Rikicin manoma da makiyaya na ƙara ƙamari a yankin Sahel sakamakon ƙarancin albarkatun ƙasa, a daidai lokacin da noma da kiwo su ne manyan hanyoyin rayuwa a yankuna da dama na Jamhuriyar Nijar. A ranar Laraba, 5 ga watan Agustan 2026, Hukumar Samar da Zaman lafiya ta ƙasar, wato HACP, ta shirya wani taro a garin Tibiri-Gobir da ke yankin Maradi. Taron ya haɗa hukumomin gwamnati da sarakunan gargajiya da kuma shugabannin al'umma domin sauraron juna da neman hanyoyin warware matsalar. Daga cikin mahalarta taron akwai Shugaban Hukumar HACP, Birgediya Janar Amadou Diddili, da Gwamnan Maradi, Kwanturola Janar na 'yan sanda Issoufou Mamane, da kuma Sarkin Gobir-Maradi, Abdou Bala Marafa.
Dalilan Rikici da Tasirin Sauyin Yanayi
Tattaunawar ta mayar da hankali kan tushen rikice-rikicen da ke yawan barkewa tsakanin masu amfani da albarkatun ƙasa guda. Daga cikin dalilan da aka bayyana na gasar neman filaye da ruwa da wuraren kiwo, akwai faɗaɗa gonaki da ƙuntata wuraren kiwo. Haka nan an bayyana tasirin sauyin yanayi da ƙaruwar al'umma a matsayin wasu daga cikin abubuwan da ke ruruta wutar rikicin.
A nasa bayanin, Shugaban Hukumar HACP, Birgediya Janar Amadou Diddili, ya siffanta yankin Sahel a matsayin wuri mai sarkakiya. Ya ce yankin na fama da matsalolin tsaro da tilastawa mutane yin gudun hijira. Janar Diddili ya ƙara da cewa akwai matsin lamba kan albarkatun ƙasa, wanda hakan ke haifar da tashin hankali tsakanin al'ummomi daban-daban da ke zaune a yankin.
Taron Tibiri-Gobir: Neman Maganin Rikici
Da yake nasa jawabin, Gwamnan Maradi, Kwanturola Janar na 'yan sanda Issoufou Mamane, ya ce shirin ya dace da matakin da Shugaban Jamhuriya ya ƙaddamar bayan ziyararsa a yankin. Ya gayyaci mahalarta taron da su “yi nazarin tsare-tsaren da ake da su wajen rigakafi da magance rikicin karkara ba tare da tashin hankali ba, musamman ma gano hanyoyin samar da mafita mai ɗorewa.” Wannan na zuwa ne a daidai lokacin da Hukumar Samar da Zaman Lafiya ta HACP ta bayyana cewa ba za a iya dogaro da matakan tsaro kaɗai ba wajen shawo kan matsalar.
A yayin taron, an kafa kwamitoci biyu na ƙwararru da suka tattauna kan hanyoyin rigakafin rikici da kuma nemo hanyoyin warware shi masu ɗorewa da suka dace da yanayin yankin Sahel. Babban makasudin taron shi ne ƙarfafa hanyoyin sasanci na gargajiya da kuma haɗa su cikin manufofin gwamnati na tabbatar da zaman lafiya.
Mahimmancin Haɗin Kai da Maganar Gaskiya
A cewar Janar Amadou Diddili, “Masu amfani da albarkatu guda ba maƙiyan juna ba ne. Su masu cika wa juna ne.” Babban saƙon da ya fito daga taron na Tibiri-Gobir shi ne, tattaunawa ita ce hanya mafi inganci ta kariya daga ƙaruwar rikici a daidai lokacin da ake fama da ƙarancin albarkatun ƙasa. Wannan ya nuna cewa haɗin kai tsakanin manoma da makiyaya wajibi ne domin samun zaman lafiya mai ɗorewa a yankin.
Don haka, kiyaye zaman lafiya na buƙatar inganta tsarin samun damar yin amfani da albarkatun ƙasa. Hakan ya haɗa da tabbatar da bin dokoki da ƙa’idojin da aka kafa tare da amincewar dukkan al’ummomin da abin ya shafa. Girmama waɗannan yarjejeniyoyin da aka cimma a matakin ƙananan hukumomi shi ne ginshiƙin hana barkewar rikici da kuma tabbatar da cewa kowa ya amfana da albarkatun da ake da su cikin lumana.