Kasashen da suka kafa kungiyar ƙawancen Sahel, wato L'AES, wadda ta haɗa da Mali da Burkina Faso da kuma Nijar, sun sanar da ƙarfafa haɗin gwiwa a tsakaninsu a fannonin tsaro da diflomasiyya da kuma ci gaba. Wannan mataki na zuwa ne a daidai lokacin da ƙasashen uku ke fuskantar ƙalubalen tsaro iri ɗaya, musamman a yankunan da ke kan iyakokinsu. Manufar wannan ƙawance ita ce samar da wata mafita ta bai ɗaya ga matsalolin da suke addabar yankin, tare da dogaro da kai wajen tabbatar da zaman lafiya da bunƙasa tattalin arziki. Ƙungiyar ta L'AES ta jaddada cewa za ta yi amfani da dabarun soja na haɗin gwiwa don yaƙar ƙungiyoyin masu tayar da ƙayar baya, a yayin da a fannin diflomasiyya za ta yi aiki tare a matsayin dunkulalliyar ƙungiya a fagen duniya. Haka nan kuma, za a mayar da hankali wajen aiwatar da manyan ayyukan raya ƙasa da za su amfani al'ummomin ƙasashen uku baki ɗaya.
Sarrafa Tsaro da Tsaro
Hukumomin soji na ƙasashen Mali da Burkina Faso da kuma Nijar sun kafa wata rundunar haɗin gwiwa da za ta yaƙi ƙungiyoyin masu tayar da ƙayar baya a yankunan da ke kan iyakokinsu. Sanarwar da ta fito bayan wani taro a birnin Niamey ta bayyana cewa rundunar za ta fara aiki nan ba da daɗewa ba domin mayar da martani ga ƙalubalen tsaro da ke addabar ƙasashen. A cewar hafsoshin sojin ƙasashen uku, an ɗauki wannan mataki ne domin samar da wata mafita ta gida da za ta tabbatar da tsaro da kwanciyar hankali ga al'ummomin yankin na Liptako-Gourma. Rundunar za ta kasance mai sassauƙan tsari don ba ta damar gudanar da ayyukanta cikin gaggawa a duk inda buƙata ta taso a faɗin ƙasashen uku. Manufar ita ce a haɗa ƙarfi da ƙarfe domin tunkarar matsalar tsaro da ta daɗe tana ci wa yankin tuwo a ƙwarya, tare da dogaro da kai maimakon neman taimako daga ƙasashen waje.
A ƙasar Nijar, hukumomin tsaro sun ce sun samu nasarori a yaƙin da suke yi da ta'addanci a yankuna daban-daban na ƙasar. A yankin Tillabéry, an ce an kai hare-hare ta sama a wurare kamar Tiguirwit da Assaouas, inda aka fatattaki 'yan ta'adda tare da lalata musu sansanoni. Haka nan a yankin Tahoua, an bayyana cewa an kai samame a wani wuri da ake kira Nassaraoua D’assaouas, wanda ya yi sanadiyyar ƙwace makamai da babura daga hannun miyagun. Yankin Diffa ma ba a bar shi a baya ba, inda aka kai hare-hare a N’guigmi da Tesker da kuma Gouré, waɗanda suka taimaka wajen daƙile ayyukan ƙungiyoyin masu iƙirarin jihadi. A yankin Maradi ma, an kai wani samame a Guidan Roumdji, inda aka kama wasu da ake zargi da hannu a sace mutane domin neman kuɗin fansa.
A wani mataki na daban, gwamnatin sojin Nijar ta soke wata yarjejeniyar haɗin gwiwar soja da ta kulla da Tarayyar Turai, wadda aka fi sani da EUCAP Sahel Niger. Gwamnatin ta bayyana cewa ba ta amince da yarjejeniyar ba, wadda gwamnatin da ta gabata ta rattaba wa hannu. Wannan mataki na zuwa ne biyo bayan janye amincewar da Nijar ta yi ga wata doka da ke hukunta masu safarar baƙin haure zuwa Turai ta hanyar hamadar Agadez. Hukumomin sun ce dokar, wadda aka kafa a shekarar 2015, ba ta yi wa 'yan ƙasar adalci ba kuma ta shafi harkokin tattalin arzikin yankin. Soke waɗannan yarjejeniyoyi na nuni da sabon tsarin da ƙasashen ƙawancen Sahel ke bi na son cin gashin kansu a fannin tsaro da kuma harkokin da suka shafi iyakokinsu.
Tsayar da Harkokin Diflomasiyya
A wani mataki mai nasaba da harkokin diflomasiyya, gwamnatin sojin Nijar ta ba da umarnin tsayar da ayyukan ƙungiyoyin ƙasa da ƙasa da na sa-kai da kuma hukumomin Majalisar Ɗinkin Duniya a yankunan da ake gudanar da ayyukan soji. Sanarwar da ma'aikatar harkokin cikin gida ta fitar ta ce wannan mataki ya zama dole ne domin tabbatar da tsaro da ingancin ayyukan da ake gudanarwa a waɗannan yankuna. Yankunan da wannan doka ta shafa sun haɗa da Diffa, Tahoua, da kuma Tillabéry. Hukumomin sun jaddada cewa an ɗauki wannan mataki ne na wucin gadi domin a samu damar daidaita ayyukan soji da na agaji a waɗannan wurare da ke fuskantar barazanar tsaro. Wannan umarni ya zo ne a daidai lokacin da ƙasashen ƙawancen Sahel ke ƙara ƙarfafa matakan tsaro a iyakokinsu.
