Ministan Noma da Kiwo na Jamhuriyar Nijar, Kanar Mahaman Elhadj Ousmane, ya kammala wata ziyarar aiki ta kwana biyu a yankin Zinder a ranar Laraba 12 ga watan Agusta. Manufar ziyarar ita ce sa ido kan yadda ayyukan kamfen na noma da kiwo ke gudana a wannan shekara. Yankin na Zinder dai na da matuƙar muhimmanci ga samar da hatsi a faɗin ƙasar baki ɗaya. Tawagar ministan ta zagaya sassa daban-daban na yankin domin ganin halin da ake ciki da idonsu, da kuma tattaunawa da manoma da makiyaya kan ci gaban da aka samu da kuma ƙalubalen da suke fuskanta a yayin da damina ke ƙara kankama. Wannan rangadi na zuwa ne a daidai lokacin da ake sa ran samun girbi mai yawa idan aka samu isasshen ruwan sama a yankin.
Sakamakon Kamfen Noma da Makiyaya
Aikin kamfen na noma da kiwo na shekarar 2026 zuwa 2027 na tafiya yadda ya kamata a yankin Zinder, duk da cewa an samu wasu wurare da fari ya shafa wanda ya jawo asarar irin da aka shuka a farko a wasu ƙauyuka. Wani rahoto daga Daraktan Noma na yankin Damagaram Takaya, M. Sayfou Iro Abdourahmane, ya nuna cewa mafi akasarin ma’aunan ruwan sama a yankin sun nuna akwai gibin ruwa, inda ma’auna biyu kaɗai ne suka nuna akwai rarar ruwa. Ruwan saman da aka samu kwanan nan a Damagaram Takaya ya ba da damar yin shuka, amma har yanzu akwai wahalhalu, musamman a gundumomi uku da ke arewacin yankin. An fuskanci fari a watan Yuli a Damagaram Takaya, amma ana sa ran yanayin zai inganta sakamakon ruwan da aka fara samu.
Aikin noman bana a Zinder ya zo a makare, kuma an samu karancin yawan ruwan sama idan aka kwatanta da shekarun da suka gabata. Sai dai, komawar ruwan sama a kusan ƙarshen kashi na uku na watan Yuli ya kawo bege na samun matsakaicin amfanin gona. Dangane da yanayin kiwo kuwa, an samu ɗan jinkirin saukar damina a sassan Tanout da Tesker. Duk da haka, idan aka ci gaba da samun ruwan sama akai-akai tun daga kashi na uku na watan Satumba, ana sa ran samun isasshen ciyawa ga dabbobi. Da sake komowar ruwan sama, tsirran amfanin gona da ciyayi da kuma tsirowar bishiyoyi na ci gaba da tafiya kamar yadda aka saba a yankin baki ɗaya.
Ziyarar Wuraren Ayyuka da Ci gaban Aikin Gona
A yayin ziyarar tasa, ministan ya tsaya a garin Guidimouni inda ya duba wani tafki da aka sanya cikin jerin wuraren da ke da muhimmancin ƙasa da ƙasa a ƙarƙashin yarjejeniyar Ramsar. An ba da umarni ga Hukumomin Aikin Gona da Kiwo da kuma Hukumar Kula da Muhalli da su tabbatar wannan tafki ya amfani ci gaban karkara da kuma aikin noman rani. Tawagar ta kuma ziyarci wani dandali da aikin PRAPS ya gina, wanda ke sauƙaƙa hada-hadar kasuwanci tsakanin manoman hatsi da makiyaya. A ƙauyen Lawandi Koullala, ministan ya samu bayani kan yadda aka kafa ayyukan kamfen na noman bana.
A garin Gouré kuwa, ministan ya duba wata babbar hanyar ketare iyaka ta dabbobi da ta haɗa daga Najeriya zuwa kan iyakar Tanout. Haka nan an ziyarci gonakin da ake noman ciyawar dabbobi ta nau'in ‘marapalpa’ da ‘panicom’ a Gouré. An kuma je wani wurin kiwo da ake kira Woro domin ganin yanayin kiwon dabbobi a wurin. An lura da samun hare-haren ƙwari a kan amfanin gonar gero a garuruwan Doungass da Magaria, inda aka umurci hukumomin fasaha da su ɗauki matakin magance matsalar. Ministan ya kai ziyarar girmamawa ga Mai Girma Sarkin Mounio, Elhadji Mahamadou Mai Moussa Tchilloum.
A ƙarshen rangadin, tawagar ta ziyarci gonar wata ƙungiyar mata ta Achoura, wadda ta fara da shanu 20 amma yanzu tana da guda 118. Ƙungiyar ta Achoura, wadda aka kafa a shekarar 2010, ta nemi agajin gwamnati da sauran abokan hulɗa domin magance matsalolin gudanar da aiki da take fuskanta. Ministan ya kuma duba yanayin aiki a ofishin hukumar noma ta sashen Gouré.
Bayanai Kan Yankuna da Matsaloli
Ziyarar ta ministan ta kai shi sassan yankin da suka haɗa da gundumomin Magaria, da Doungass, da Damagaram Takaya, da kuma Gouré. A yayin wannan rangadi, Ministan ya lura da cewa akwai bambance-bambance masu yawa tsakanin yanayin noma a waɗannan sassa da ya ziyarta. Alal misali, a gundumar Magaria, ana sa ran samun amfanin gona mai yawa, inda ake hasashen cewa za a fara girbin hatsi a cikin makonni biyu masu zuwa. Wannan ya nuna yadda wasu sassan yankin ke samun ci gaba fiye da wasu a fannin noma a wannan shekarar.
Sabanin haka kuwa, a gundumar Tanout, an samu rahoton cewa akwai ƙauyuka har guda 13 da har yanzu ba su yi shuka ba sam-sam saboda matsalolin fari da jinkirin saukar damina. Wannan yanayi ya nuna ƙalubalen da ake fuskanta a wasu yankunan arewacin Zinder. Dangane da hasashen yawan amfanin gona na ranar 15 ga watan Satumba na shekarar 2026, idan aka samu yanayi mai kyau, an yi hasashen cewa kashi 35 cikin ɗari na noman zai yi kyau. Haka nan, an ƙiyasta cewa kashi 22 cikin ɗari zai kasance matsakaici, yayin da kuma kashi 17 cikin ɗari na noman ba za a samu komai ba kwata-kwata. Waɗannan alkaluma na nuni da rashin tabbas da ke tattare da kamfen noman na bana a faɗin yankin baki ɗaya.