Wani sabon tsari da aka fi sani da Reach Married Adolescent (RMA) a ƙarƙashin shirin J-Matassa na ƙungiyar Pathfinder International a Nijar, ya fara kawo sauyi a rayuwar mata da ma’aurata. Shirin, wanda aka ƙaddamar a shekarar 2024, na da burin rage auren wuri, inganta lafiyar mata masu juna biyu, da samar da damammakin bunƙasa kai da tattalin arziki. An wallafa wannan rahoto ne a ranar 13 ga watan Mayu, daidai lokacin da ƙasar ke bikin ranar mata ta ƙasa, wadda ke da taken bana na ‘Tara Mata Gaba Ɗaya Domin Kare Martabar Ƙasa da Ci Gaba Mai Dorewa’.
Anissa Fataou, wata matashiyar matar aure da ta amfana da shirin a ƙauyen Harikanassou da ke yankin lafiya na Boboye a jihar Dosso, ta ce, "A da, mukan ji labarin tsarin iyali amma ba tare da fahimta sosai ba. Yanzu, rayuwar aurenmu ta canza. Mun fi tattaunawa, mun fi fahimtar juna." Ta ƙara da cewa tana raba abin da ta koya da 'yan uwanta da ƙawayenta, kuma "yanzu, mun fi samun kwanciyar hankali da farin ciki." Pathfinder na aiwatar da shirin ne tare da haɗin gwiwar Marie Stoppes Niger da ƙungiyar AJFSR.
Tsarin RMA da Ayyukansa
Manufar tsarin RMA ita ce bunƙasa tattaunawa da wayar da kai ga mata da mazajensu, da ma al’ummominsu baki ɗaya. Shirin na tafiyar da ayyukansa ne ta hanyoyi daban-daban, waɗanda suka haɗa da ziyarar gida-gida da ake kira "VAD," da tattaunawa a tsakanin ƙananan rukunin jama'a, da kuma manyan tarurrukan tattaunawa da suka shafi al’umma gaba ɗaya. Waɗannan ayyuka na gudana ne a yankunan lafiya na Boboye da ke jihar Dosso, da kuma yankin Tillabéri.
Manhajar RMA na bayar da gudunmawa wajen ƙarfafa mata, da rigakafin cin zarafi da ya danganci jinsi, da kuma samar da daidaito a cikin zamantakewar aure. Wannan na samuwa ne ta hanyar inganta sadarwa a tsakanin ma’aurata cikin gidajensu. A cewar Dr Yacouba Hassane Sanda, Babban Daraktan Pathfinder International a Nijar, tsarin na bai wa ma’aurata damar yin shawara tare kan lafiyar iyali da kuma yanke shawara kan makomar iyalinsu.
Dr Asma Yaroh Gali, wadda ita ce Shugabar Shirin na J-Matassa, ta bayyana cewa tsarin RMA na da nufin tabbatar da cewa ƙananan mata da ma’aurata sun samu ingantattun bayanai domin yanke shawarwari masu muhimmanci. Ta ce ta hanyar ƙarfafa tattaunawa tsakanin ma’aurata, za a rage matsalolin da ke haifar da rashin jituwa da kuma inganta lafiyar uwa da jariri.
Girman Aikin J-Matassa
Aikin J-Matassa ya zuwa yanzu ya yi nasarar rajistar ma'aurata dubu takwas da ɗari biyar (8,500) a cikin rukuni biyu da aka horas. Wannan adadin ya ƙunshi ma'aurata dubu huɗu da ɗari biyu da hamsin (4,250) a kowane rukuni na horaswar. Shirin na gudana ne a ƙauyuka tamanin da biyar (85) da aka zaɓa a faɗin jihohin Dosso da Tillabéri, inda aka fi mayar da hankali wajen wayar da kai kan lafiyar iyali da zamantakewar aure.
Bayanai sun nuna cewa a cikin shekarar 2025 kaɗai, an gudanar da ziyarar gida-gida, wato "VAD," har sau dubu ɗari da ashirin da ɗaya da ɗari bakwai da talatin da ɗaya (121,731). A wannan shekarar kuma, an shirya zaman tattaunawa na ƙananan rukunin jama'a, wato "DPG," guda dubu uku da ɗari bakwai da saba'in da biyar (3,775). Waɗannan ayyuka da aka gudanar a cikin shekarar 2025 sun shafi ma'aurata dubu uku da ɗari takwas da ashirin da shida (3,826) kai tsaye, waɗanda suka amfana da ilimin da shirin ke bayarwa domin inganta rayuwarsu.
Sakamakon da Ayyukan Mata
Bayanai daga aikin sun nuna cewa a cikin shekaru biyu da aka kwashe ana aiwatar da shi, an samu gagarumar nasara wajen samar da hanyoyin zamani na hana ɗaukar ciki. A wannan lokacin, shirin ya yi nasarar bai wa mata fiye da dubu tamanin (80,000) damar amfani da waɗannan sabbin hanyoyi na tsarin iyali. Wannan nasara na zuwa ne a daidai lokacin da ake ƙara samun buƙatar inganta lafiyar mata da rage mace-macen da ke da alaƙa da haihuwa a yankunan karkara.
Nasarar da aka samu a ƙarƙashin aikin na J-Matassa na nuni da irin tasirin da tsarin na RMA ke da shi wajen wayar da kan al’umma, musamman ma ma’aurata, kan muhimmancin ba da tazara tsakanin haihuwa da kuma amfani da hanyoyin da suka dace. Wannan cigaba ya taimaka wajen ƙarfafa mata su yanke shawarwari game da lafiyarsu da kuma makomar iyalansu, wanda hakan na ɗaya daga cikin manyan manufofin da ƙungiyar Pathfinder International ta sanya a gaba.
Wannan rahoto, wanda ya duba irin cigaban da aka samu tun bayan ƙaddamar da shirin a shekarar 2024, an wallafa shi ne a watan Mayun shekarar 2026. Ayyukan da aka gudanar a jihohin Dosso da Tillabéri sun zama abin koyi ga sauran yankuna, inda ake fatan faɗaɗa irin wannan tsari domin amfanar da mata da ma’aurata da dama a faɗin ƙasar Nijar. Al’ummomin da suka amfana da shirin sun nuna gamsuwarsu da irin canjin da suka fara gani a rayuwarsu ta yau da kullum.