Gwamnatin mulkin sojin Jamhuriyar Nijar ta sanar da kafa wani sabon kamfanin sufurin birane, wanda aka sanya wa suna SONITU. Sanarwar ta fito ne a ranar Laraba bayan wani zaman majalisar ministoci da Shugaban Gwamnatin mulkin sojin, Janar Abdourahamane Tiani ya jagoranta a birnin Yamai. Matakin kafa wannan kamfani na daya daga cikin jerin tsare-tsaren da gwamnatin ke bullowa da su domin rage raɗaɗin tsadar rayuwa da al'ummar ƙasar ke fuskanta. Ana sa ran kamfanin na SONITU zai samar da ingantaccen tsarin sufuri a manyan biranen ƙasar, musamman ma a Yamai, babban birnin ƙasar, inda matsin lamba kan ababen hawa ya ƙaru a 'yan shekarun nan.
Wannan sabon kamfani na SONITU zai maye gurbin tsohon kamfanin sufurin da aka sani da sunan SOTRUNI, wanda ya durƙushe shekaru da dama da suka gabata. Kamar yadda sanarwar majalisar ministocin ta bayyana, an kafa sabon kamfanin ne a matsayin kamfanin gwamnati mai alhakin sufurin jama'a a cikin birane da ma kewaye da su. Manufar farko da aka sanya a gaba ita ce samar da sauƙin zirga-zirga ga jama'a a farashi mai rahusa, musamman ga ma'aikata da ɗalibai. Gwamnati ta ce wannan mataki zai taimaka wajen inganta harkokin tattalin arziki ta hanyar saukaka wa mutane zuwa wuraren ayyukansu da kuma kasuwanni ba tare da fuskantar matsalolin sufuri kamar yadda ake fama da su a yanzu ba.
Dalilin Kafa Sabuwar Kamfanin
Gwamnatin mulkin sojin ta bayyana cewa an dauki wannan mataki ne domin magance tabarbarewar tsarin sufurin jama'a a manyan biranen ƙasar, matsalar da ta dade tana ci wa 'yan ƙasa tuwo a ƙwarya. A cewar sanarwar da ta biyo bayan zaman majalisar ministoci, rashin ingantaccen tsarin sufuri yana kawo cikas ga ci gaban tattalin arziki da walwalar jama'a. Gwamnati ta lura cewa 'yan ƙasa, musamman ma ma'aikata da ɗalibai da kuma masu ƙananan sana'o'i, na fuskantar wahalhalu wajen gudanar da harkokinsu na yau da kullum saboda karancin ababen hawa da kuma tsadar kudin sufuri. Hakan ya sanya zirga-zirga a cikin birane ya zama wani babban kalubale, inda ake samun cunkoso da bata lokaci mai yawa a kan hanya. An dai kafa kamfanin na SONITU ne domin ya zama wata mafita mai dorewa ga wannan matsala, tare da samar da hidimar sufuri da za ta zama abin dogaro ga kowa da kowa.
Gwamnatin ta ƙara da cewa kafa wannan kamfani wani muhimmin mataki ne na cika alƙawarin da ta dauka na inganta rayuwar 'yan ƙasar Nijar. An tsara cewa kamfanin na SONITU ba wai kawai zai samar da sauƙin sufuri ba, har ma zai samar da ayyukan yi ga matasa da dama. Ta hanyar samar da motocin bas-bas na zamani da za su riƙa bin tsayayyun hanyoyi da jadawalin lokaci, ana sa ran kamfanin zai kawo sauyi a fannin sufurin birane. Gwamnati ta jaddada cewa wannan tsari zai taimaka wajen rage cunkoson ababen hawa a kan tituna, da rage yawan haɗurra, da kuma rage gurɓatar yanayi da hayakin ababen hawa ke haifarwa. Wannan yana daga cikin manyan dalilan da suka sa aka ga ya zama wajibi a kafa kamfanin a wannan lokaci domin a ceto al'umma daga halin ƙaƙanikayin da suka tsinci kansu a ciki dangane da harkokin sufuri. Matakin ya zo ne a wani lokaci da ake matuƙar buƙatar sauƙi ga talakawan ƙasar.
Manufofi da Shirye-shiryen SONITU
Da farko dai, kamfanin sufuri na birane na Nijar, wato SONITU, zai fara aiki ne da motocin bas-bas guda 410. An tsara cewa za a rarraba waɗannan motoci a manyan biranen ƙasar domin su fara hidimar jigilar fasinjoji nan da nan. Wannan adadi na motoci shi ne kashin farko na shirin, kuma ana sa ran zai taimaka wajen rage matsalar sufuri da ake fuskanta a halin yanzu. Babban birnin ƙasar, Yamai, ana hasashen zai sami kaso mafi tsoka daga cikin wadannan motoci, la’akari da yawan al’ummarsa da kuma tsananin buƙatar da ake da ita a birnin. Za a tura sauran motocin zuwa wasu manyan birane da ke fadin ƙasar, kamar su Maradi, Zindar, da kuma Tahoua, domin tabbatar da cewa al’ummar waɗannan yankuna ma sun amfana da wannan sabon tsari. Wannan mataki na farko na da nufin kafa harsashin ingantaccen tsarin sufurin jama'a a faɗin ƙasar.
