɗi da horo, tare da ba su damar shiga cikin harkokin yanke shawara na siyasa. Ana sa ran wannan dandali zai zama wata gada tsakanin matasa masu hazaka da masu zuba jari da kuma hukumomin gwamnati, domin tabbatar da cewa ba a bar su a baya ba wajen tsara manufofin da suka shafe su kai tsaye. Taron, wanda aka shirya a ƙarƙashin jagorancin ƙungiyar Youth Connekt Africa tare da haɗin gwiwar hukumomin Majalisar Ɗinkin Duniya da suka haɗa da PNUD da UNFPA da kuma UNICEF, ya jawo hankalin mahalarta daga ƙasashe daban-daban. Waɗannan hukumomi sun daɗe suna aiki a yankin don tallafa wa shirye-shiryen ci gaban matasa, kuma wannan taro ya zama wata dama ta ƙara ƙarfafa wannan haɗin gwiwa.
Bambancin Ra'ayi da Tashe-tashen Hankula
Firaministan ya bayyana cewa, wani babban abin takaici a yankin Sahel shi ne yadda wasu ƙasashen waje ke amfani da matasan yankin, su ɗauke su aiki a matsayin sojojin haya don su yaƙi 'yan uwansu na yankin Sahel. Ya ce wannan yanayi na buƙatar nazari mai zurfi domin samar da mafita mai ɗorewa. Ya ƙara da cewa, wannan amfani da matasa a matsayin 'yan amshin shata a fagen daga, wata babbar barazana ce ga zaman lafiya da haɗin kan al'ummomin yankin, kuma wajibi ne a tashi tsaye don dakatar da wannan mummunar dabi'a. M. Mahaman Ali Lamine Zeine ya kuma buƙaci mahalarta taron da su mai da hankali kan rage gibin da ke akwai tsakanin matasan birane da na karkara, musamman wajen samun damammaki iri ɗaya na ci gaba. Ya jaddada cewa akwai haɗarin matasan da ke zaune a yankunan karkara su ji an ware su daga irin waɗannan shirye-shirye kamar Youth Connekt Sahel, saboda rashin ƙwarewar da ake buƙata don haɗa kai da wasu ko ƙirƙiro sababbin abubuwa. Wannan gibin, a cewarsa, na iya haifar da ƙarin rashin jin daɗi da kuma sauƙin yaudarar matasan karkara zuwa ga shiga ayyukan da ba su dace ba.
A cewarsa, samar da tsaro a yankin na Sahel na nufin samar da tsaro ga makomar yara da matasa. Ya ce matashin da ya shagaltu da gina ƙasa, da ƙirƙire-ƙirƙire, da samar da sababbin hanyoyi, yana ƙara ƙarfafa zaman lafiya da kwanciyar hankali a yankin baki ɗaya. Ya bayyana cewa idan matashi ya samu abin yi, ya samu ilimi da ƙwarewar da suka dace, zai zama da wuya a yi amfani da shi wajen tada zaune-tsaye. Firaministan ya ƙara da cewa gwamnatocin ƙasashen da suka halarci taron na sa ran samun sababbin shawarwari masu ma'ana daga matasan game da yadda ake amfani da su wajen rura wutar rikici a yankin na Sahel. A nasa ɓangaren, shirin na Youth Connekt Sahel na da burin haɗa kan matasa domin samar da zaman lafiya da wadata, da kuma sanya su a tsakiyar dukkanin tsare-tsaren ci gaban siyasa da tattalin arziƙi. Ana ganin wannan zai zama wata hanya ta bai wa matasa damar bayar da tasu gudunmawar wajen gina al'ummominsu da kuma yankin gaba ɗaya. Manufar ita ce a tabbatar da cewa matasa ba masu kallo ba ne kawai, a'a, su ne ainihin 'yan wasan da ke kan gaba wajen kawo sauyi.
Siyasa da Tsaron Yanki
Babban taken taron na bana shi ne "Matasan Yankin Sahel a Jigon Tsaro da Ƙirƙire-ƙirƙire don Samun Sahel Mai Cikakken 'Yanci, Mai Juriya da Wadata". Wannan jigo ya jaddada muhimmancin rawar da matasa za su iya takawa wajen samar da zaman lafiya mai ɗorewa da ci gaba a yankin da ke fuskantar matsalolin tsaro da na tattalin arziƙi. Taken ya kuma nuna irin kyakkyawan fatan da ake da shi na cewa ta hanyar sabbin dabarun matasa ne za a iya samar da wani sabon yankin Sahel mai ƙarfi da wadata. Taron ya gudana ne ƙarƙashin jagorancin shugaban ƙasar Nijar, Janar Abdourahamane Tiani, wanda ya nuna goyon bayansa ga manufofin shirin na Youth Connekt Sahel. Kasancewar shugaban ƙasa a matsayin babban mai jagorancin taron ya ƙara wa shirin kwarin gwiwa da kuma nuna muhimmancin da gwamnatin Nijar ta bai wa matasa.
A cikin jawabin nasa, Firaminista M. Mahaman Ali Lamine Zeine ya tuna da yadda shugaban ƙasa, Janar Abdourahamane Tiani, ya sha yin Allah wadai da yunƙurin da Faransa da ƙawayenta na yammacin duniya da na Afirka ke yi na kawo ruɗani da rashin zaman lafiya a tsakanin ƙasashen ƙawancen Sahel (AES). Ya bayyana cewa waɗannan yunƙuri na da nufin raba kan ƙasashen uku da kuma hana su cimma burinsu na samun cikakken 'yanci da haɗin kai. Ya ce waɗannan ƙarfa-ƙarfa na siyasa daga waje na daga cikin manyan abubuwan da ke ruruta wutar rikici a yankin, wanda hakan ke shafar matasa kai tsaye. Wannan ya ƙara jaddada dalilin da ya sa gwamnatocin yankin ke neman sababbin hanyoyin magance matsalolin tsaro da suka addabi yankin.