A fannin raya ƙasa da bunƙasa tattalin arziki, gwamnatin Nijar ta sanar da wani babban aikin samar da wutar lantarki da zai tashi daga garin Zinder zuwa birnin Niamey. Aikin, wanda zai bi ta yankunan Maradi da Dosso, an ce zai taimaka matuƙa wajen inganta samar da wutar lantarki a faɗin ƙasar. Wannan na daga cikin manyan ayyuka da hukumomin soji suka ce za su mayar da hankali a kai domin inganta rayuwar al'umma da kuma rage dogaro da wutar da ake shigowa da ita daga ƙasashen waje. Haka nan kuma, akwai wani aikin gina babban asibitin zamani a birnin Niamey, wanda zai kasance irinsa na biyu mafi girma a ƙasar. Manufar wannan aiki ita ce faɗaɗa damar samun ingantacciyar lafiya ga 'yan ƙasa, wanda shi ma wani muhimmin ginshiƙi ne na ci gaban da ƙawancen L'AES ke son cimmawa.
Gwamnatin ta kuma sanar da shirin gina wani katafaren matatar mai a yankin Dosso, wanda ake sa ran zai taimaka wajen sarrafa ɗanyen man da ake hakowa a yankin Agadem. Wannan matata za ta samar da ayyukan yi ga dubban mutane, tare da rage buƙatar shigo da man fetur daga waje. Akwai shirin gina hanyar jirgin ƙasa da za ta tashi daga birnin Niamey zuwa garin Dosso da kuma wani birni da ke kan iyaka da ƙasar Benin. Waɗannan manyan ayyuka na nuni da irin ƙudurin da ƙasashen ƙawancen Sahel suka ɗauka na yin amfani da albarkatunsu domin gina ƙasashensu da kansu, a matsayin wani ɓangare na manufarsu ta samun cikakken 'yancin kai a fannonin tsaro da tattalin arziki.
Hukumar Ci Gaban Kasashe
A bangaren raya kasa, ministocin kasashen kawancen Sahel sun rattaba hannu kan wata yarjejeniya da za ta kafa kungiyar hadin gwiwa ta kasashen Liptako-Gourma (ALG). Babban makasudin wannan yarjejeniya shi ne kafa wani tsari da zai bunkasa harkokin noma da makamashi da kuma samar da ababen more rayuwa a tsakanin kasashen uku. A wani taron manema labarai da aka yi a birnin Niamey, ministan harkokin wajen Nijar, Bakary Yaou Sangaré, ya bayyana cewa wannan mataki zai share fagen samun wadatar abinci da inganta samar da wutar lantarki a yankin. A cewarsa, an dauki wannan mataki ne domin a magance matsalolin da suka dabaibaye yankin, musamman ta fannin tattalin arziki, tare da tabbatar da cewa al'ummomin kasashen sun amfana da albarkatunsu. Wannan na daga cikin manyan manufofin kawancen na L'AES na ganin an cimma ci gaba mai dorewa ta hanyar hada karfi da karfe.
A nata bangaren, ministar harkokin wajen Burkina Faso, Olivia Rouamba, ta ce wannan kungiya ta ALG za ta zama wata kafa ta bunkasa tattalin arziki da za ta yi gogayya da sauran kungiyoyin yankin. Ta jaddada cewa kawancen na L'AES ya zama wajibi ne saboda kalubalen da kasashen ke fuskanta iri daya ne, don haka ya kamata a samar da mafita ta bai daya. Ministan harkokin wajen kasar Mali, Abdoulaye Diop, ya kara da cewa wannan kungiya za ta maida hankali ne kan ayyukan da za su kawo sauyi kai tsaye a rayuwar al’umma, kamar samar da ababen more rayuwa da bunkasa harkokin kasuwanci a tsakanin kasashen. Ya ce, "Manufarmu ita ce mu tabbatar da cewa al'ummominmu sun ga amfanin wannan hadin gwiwa a aikace, ba a takarda ba." Wannan na nuni da cewa kasashen sun kuduri aniyar dogaro da kansu wajen gina tattalin arzikinsu da kuma inganta rayuwar jama'arsu ba tare da jiran agaji daga waje ba.
Tarihin Baya da Manufa
An kafa ƙawancen ƙasashen Sahel, wato L’AES, a ranar 16 ga Satumban 2023, biyo bayan rattaba hannu kan yarjejeniyar Liptako-Gourma da shugabannin soji na ƙasashen Mali, da Burkina Faso, da kuma Nijar suka yi. Manufar kafa wannan ƙawance ita ce samar da wata garkuwar tsaro ta haɗin gwiwa domin kare yankunansu daga barazanar hare-hare da kuma duk wani yunƙuri na tayar da ƙayar baya. Yarjejeniyar ta tanadi cewa duk wani hari a kan ɗaya daga cikin ƙasashen uku, tamkar hari ne a kan su baki ɗaya, kuma za su taimaki juna da ƙarfin soja.