Ministan Shari'a na Jamhuriyar Nijar ya kai wata ziyarar aiki a yankin Agadez da ke arewacin ƙasar. Ziyarar, wadda wani ɓangare ne na wani rangadi da ministan ke yi a faɗin ƙasar, na da nufin duba yadda harkokin shari'a ke gudana a yankin, da kuma tattaunawa da masu ruwa da tsaki a fannin. Ana sa ran ministan zai gana da jami'an gwamnati da na shari'a, da kuma shugabannin al'umma a birnin na Agadez da ma wasu sassan yankin. Ziyarar na zuwa ne a wani lokaci da ake ƙoƙarin ƙarfafa tsarin shari'a a Nijar, musamman a yankunan da ke fuskantar ƙalubalen tsaro da na zamantakewa. Masu sanya ido kan al'amura na ganin wannan ziyara a matsayin wata alama ta jajircewar gwamnati wajen tabbatar da adalci da bin doka da oda a dukkan sassan ƙasar. Ana kuma fatan ziyarar za ta ba da damar gano matsalolin da ke addabar ɓangaren shari'a a yankin na Agadez, tare da samar da hanyoyin magance su domin inganta rayuwar al'ummar yankin baki ɗaya.
Dalilan Ziyara Da Shirye-shirye
A jawabin da ya gabatar a lokacin da ya isa birnin na Agadez, Ministan Shari'a ya bayyana cewa babban makasudin ziyararsa shi ne domin ganin irin halin da kotuna da sauran hukumomin shari'a na yankin suke ciki. Ministan ya jaddada cewa ziyarar wani ɓangare ne na wani shiri mai faɗi na gwamnati da ke da nufin tantancewa da kuma ƙarfafa tsarin shari'a a dukkanin sassan Jamhuriyar Nijar. A cewarsa, yana da matuƙar muhimmanci gwamnati ta fahimci ƙalubalen da jami'an shari'a ke fuskanta a aikinsu na yau da kullum, musamman a yankuna masu nisa kamar Agadez. Ya ƙara da cewa, "Mun zo ne don mu saurari koke-kokenku, mu ga abubuwan da kuke buƙata, kuma mu yi aiki tare da ku don nemo mafita mai ɗorewa."
Ministan ya kuma yi nuni da cewa gwamnatin da ke kan mulki ta ba da fifiko na musamman ga tabbatar da adalci da daidaito ga dukkan 'yan ƙasa, ba tare da la'akari da inda suke ba. Ya ce ba za a iya samun ci gaba mai ma'ana ba idan har tsarin shari'a ba ya aiki yadda ya kamata. Dangane da shirye-shiryen da ke cikin ziyarar tasa, Ministan Shari'a ya bayyana cewa zai gudanar da jerin ganawa da masu ruwa da tsaki daban-daban. Waɗannan sun haɗa da alƙalai, lauyoyi, ma'aikatan kotu, da kuma jami'an tsaro da ke aiki kafada-da-kafada da ɓangaren shari'a. Haka nan, ya ce zai ziyarci gidan yarin Agadez domin duba yanayin da fursunoni ke ciki da kuma tabbatar da cewa ana mutunta haƙƙoƙinsu kamar yadda doka ta tanada.
Bayan ganawa da jami'an gwamnati da na shari'a, an kuma shirya ministan zai gana da sarakunan gargajiya da shugabannin al'umma na yankin. Ya ce ra'ayoyinsu da shawarwarinsu na da matuƙar amfani wajen samar da tsarin shari'a da zai dace da al'adu da kuma buƙatun al'ummar yankin. A ƙarshen jawabinsa, ya bayyana fatan cewa ziyarar za ta haifar da da mai ido, inda za a fito da wata taswirar aiki da za ta taimaka wajen inganta harkokin shari'a a yankin Agadez baki ɗaya. Ya tabbatar wa da jama'ar yankin cewa gwamnati a shirye take ta ɗauki matakan da suka dace don magance matsalolin da za a gano a yayin wannan ziyara tasa.