Firaministan ya kuma nanata cewa babban abin da gwamnatocin yankin Sahel suka sa a gaba a halin yanzu shi ne ganin an kawo ƙarshen amfani da makamai da kuma rikice-rikicen da ke faruwa a yankin. A cewarsa, wannan shi ne ginshiƙin da zai ba da damar aiwatar da shirye-shiryen ci gaba mai ɗorewa. Ya ce ba za a iya samun wani ci gaba na haƙiƙa ba a yayin da ake fama da tashe-tashen hankula, domin kuwa zaman lafiya shi ne tushen duk wani ci gaban al'umma. Ba tare da an samu nutsuwa da kwanciyar hankali ba, zai yi wuya a jawo hankalin masu zuba jari ko a gudanar da ayyukan raya ƙasa yadda ya kamata. Wannan ya sa ake buƙatar haɗin kan matasa domin su ba da tasu gudunmawar wajen tabbatar da zaman lafiya da kwanciyar hankali a yankin baki ɗaya.
Hanyoyin Ci Gaba ga Matasa
A nasa ɓangaren, Shugaban Majalisar Matasan Nijar (CNJN), M. Ibrahim Idrissa, ya bayyana fatansa na ganin an ƙarfafa haɗin gwiwa tsakanin hukumomin gwamnati da kamfanoni masu zaman kansu, da kuma abokan hulɗa na ci gaba. Ya ce wannan haɗin gwiwar na da muhimmanci wajen tallafa wa matasa masu sana’o’i, ta yadda za su samu damar bunƙasa ayyukansu da kuma dogaro da kansu, wanda hakan zai taimaka wajen rage zaman kashe wando a tsakaninsu. Ya ƙara da cewa, idan aka samar da yanayi mai kyau ga matasa masu ƙananan sana'o'i, hakan zai haifar da sabbin guraben ayyukan yi da kuma rage dogaro da aikin gwamnati kaɗai.
Firaministan ya kuma yi hasashen cewa ƙasashen ƙawancen Sahel (AES) za su samu nasara a ƙarƙashin jagorancin Janar Abdourahamane Tiani na Nijar, da Janar Assimi Goïta na Mali, da kuma Kyaftin Ibrahim Traoré na Burkina Faso. Ya ce wannan nasarar za ta samu ne ta hanyar cikakken haɗin kai da ke tsakanin waɗannan shugabanni da al’ummominsu, wanda a cewarsa, shi ne babban makamin da za su yi amfani da shi wajen tunkarar duk wata barazana daga waje da kuma tabbatar da cikakken 'yancin yankin. Ya bayyana cewa wannan haɗin kan al'umma da shugabanni shi ne zai zama kariya daga duk wani makirci na waje da ke neman raba kan yankin don cimma manufofinsu.
M. Mahaman Ali Lamine Zeine ya ƙara da cewa akwai fannoni da dama da matasa za su iya saka hannun jari don bunƙasa yankin na Sahel. Waɗannan fannoni sun haɗa da tattalin arziƙin zamani na intanet, da makamashi mai sabuntawa, da noma na zamani, da kuma fannin hakar ma’adanai da man fetur. Ya kuma ambaci masana’antun al’adu da yawon buɗe ido a matsayin wasu muhimman sassa da matasa za su iya bayar da gudunmawa don samar da ci gaba mai ɗorewa a ƙasashensu da ma yankin baki ɗaya. Ya ƙarfafa matasan da su yi amfani da fasahar zamani don ƙirƙiro sabbin hanyoyin kasuwanci a waɗannan fannoni, waɗanda ke da damammaki masu yawa na bunƙasa tattalin arzikin yankin.
Tarihin Taron da Mahalarta
An gudanar da bikin buɗe taron na Youth Connekt Sahel karo na uku a birnin Yamai, inda Firaministan ya yi wannan kiran. Taron, wanda aka shirya a ƙarƙashin jagorancin Ma'aikatar Matasa, Wasanni da Al'adu, ya samu haɗin gwiwa daga ƙungiyar Youth Connekt Africa, tare da hukumomin Majalisar Ɗinkin Duniya da suka haɗa da PNUD da UNFPA da kuma UNICEF. Baya ga matasa kimanin 400 da suka halarci taron kai tsaye a Yamai daga ƙasashe takwas na yankin Sahel, an kuma bai wa wasu matasa kusan 2,500 damar bibiyar dukkan abubuwan da ke gudana kai tsaye ta hanyar dandalin sada zumunta na zamani. Wannan ya ba da damar isar da saƙonnin taron ga matasa da dama waɗanda ba su samu damar halarta a zahiri ba, wanda hakan ya faɗaɗa tasirin taron.
Wannan shi ne karo na uku da ake gudanar da taron, inda a baya aka shirya shi a ƙasar Senegal a shekarar 2021, sannan aka yi a ƙasar Chadi a shekarar 2025. Shirya taron a ƙasashe daban-daban na yankin na nuna aniyar da ake da ita na ganin cewa dukkan matasan yankin sun amfana da wannan shiri. Taron na bana ya samu halartar wakilan hukumomin haɗin gwiwa da dama, ciki har da Mataimakin Sakatare Janar na Majalisar Ɗinkin Duniya kuma Mataimakin Shugaban Hukumar PNUD, M. Haoliang Xu, wanda ya nuna goyon bayansa ga manufofin taron. Kasancewar manyan jami'ai daga Majalisar Ɗinkin Duniya ya ƙara tabbatar da muhimmancin da duniya ta bai wa batun ci gaban matasan yankin Sahel.