A ranar Talata, 28 ga watan Yulin 2026, Ministan Kasuwanci da Masana'antu na Nijar, Mista Abdoulaye Saidou, ya gabatar da wani jawabi ga mambobin majalisar ba da shawara ta CCR. Ministan ya bayyana cewa, "zuba jari a masana'antun Nijar, zuba jari ne ga 'yancin kan kasa," a yayin da yake karin haske kan yadda ƙasar ke cikin wani muhimmin lokaci na sake gina kasa a karkashin jagorancin shugaban ƙasa.
Mista Saidou ya ce ma'aikatarsa tana aiki kan wasu manyan ayyuka biyar masu muhimmanci wadanda su ne kashin bayan sake farfado da masana'antun kasar. Ya ce, "waɗannan ayyukan guda biyar na wakiltar jarin da ya haura biliyan 1830 na CFA tare da yuwuwar samar da guraben ayyukan yi na kai tsaye a masana'antu fiye da 2000, waɗanda gaba ɗayansu sun dogara ne kacokan kan amfani da albarkatun cikin gida na Nijar."
Tarihin Masana'antu da Damar Nijar
Kamar yadda alkaluma suka nuna, fannin masana'antu a Jamhuriyar Nijar a halin yanzu yana bayar da gudunmawar kashi 18 cikin 100 ne kawai ga tattalin arzikin ƙasa baki ɗaya. Wannan ƙididdiga ta sha bamban sosai idan aka kwatanta ta da fannin farko, wanda ya haɗa da noma da kiwo, wanda shi kuma ke samar da kashi 43 cikin 100 na arzikin da ake samu a ƙasar. Bambancin da ke tsakanin waɗannan fannoni biyu ya ƙara jaddada buƙatar ƙarfafa ɓangaren masana'antu domin ya taka rawar da ta dace wajen haɓaka tattalin arzikin Nijar da rage dogaro da fannin farko kaɗai.
An bayyana cewa Nijar tana da dumbin damammaki da za ta iya amfani da su wajen bunƙasa masana'antunta. Daga cikin waɗannan damammaki akwai muhimmin wurin da ƙasar take a fannin yanayin ƙasa, wanda ya ba ta damar zama cibiyar hada-hada a yankin. Haka nan, tana da tarin albarkatun ƙasa da suka haɗa da sinadarin yuraniyam, da man fetur, da zinare, da gawayi, da fosfat, da kuma farar ƙasa. Nijar tana kuma da ruwa mai kyau a ƙarƙashin ƙasa, da hasken rana mai yawa, da kuma fannin noma da kiwo masu inganci. Ana kuma ganin akwai damar yin amfani da makamashi mai sabuntawa, tare da samun al'umma da yawancinsu matasa ne kuma ƙwararru, waɗanda su ne ginshiƙin samar da ma'aikata.
Manyan Shirye-shiryen Sake Gina Masana'antu
Kamar yadda aka bayyana, waɗannan manyan ayyuka guda biyar na sake gina masana'antu na ƙasar na wakiltar jarin da ya haura biliyan 1830 na kudin CFA, tare da fatan samar da guraben ayyukan yi kai tsaye a masana'antu fiye da 2000. Shirye-shiryen sun dogara ne kacokan kan yin amfani da albarkatun ƙasa na Nijar.
Daga cikin ayyukan akwai aikin gina katafaren masana'antar siminti a yankin KAO da ke jihar Tahoua. Wannan masana'anta na da burin samar da siminti tan miliyan ɗaya a kowace shekara. Ana hasashen aikin zai lashe jarin da ya kai kusan dalar Amurka miliyan 339.7, wato kusan biliyan 194 na CFA, kuma zai samar da guraben ayyuka kai tsaye guda 314. Haka nan, akwai aikin gina wata katafariyar masana'antar siminti a yankin KEITA, ita ma a jihar Tahoua. An tsara wannan masana'antar domin ta samar da siminti tan miliyan biyu da rabi a kowace shekara. Aikin zai lakume jarin da aka ƙiyasta ya kai biliyan 179 na CFA, tare da samar da ayyuka kai tsaye guda 750 da kuma wasu ayyuka na daban guda 3,000. Idan aka samu nasarar kammala waɗannan masana'antun siminti guda biyu, zai bai wa Nijar damar wadatar da kanta da siminti har ma ta samu rarar da za ta iya fitarwa zuwa wasu ƙasashe.
