A ƙasar Nijar, limamai da fastoci na sahun gaba wajen ƙarfafa zaman lafiya da haɗin kai, ta hanyar wata cibiya mai suna CDIR da ke aiki don yaɗa al'adun zaman lafiya da jituwa tsakanin al'umma. An kafa cibiyar ta CDIR ne kusan shekaru 10 da suka gabata biyo bayan bullar ƙungiyar Boko Haram, wadda yankin Diffa ya kasance cibiyarta a Nijar. Babban nasarar da cibiyar ta samu shi ne samar da yanayin da mabiya addinai daban-daban za su iya tattaunawa da juna ba tare da wanta-wanta ko rashin yarda ba. Wannan ya ƙara tabbatar da matsayin jagororin addinin a matsayin garkuwa wajen samar da zaman lafiya mai dorewa a faɗin ƙasar.
Asalin CDIR da Manufofinsa
An kafa Kwamitin Tattaunawa Tsakanin Addinai (CDIR) a matsayin wani sabon tsari na ƙarfafa zaman lafiya ta hanyar tattaunawa tsakanin mabiya addinai daban-daban. Buƙatar ƙirƙiro da irin wannan dandalin da ya haɗa addinai da dama ta samo asali ne daga ɓullar ƙungiyar Boko Haram a yankin. Ƙungiyar Boko Haram mai tsattsauran ra'ayi ta samo asali ne daga Nijeriya, kuma tana gudanar da ayyukanta a yankin Tafkin Cadi wanda ya haɗa da ƙasashen Nijar da Cadi da Kamaru da kuma Nijeriya. A farkon kafuwarsa, babban aikin kwamitin na CDIR shi ne samar da wata hanya da za ta bai wa shugabannin addinai daga dukkanin ɓangarori damar haɗuwa da tattaunawa da juna. Wannan manufa ta farko ta zama ginshikin da kwamitin ya ginu a kansa, wanda ya ba da damar tattaunawa mai ma'ana da gina amana a tsakanin shugabannin.
Daga bisani, misalin aikin da CDIR ke yi ya yaɗu zuwa wasu yankuna na ƙasar kamar Zinder da Maradi, inda aka kafa irin waɗannan kwamitoci. Wannan ci gaban ya zo ne bayan da aka riga aka kafa irinsa a baya a yankin Agadez, inda tuni akwai wani kwamiti na tattaunawa tsakanin addinai kafin wannan lokacin. Don ci gaba da gudanar da ayyukanta, CDIR ta samu tallafi da haɗin gwiwa daga ƙungiyoyi masu zaman kansu, kamar ƙungiyar SOS Civisme, wadda ke taimaka mata wajen cimma manufofinta na tabbatar da zaman lafiya da jituwa. Ta hanyar wannan haɗin gwiwa, kwamitin ya samu damar faɗaɗa ayyukansa da kuma isa ga al'ummomi da dama a faɗin ƙasar, yana mai da hankali kan ƙarfafa jituwar zamantakewa.
Rage Tashin Hankali da Gudanar da Rikici
Kwamitin na CDIR ya taka rawa sosai wajen sasanta rikice-rikice da dama a faɗin ƙasar Nijar, kama daga saɓani kan filaye har zuwa batun amincewa da wasu matani masu sarkakiya. Ƙungiyar ta sha shiga tsakani don yin bayanin wasu dokoki da aka yi wa mummunar fahimta, da kwantar da tarzoma a matakin kananan hukumomi, da kuma haɗa kan ɓangarorin da ke rikici da juna. Wannan aikin sasanci ya nuna cewa kwamitin ya zama wata muhimmiyar kafa da al'umma ke dogaro da ita don samun mafita a lokutan saɓani. Ayyukan CDIR sun kai har ga sasanta rikice-rikice tsakanin al'ummomin addinai daban-daban, har ma da shiga tsakani a lokacin da ake fuskantar tashin hankali tsakanin Nijar da wasu ƙasashen da ke maƙwabtaka da ita.
Wani babban misali na tasirin kwamitin shi ne a lokacin rikicin watan Janairun shekarar 2015 da ya shafi batun Charlie Hebdo. A wancan lokacin, kwamitin ya yi gaggawar shiga tsakani ta hanyar kafafen yaɗa labarai da ayyuka a zahiri don yin kira ga jama'a da su kwantar da hankalinsu, tare da hana abubuwa ƙara taɓarɓarewa. Wannan rikicin da aka yi wa Kiristoci kawanya ya yi sanadiyyar mutuwar mutum huɗu, sannan an ƙone majami'u da dama da wasu gine-gine, ciki har da ɗakunan karatu. Aikin da kwamitin ya yi a wancan lokacin ya zama muhimmi matuƙa wajen dawo da zaman lafiya. Wannan saurin mataki da kwamitin ya ɗauka ya nuna karara yadda zai iya yin tasiri a cikin gaggawa don daƙile rikicin da ka iya cin wuta.
