Gwamnatin Jamhuriyar Nijar ta ƙaddamar da fara rubuta jarrabawar kammala karatun firamare ta shekarar 2026, wadda aka fi sani da CFEPD da kuma CEPE/FA. Ministan Ilimin Ƙasa da Yaki da Jahilci da Bunƙasa Harsunan Gida, Dr Elisabeth Shérif, ita ce ta ƙaddamar da jarrabawar a hukumance a birnin Yamai. A faɗin ƙasar baki ɗaya, an yi rijistar ɗalibai 352,211 da za su zauna domin rubuta jarrabawar ta bana. An fara tantance ɗaliban ne da takardar rubutun labari ko ƙirƙira a matsayin jarrabawa ta farko, wanda shi ne maudu'in da ya buɗe gasar a hukumance. Wannan jarrabawa ce ta share fagen shiga makarantun sakandare ga ɗaliban da suka kammala karatunsu na firamare a faɗin jamhuriyar, kuma mataki ne mai muhimmanci a tafiyar karatunsu.
Cikakkun Kididdiga Kan 'Yan Takara
A cikin jimillar ɗaliban da za su rubuta jarrabawar, 29,137 sun fito ne daga makarantun Faransanci da Larabci, wato makarantun ‘Franco-Arab’. Kididdiga ta nuna cewa 'yan mata su ne mafi rinjaye a cikin masu zana jarrabawar, inda suka kai kaso 50.64 cikin ɗari na adadin ɗaliban baki ɗaya. Wannan adadi na nuni da irin ci gaban da ake samu wajen ƙarfafa ilimin 'ya'ya mata a faɗin ƙasar. 'Yan takara daga makarantu masu zaman kansu sun ƙunshi kaso 5.69 cikin ɗari na jimillar waɗanda aka yi wa rijista a faɗin ƙasar. An kuma bayyana cewa akwai ɗalibai masu buƙata ta musamman guda 100 da za su fuskanci jarrabawar a matakin ƙasa baki ɗaya. An tanadi duk wasu matakai da suka dace domin tabbatar da cewa waɗannan ɗalibai sun sami damar yin jarrabawarsu cikin kwanciyar hankali da adalci, kamar kowane ɗalibi.
Yankin Yamai (Niamey) shi kaɗai yana da 'yan takara 44,319 da za su zauna domin rubuta wannan jarrabawa. Daga cikin wannan adadi na yankin Yamai, ɗalibai 2,926 sun fito ne daga makarantun Faransanci da Larabci. Yankin na da ɗalibai 54 masu buƙata ta musamman, adadi mafi girma a faɗin ƙasar. Rabe-raben waɗannan ɗalibai a Yamai sun haɗa da makafi guda 10, da masu matsalar gani guda 44. Sauran sun haɗa da masu fama da matsalar fahimta guda huɗu, sai kuma kurame guda takwas. Domin gudanar da wannan aiki lami lafiya, an tanadi cibiyoyin rubuta jarrabawa guda 163 a faɗin yankin na Yamai, inda aka girke malamai da sauran ma'aikata domin tabbatar da an bi ka'idojin jarrabawar kamar yadda aka tsara.
Bukatun Musamman da Wuraren Jarrabawa
Domin tabbatar da ganin yadda al'amura ke gudana, Ministan Ilimin Ƙasa, Dr Elisabeth Shérif, ta kai ziyarar aiki zuwa wasu cibiyoyin zana jarrabawa a birnin Yamai. Tawagarta ta fara ne da ziyartar cibiyar da ke makarantar Yantala Haut 1. Wannan ita ce cibiyar da aka ƙaddamar da jarrabawar a hukumance. Daga nan kuma, ministan ta zarce zuwa makarantar Tondi Koirey, wadda aka keɓe domin ɗalibai 'yan gudun hijirar cikin gida waɗanda rikice-rikice suka raba su da matsugunansu. Wannan mataki ya biyo bayan ƙoƙarin gwamnati na ganin cewa kowane ɗa mai shekarun zuwa makaranta ya samu damar ilimi ba tare da la'akari da halin da ya tsinci kansa a ciki ba. Dr Shérif ta kammala rangadin nata ne a cibiyar zana jarrabawa ta makarantar Lossougoungou. An tanadi wannan cibiya ta musamman domin kula da buƙatun ɗalibai masu fama da nakasa daban-daban, ciki har da waɗanda ke da matsalar gani da ji, a matsayin wani ɓangare na tabbatar da adalci ga kowa. Ziyarar ta ba ministan damar ganin irin tsare-tsaren da aka yi domin tabbatar da cewa an bai wa kowane ɗalibi dama daidai gwargwado don ya nuna iyawarsa a cikin jarrabawar.
Bayanai da Shawarwarin Minista
An ƙaddamar da jarrabawar ne a ranar Litinin, 22 ga watan Yuni na shekarar 2026, a makarantar firamare ta Yantala Haut 1 da ke birnin Yamai. A faɗin ƙasar baki ɗaya, an ware cibiyoyin rubuta jarrabawa guda 1,459 domin gudanar da aikin cikin sauƙi. Haka nan kuma, bayanan da aka fitar sun nuna cewa ɗalibai masu zaman kansu, wato waɗanda suka yi rijista ba tare da sun bi ta wata makaranta ba, sun kai kaso 0.14 cikin ɗari na jimillar 'yan takarar. Wannan rukunin 'yan takara na samun kulawa ta musamman don tabbatar da sun cika dukkan sharuddan da ake buƙata. Dangane da ɗalibai masu buƙata ta musamman kuwa, kididdiga ta nuna cewa daga cikin ɗalibai 100 da ke fadin ƙasar, akwai makafi guda 19, yayin da kuma 81 ke fama da matsalar gani, wato masu gani dishi-dishi. Waɗannan tsare-tsare na nuna ƙoƙarin gwamnati na bai wa kowane ɗalibi dama daidai gwargwado ba tare da nuna bambanci ba a fannin ilimi. A jawabinta yayin ƙaddamarwar, Minista Dr Elisabeth Shérif ta yi wa dukkan 'yan takara fatan alheri, tare da jan hankalinsu da su kwantar da hankali su kuma guji duk wata hanya ta maguɗi. Ta kuma jinjina wa iyaye da malamai bisa irin sadaukarwar da suka yi wajen ganin ɗaliban sun kai ga wannan mataki.