Akwai kuma wani shirin kafa masana'antar haɗa taraktocin noma a Nijar, wadda za ta iya haɗa taraktoci tsakanin 500 zuwa 1000 a kowace shekara. Wannan aiki zai bukaci jarin da ya kai kusan biliyan 42 na CFA, kuma ana sa ran zai samar da ayyukan yi kai tsaye tsakanin 200 zuwa 400.
An ware wani yanki na musamman don harkokin tattalin arziki a Yaware mai faɗin hekta 250. An tsara wannan yankin ne domin ya zama wata cibiya ta sarrafa kayayyaki daban-daban ga kamfanonin da ke son fitar da kayayyakinsu waje, inda za su amfana da sauƙin haraji da na kwastan na tsawon shekaru 35. Jimillar jarin da ake sa ran za a zuba a wannan aikin ya kai biliyan 1094 na CFA.
An kuma samar da wani babban filin masana'antu a yankin Bougoum mai fadin hekta 2,421. An tsara wannan filin ne domin ya karɓi baƙuncin masana'antu daban-daban na sarrafa kayayyaki, kuma ya haɗa har da kafa wata makarantar koyon aikin injiniyan masana'antu. An bayyana cewa kashin farko na wannan aiki na Bougoum, wanda ya ƙunshi masana'antu 10, zai ci jarin da ya kai kusan Yuro miliyan 480, wato kwatankwacin biliyan 321 da miliyan 440 na CFA.
Hukumar Gwamnati da Zuba Jari
Ma'aikatar Kasuwanci da Masana'antu na ƙara ƙaimi wajen tattaro masu zuba jari daga kamfanoni masu zaman kansu domin ganin waɗannan manyan ayyuka sun tabbata. A cikin wannan tsarin ne aka samar da yankin haɗin gwiwar aiki tsakanin Sin da Nijar, wanda aka tsara shi a matsayin wata cibiya ta musamman ta tattalin arziki. Wannan aiki, wanda aka ƙiyasta zai lashe jarin da ya kai biliyan 154 da miliyan 522 na CFA ba tare da haraji ba, yana da burin samar da guraben ayyukan yi na dindindin guda 2,690. Wannan yankin zai zama wata muhimmiyar hanyar jawo hankalin masu zuba jari daga ƙasashen waje, musamman ma daga ƙasar Sin, domin su kafa masana'antu daban-daban a cikin ƙasar Nijar, wanda hakan zai taimaka wajen haɓaka tattalin arziki da samar da ƙwarewa ga ma'aikata na gida.
A wani mataki na daban, an ƙaddamar da wani Shirin Haɗin Kai don Bunƙasa Harkokin Kasuwancin Matasa da Ƙirƙire-ƙirƙiren Fasaha da Kuɗi, wanda aka fi sani da PIDAJ. Wannan shiri, wanda Bankin Raya Afirka (BAD) ke samar da kuɗaɗen gudanarwarsa, yana da jimillar jarin da ya kai biliyan 111 na CFA. Manufar shirin ita ce ƙarfafa matasa 'yan kasuwa ta hanyar ba su horo, da tallafin kuɗi, da kuma jagoranci a fannin fasahar zamani. Ta haka, ana sa ran za a bunƙasa ƙananan da matsakaitan masana'antu a faɗin ƙasar, wanda hakan zai taimaka wajen rage zaman kashe wando a tsakanin matasa tare da ƙara musu damar dogaro da kai, wanda shi ne ɗaya daga cikin manyan ginshiƙan da gwamnati ta sa a gaba.