Ta hanyar ayyukansa, CDIR ya samar da kusanci tsakanin Musulmai da Kiristoci, da ma tsakanin mabiya mabambantan akidu a cikin kowane addini. Godiya ga kwamitin, a yanzu akwai dandali na tattaunawa da musayar ra'ayi tsakanin Musulmai na ɓangarori daban-daban kamar Ahlus-Sunnah, 'yan Shi'a, 'yan Darikar Tijjaniyya, da 'yan Izala. Haka nan ma Kiristoci, waɗanda suka haɗa da mabiya darikar Katolika da na Ikkilisiyoyin Bishara, sun samu irin wannan dama ta tattaunawa da juna cikin lumana da fahimtar juna. Wannan yanayi na haɗin kai ya taimaka ƙwarai wajen rage yiwuwar samun tashin hankali da kuma ƙarfafa tushen zaman lafiya a ƙasar.
Ilimantarwa da Hadin Kai a Jami'o'i
Ayyukan kwamitin na CDIR sun faɗaɗa har zuwa ga matasa a manyan makarantu, inda ake gudanar da tarukan wayar da kai a jami'o'i daban-daban. Daga cikin manyan makarantun da aka gudanar da wadannan shirye-shiryen ilimantarwa akwai Jami'ar Abdou Moumouni da ke Yamai, da kuma Jami'ar Dosso. Hukumar Kula da Samar da Zaman Lafiya (HACP) ta bayyana cewa haɗin gwiwar da ke tsakanin limamai da fastoci wata shaida ce rayayyiya da ke nuna cewa mabiya addinai daban-daban za su iya aiki tare cikin lumana. Waɗannan tarurrukan sun zama wata hanya ta dasa irin zaman lafiya da fahimtar juna a zukatan matasa, waɗanda su ne shugabannin gobe.
Wannan yunƙuri na wayar da kai a cikin jami'o'i ya haifar da kyakkyawar tattaunawa tsakanin ɗalibai masu ra'ayoyi mabanbanta. Shirye-shiryen sun ba da dama ga ɗaliban su tattauna batutuwan da suka shafi zaman lafiya da juna, wanda hakan ya rage yiwuwar samun saɓani a tsakaninsu. Sakamakon waɗannan taruka, an sami nasarar kafa kwamitocin jami'o'i da dama. Manufar waɗannan kwamitocin ita ce ci gaba da inganta al'adun juriya da zaman lafiya a tsakanin al'ummar jami'ar, tare da tabbatar da cewa an ci gaba da tattaunawa don fahimtar juna a kowane lokaci. Wannan tsarin ya tabbatar da cewa ruhin tattaunawa da haɗin kai na CDIR ya samu gindin zama a cibiyoyin ilimi na ƙasar.
Karfin Gwiwa daga Hukuma da Abokan Hulɗa
Nasarar da kwamitin ya samu wajen gudanar da rikice-rikice ta ƙara masa kima da martaba a idon hukumomin gwamnati da abokan hulɗa. Wannan ingantacciyar nasara a fagen sasanci ya sa kwamitin ya zama abin alfahari ga ƙasa baki ɗaya. Hukumar Kula da Samar da Zaman Lafiya (HACP) ta bayyana cewa tana kallon kwamitin na CDIR a matsayin amintaccen abokin aiki da za a iya dogaro da shi. Wannan dangantaka ta ƙarfafa matsayin kwamitin a matsayin wata muhimmiyar kafa ta tabbatar da zaman lafiya a ƙasar. Sanin cewa gwamnati na goyon bayansu ya ba wa mambobin kwamitin ƙarin kwarin gwiwa a cikin ayyukansu na yau da kullum.
Hukumar ta HACP ta amince da kasancewar batun addini wani fage mai matuƙar sarkakiya, don haka take maraba da shirye-shirye irin na CDIR da ke neman sasanci da haɗin kai. Daraktar rigakafi da magance rikice-rikice a hukumar, Ramatou Ibrahim Yacouba, ta jaddada cewa hukumarsu na jin daɗin irin waɗannan yunƙuri da ke fitowa daga jagororin addinai don tabbatar da jituwa. Wannan goyon baya daga hukuma ya ba wa kwamitin ƙarin ƙarfin gwiwar ci gaba da ayyukansa na samar da zaman lafiya a tsakanin al'umma. Aikin CDIR ya zama wani misali mai ƙayatarwa na yadda jagorancin addini zai iya zama ƙarfin da ke haɗa kan al'umma, maimakon raba su, yana mai tabbatar da makoma mai haske ga zaman lafiya a Nijar.