Kasar Uzbekistan, wadda ke yankin Asiya ta Tsakiya, ta shahara a matsayin wata cibiya mai muhimmancin gaske a tarihin Musulunci da kuma ilimin kimiyya a duniya. Masana da dama sun fito daga wannan kasa, wadanda suka kawo sauyi a fannonin ilimi daban-daban. Daga cikin manyan masanan da suka fito daga yankin akwai Alkhwaziri, wanda ake yi wa laƙabi da "uban ilimin lissafin algebra." Har ila yau, akwai Ulugbek, wani masanin ilimin taurari da ya yi fice a fanninsa tun kafin zuwan zamani, wanda shi ma ɗan asalin ƙasar ne.
Tarihin Addinin Musulunci da Juyin Farko
Kasar Uzbekistan ta shafe sama da ƙarnuka 13 tana zama cibiyar hasken addinin Musulunci. Addinin ya fara kafa harsashi a ƙasar tun daga ƙarni na takwas, inda sama da kashi 90 cikin 100 na al’ummar ƙasar ke bin addinin a yau. Wannan lokaci ne ya kawo juyin farko na bunƙasa a ƙasar, wanda ya faro daga ƙarni na takwas zuwa na sha uku. A wannan zamanin ne daulolin Samanid da Sujikey suka yi fice. Muhimmancin addinin a kasar ya kai har matakin da shugaban ƙasa ke rantsuwa da kundin tsarin mulki da kuma Alƙur'ani mai tsarki. An kuma ƙaddamar da gidan adana kayan tarihi na Musulunci a watan Maris na shekarar 2026 domin ƙara nuna wannan tarihi.
Siffofin Masana Kimiyya da Al'adunsu
Daga cikin fitattun masanan da suka fito daga ƙasar ta Uzbekistan akwai Ibn Siana, wanda ake yi wa kallon uba ga ilimin likitanci na zamani. Haka nan kuma akwai Al Farabi, wanda ake ɗauka a matsayin masani na biyu mafi girma bayan Aristode. Wani masanin mai suna Burini, wanda ya kware a fannin ilimin taurari, lissafi, magunguna, kuma wanda ya ƙirƙiro ilimin auna duniya, an ce shi ne ya fara gano nahiyar Amurka ƙarnuka huɗu kafin zuwan Christophe Colomb. An ce juyin bunƙasa na biyu a yankin ya zo ne a daidai lokacin daular Amir Temur, wadda ake kira zamanin zinare. Ana kuma nuna tarihin sama da shekaru 1500 na Hanyar Siliki, wadda ta haɗa da auduga, ayari, da guguwar yashi, ta hanyar amfani da taswirori na zamani masu mu'amala da juna.
Cibiyar Al'adun Musulunci da Kayayyakin Tarihi
Ana adana hujjojin waɗannan bayanai a Cibiyar Al'adun Musulunci da ke birnin Tashkent, wadda littafin Guinness ya bayyana a matsayin gidan adana kayan tarihi mafi girma a duniya da aka keɓe don Musulunci. Wannan gidan kayan tarihin da ke babban birnin ƙasar an gina shi ne a fili mai faɗin hekta 10, kuma ginin yana da wani irin tsarin gine-gine na zamani mai kofofi huɗu irin na gabas. An ware murabba'in mita 1200 na gidan kayan tarihin don Musulunci a zauren Alƙur'ani.
Tun daga shekarar 1924 ake baje kolin Alƙur'anin Usman, wanda shi ne halifa na uku a Musulunci, kuma an yi masa rijista a cikin kundin adana abubuwan tarihi na UNESCO. Ana kuma nuna wasu sassa na Kiswa, wato rigar ɗakin Ka'aba na Makka, waɗanda aka samo tun daga shekarar 1855. Har ila yau, ana baje kolin kwafin wasu rubuce-rubucen da aka ce na Annabi Muhammad ne, tare da kwafin Maƙama Ibrahim da ke Masallacin Harami na Makka. Gidan kayan tarihin yana da ɗakin karatu mai ɗauke da littattafai sama da 300,000, inda aka ware wani sashi na musamman don Musulunci.
Juyin Halitta na Zamani da Al'ummomin Gaba
Kasar Uzbekistan ta samu 'yancin kai shekaru 35 da suka gabata. Wannan zamani na yanzu, wanda shi ne na uku, ya kunshi sauye-sauyen kundin tsarin mulki guda biyar da ci gaban kimiyya, ciki har da fasahar basirar ɗan adam. Ana amfani da wannan fasaha ta basirar ɗan adam wajen adana kayayyakin tarihi, inda ake ƙirƙirar siffofin mutanen da suka shude domin su ba da labarunsu da kansu.
Kasar za ta karɓi bakuncin taron kafafen yaɗa labarai na duniya daga ranar 24 zuwa 29 ga watan Agusta. Jigon taron shi ne 'Cibiyar wayewar Musulunci: Sabon hangen nesa, Sababbin Dama'. Wannan taro na da nufin ƙara haske kan irin gudunmawar da ƙasar ta bayar a fannin ilimi da al'adu a duniyar Musulunci da ma sauran sassan duniya.