Sashen da kamfanin zai mayar da hankali a kai shi ne sufurin jama'a a cikin birane da kuma yankunan da ke kewaye da su. Manufar ita ce a samar da hanyar zirga-zirga mai sauƙi kuma abin dogaro ga dukkanin 'yan ƙasa, ba tare da la’akari da matsayinsu na tattalin arziki ba. Ana sa ran motocin na SONITU za su bi tsayayyun hanyoyi da kuma jadawalin lokaci, wanda hakan zai bai wa fasinjoji damar shirya tafiye-tafiyensu cikin sauƙi. Wannan tsari zai sha bamban da yadda zirga-zirgar ke gudana a yanzu, inda galibi ake dogaro da motocin haya masu zaman kansu da masu baburan adaidaita sahu, waɗanda galibi ba su da tabbas kuma farashinsu na iya canzawa. Ta hanyar samar da hidima mai inganci a farashi mai rahusa, SONITU na da burin zama zaɓin farko ga jama'a wajen harkokin sufuri na yau da kullum a birane.
Gwamnati ta bayyana cewa kafa kamfanin na SONITU wani muhimmin mataki ne na cimma manufofin ƙasa da ƙasa na ci gaba mai dorewa, waɗanda aka fi sani da SDGs. Ta hanyar samar da sufuri mai sauƙi da araha, kamfanin zai taimaka wajen rage talauci da haɓaka damar samun ilimi da aikin yi. Haka nan, ana sa ran wannan tsari zai rage cunkoso a kan tituna, wanda hakan zai rage gurɓatar yanayi da kuma inganta lafiyar jama'a. Gwamnati ta jaddada cewa wannan shiri ba wai kawai zai inganta rayuwar al'umma ba ne, har ma zai taimaka wajen cimma burin ƙasar na samun ci gaba mai dorewa a fannoni daban-daban. Wannan ya nuna cewa an tsara kamfanin ne ba don magance matsalar sufuri kawai ba, a'a, har ma don bayar da gudunmawa ga ci gaban ƙasar baki ɗaya.
Sarrafa da Hukumar Gudanarwa
Kamar yadda sanarwar majalisar ministocin ta fayyace, an kafa kamfanin na SONITU a matsayin kamfani na kasa (SA) mai jarin gwamnati gaba ɗaya. Wannan yana nufin cewa gwamnatin Jamhuriyar Nijar ce ke da cikakken ikon mallakar kamfanin da kuma alhakin tafiyar da shi. Tsarin ya tanadi cewa kamfanin zai kasance ƙarƙashin kulawar hukumomin gwamnati guda biyu. Da farko dai, sashen fasaha zai kasance a ƙarƙashin kulawar ma’aikatar sufuri ta ƙasar, wadda za ta tabbatar da cewa dukkan ayyukan kamfanin sun cika ƙa’idojin sufuri na ƙasa. Na biyu kuma, sashen kula da harkokin kuɗi zai kasance a ƙarƙashin ma’aikatar kuɗi, wadda za ta sa ido kan yadda ake sarrafa dukiyar kamfanin da kuma tabbatar da an yi amfani da ita yadda ya kamata. Wannan tsari na bai-wa-daya-kulawa an yi shi ne domin a tabbatar da gaskiya da riƙon amana a cikin ayyukan kamfanin.
Domin tabbatar da cewa kamfanin ya fara aiki cikin gaggawa kuma yadda ya kamata, gwamnati ta kafa wata hukumar gudanarwa ta riƙon ƙwarya. Wannan hukuma ita ce za ta ɗauki nauyin sarrafa kamfanin na SONITU har zuwa lokacin da za a kafa cikakkiyar hukumar gudanarwa ta dindindin. Babban aikin wannan kwamiti shi ne ya gudanar da dukkan ayyukan da suka wajaba, waɗanda suka haɗa da kammala rajistar kamfanin a hukumance da kuma ɗaukar ma’aikatan da za su fara gudanar da ayyukan yau da kullum. An ba wa hukumar ta riƙon ƙwarya ikon zartar da dukkan matakan da suka dace domin ganin an kaddamar da ayyukan kamfanin ba tare da wani tsaiko ba. Wannan mataki na gaggawa ya nuna irin muhimmancin da gwamnati ta bai wa wannan shiri na inganta sufurin birane a faɗin ƙasar. Hukumar za ta yi aiki tukuru don ganin an cimma manufofin da aka sanya a gaba.
Tsawon Lokaci da Fitarwa
An tsara cewa hukumar gudanarwar riƙon ƙwarya da aka naɗa za ta gudanar da ayyukanta na tsawon watanni shida. A cikin wannan lokaci, ana sa ran hukumar za ta kammala dukkan shirye-shiryen da suka wajaba domin kamfanin na SONITU ya fara aiki a hukumance. Waɗannan ayyuka sun haɗa da tabbatar da rajistar kamfanin, samar da ofisoshi da wuraren ajiye motoci, da kuma ɗaukar ma’aikatan farko da suka haɗa da direbobi, makanikai, da ma’aikatan gudanarwa. Hukumar za ta kuma tsara hanyoyin da motocin za su riƙa bi da kuma lokutan aiki. Bayan cikar wa’adin watanni shida, za a naɗa cikakkiyar hukumar gudanarwa da majalisar zartarwa waɗanda za su ci gaba da tafiyar da kamfanin na dindindin. An ɗora wa hukumar riƙon ƙwaryan alhakin kafa harsashi mai ƙwari da zai tabbatar da nasarar kamfanin a nan gaba.
