An buɗe wani taron bita a birnin Zinder na ƙasar Nijar a ranar Litinin, wanda ya mayar da hankali kan yadda za a inganta gudanar da albarkatun ruwa da kuma tunkarar sauyin yanayi. Sakatare-Janar na yankin Zinder, Mista Abdou Idrissa, ne ya jagoranci bikin buɗe taron a harabar Jami'ar André Salifou da ke birnin. Taron wani yunƙuri ne na haɗin gwiwa tsakanin shirin nan na PISEN da kuma jami'o'in gwamnati na Yamai da Maradi da kuma Zinder. Makasudin taron shi ne samar da dabarun da za su taimaka wajen magance ƙalubalen da yankin ke fuskanta a fannin ruwa da kuma tasirin sauyin yanayi, ta hanyar amfani da binciken kimiyya da ƙwarewar malamai da masana daga waɗannan cibiyoyi.
Manufofin Shirin PISEN da Yarjejeniyoyin
An sanya hannu kan yarjejeniyoyin haɗin gwiwa na ɓangarori uku a cikin watan Janairun shekarar 2025 tsakanin shirin PISEN, da Ma'aikatar Ruwa da Tsaftar Muhalli (MEHA), da kuma jami'o'in gwamnati guda uku na ƙasar. Shekarar 2025 ta zama lokacin da aka kaddamar da wannan kawance a aikace. Gudanar da wannan haɗin gwiwa ya ta'allaƙa ne kan wani muhimmin tsari na ƙasar Nijar wato shirin nan na PANGIRE, wanda ke zaman babbar dabarar tafiyar da harkokin ruwa a ƙasar. Manufar wannan shiri na PANGIRE ita ce tabbatar da ingantaccen tsarin tafiyar da albarkatun ruwa mai ɗorewa, tare da bayar da gudunmawa wajen kiyaye muhalli. Haka nan kuma, yana da burin ƙarfafa juriyar al'umma da halittu ga matsaloli, da kuma bunƙasa ci gaban tattalin arziki da zamantakewa.
Shirin nan na PISEN ne ya ƙirƙiro tare da tallafa wa rattaba hannu kan yarjejeniyoyin haɗin gwiwar da jami'o'in gwamnati na Yamai da Maradi da kuma Zinder. Babban makasudin wannan haɗin gwiwa shi ne ƙarfafa tsarin gudanar da albarkatun ruwa da kuma faɗaɗa damar samun ayyukan da suka shafi ruwa. Ana kuma sa ran zai inganta juriyar al'umma ga sauye-sauyen yanayin ruwa da ke faruwa sakamakon tasirin sauyin yanayi. Waɗannan manufofi sun yi daidai da manyan muradun da aka kafa shirin PISEN domin su, waɗanda suka haɗa da gudanar da albarkatun ruwa, da ƙara samar da damar samun ayyukan ruwa, da kuma inganta juriya ga canjin yanayin ruwa da sauyin yanayi ke haddasawa. Ta haka ne ake fatan wannan kawance zai cimma nasarorin da aka sanya a gaba domin amfanin al'ummar ƙasar baki ɗaya.
Bincike da Horarwa Kan Ruwa
Shirin PISEN ya sake jaddada aniyarsa ta tallafa wa jami'o'i ta hanyar samar da kuɗaɗen alawus na ɗalibai da masu bincike, da kuɗaɗen gudanar da aikin bincike a fage, da kuma sayen kayan aikin kimiyya. Makasudin wannan taron bitar shi ne ƙarfafa haɗin kai tsakanin cibiyoyin jami'a da sauran masu ruwa da tsaki a fannin ruwa, domin a samu kyakkyawar alaƙa tsakanin binciken kimiyya da buƙatun da ake da su a zahiri. Ana gudanar da ayyukan binciken ne a wasu ƙananan kwankunan ruwa na rafi guda takwas, waɗanda suka bazu a dukkan yankunan ƙasar Nijar.
Fiye da ɗalibai masu karatun digiri na biyu (Master's) su 63 ne ke amfana da shirye-shiryen haɓaka ƙwarewa da horarwa, waɗanda suka fi mayar da hankali kan binciken da ya shafi ruwa. Haka nan an zaɓi wasu ɗalibai 21 masu karatun digirin-digirgir (PhD), bayan an buɗe kofofin neman tallafi, inda suke aiki kan batutuwan da za su bunƙasa ilimi da kuma amfanin da ake samu daga albarkatun ruwa a Nijar. An ɗauki masu bincike 15 waɗanda suka kammala digirin-digirgir (post-doctoral) aiki domin su tallafa wa ƙungiyoyin masu bincike a jami'o'in nan guda uku.
Ana sa ran aiwatar da waɗannan yarjejeniyoyin zai ƙara ƙarfafa jami'o'in ta fuskar kayan aiki, ta hanyar samar musu da na'urorin fasaha da kuma dakunan gwaje-gwaje. A wani ci gaban kuma, shirin na PISEN ya bayyana cewa an kammala rangadin tattara bayanan farko a cikin ƙananan kwankunan ruwa guda goma da shirin zai gudanar da ayyukansa. Wannan na daga cikin matakan da ake ɗauka domin tabbatar da cewa an yi amfani da bincike don magance ƙalubalen da ake fuskanta a fannin ruwa a ƙasar.
Sakamako da Tsare-tsare na Gaba
Taron bitar da ake gudanarwa a birnin Zinder na da nufin yin nazari kan ayyukan da aka gudanar a shekarar 2025, da duba irin ci gaban da aka samu, da kuma bitar tsare-tsaren ayyukan shekarar 2026. Haka nan kuma, za a yi amfani da taron domin daidaita batutuwan bincike da ake gudanarwa da buƙatun da ake da su a zahiri. Waɗannan yarjejeniyoyi da aka kulla sun yi daidai da muradun shugaban ƙasa, Janar Abdourahamane Tiani, da kuma na Firaminista Ali Mahaman Lamine Zene, waɗanda suka ba da muhimmanci ga fannin ruwa da noma. Jimillar kuɗin da aka ware domin gudanar da waɗannan yarjejeniyoyi guda uku da aka sanya wa hannu ya kai CFA biliyan ɗaya.
Ana sa ran cewa a ƙarshen wannan haɗin gwiwa, ƙasar Nijar za ta samu wasu muhimman kayan aiki da za su taimaka wajen yanke shawara. Waɗannan sun haɗa da samfuran tsare-tsaren albarkatun ruwa, da dabarun fasahohin noma da kiwo, da kuma tsare-tsaren haɗin kan gudanar da harkokin ruwa domin cimma wadataccen abinci a ƙasar. Haka zalika, shirin na PISEN zai bayar da gudunmawa wajen ƙarfafa ilimi da ƙwarewa da kuma yanke shawara game da haɗaɗɗen tsarin gudanar da albarkatun ruwa. Hakan zai taimaka wajen tabbatar da cewa an yi amfani da sakamakon binciken kimiyya domin magance matsalolin da suka shafi ruwa da muhalli a faɗin ƙasar.