Manyan Batutuwan Da Aka Tattauna
A wajen tattaunawarsa da jami'an shari'a na yankin Agadez, an mayar da hankali kan wasu muhimman batutuwa da suka shafi gudanar da adalci. Babban batun da ya mamaye zaman shi ne na cunkoso a kotuna, inda alƙalai suka bayyana yadda ɗimbin shari'o'in da ke gabansu ke haddasa jinkiri wajen yanke hukunci. Sun yi bayanin cewa lamarin ya fi kamari a kotunan farar hula da na laifuka, inda wasu shari'o'i ke ɗaukar shekaru kafin a kammala su. Wannan jinkiri, a cewarsu, na haifar da takaici ga masu neman haƙƙi da kuma rage kwarjinin ɓangaren shari'a a idon jama'a. Ministan Shari'a, a nasa martanin, ya amince da cewa wannan babbar matsala ce da ke buƙatar matakin gaggawa. Ya tabbatar da cewa ma'aikatarsa za ta duba yiwuwar ƙara yawan alƙalai da ma'aikatan kotu a yankin domin sauƙaƙa wannan nauyi. Ya kuma yi alƙawarin yin nazarin hanyoyin zamani na gudanar da shari'a waɗanda za su iya taimakawa wajen rage lokacin da ake ɗauka.
An kuma tattauna sosai kan batun kayan aiki da yanayin wuraren aiki na kotunan. Wakilan ma'aikatan shari'a sun koka kan rashin isassun kayan aiki na zamani, kamar kwamfutoci da na'urorin buga takardu, waɗanda ke da muhimmanci wajen gudanar da aiki cikin sauƙi da sauri. Sun nuna cewa yawancin gine-ginen kotunan sun tsufa kuma suna buƙatar gyara, yayin da wasu ke fama da ƙarancin ofisoshi, wanda hakan ke tilasta ma'aikata yin aiki a cikin cunkoso. Wani alƙali ya bayyana yadda rashin wutar lantarki a wasu lokuta ke kawo cikas ga ayyukansu baki ɗaya. Da yake mayar da jawabi, Ministan Shari'a ya bayyana cewa gwamnati na sane da waɗannan ƙalubale. Ya ce an fara shirye-shiryen samar da kayan aiki na zamani ga kotuna a faɗin ƙasar, kuma za a bai wa yankin Agadez fifiko saboda nisan da yake da shi. Ya kuma ce za a yi nazarin halin da gine-ginen kotunan ke ciki domin ɗaukar matakin gyara da ya dace.
Batun tsaro ga jami'an shari'a ya kasance ɗaya daga cikin abubuwan da aka tattauna a kai. Jami'an sun bayyana damuwarsu game da tsaron lafiyarsu, musamman idan suna gudanar da shari'o'i masu haɗari da suka shafi manyan laifuka kamar ta'addanci ko fashi da makami. Sun nemi da a ƙarfafa matakan tsaro a harabar kotuna da kuma samar musu da kariya a wajen aiki. Ministan ya nuna juyayinsa kan wannan batu, inda ya ce tsaron jami'an shari'a wani abu ne da gwamnati ba za ta yi wasa da shi ba. Ya yi alƙawarin yin aiki tare da hukumomin tsaro domin samar da ingantattun matakan kariya ga alƙalai da sauran ma'aikatan kotu. An tabo batun haɗin kai tsakanin ɓangaren shari'a da sauran hukumomin gwamnati, musamman 'yan sanda da jami'an gidajen yari. An jaddada buƙatar inganta wannan alaƙa domin tabbatar da cewa an aiwatar da hukunce-hukuncen kotu cikin gaggawa da kuma bin doka da oda. Ministan ya ce zai yi amfani da damar ziyarar tasa wajen tattaunawa da shugabannin waɗannan hukumomi domin ƙarfafa wannan haɗin gwiwa.
Sakamako Da Matakan Gaba
Bayan kammala jerin ganawar da ya yi, Ministan Shari'a ya bayyana wasu muhimman sakamako da aka cimma, da kuma matakan da gwamnati za ta ɗauka nan gaba domin magance matsalolin da aka gano. A wani taron manema labarai da ya kira a ƙarshen ziyarar, ministan ya sanar da cewa an amince da kafa wani kwamitin haɗin gwiwa wanda zai kunshi wakilai daga ma'aikatar shari'a, da alƙalai, da lauyoyi, da kuma sarakunan gargajiya na yankin Agadez. A cewarsa, babban aikin wannan kwamiti shi ne yin nazari mai zurfi kan hanyoyin da za a bi wajen rage cunkoso a kotuna, tare da gabatar da shawarwari kan yadda za a yi amfani da hanyoyin sulhu na gargajiya wajen warware wasu ƙananan saɓani tsakanin al'umma, kafin su kai ga kotu. Ya jaddada cewa wannan zai taimaka wajen sauƙaƙa wa kotuna nauyin da ke kansu.
Dangane da matsalar ƙarancin ma'aikata kuwa, ministan ya yi alƙawarin cewa ma'aikatarsa za ta yi nazarin buƙatun da aka gabatar mata, kuma za ta yi ƙoƙarin tura ƙarin alƙalai da magatakardu zuwa yankin a cikin kasafin kuɗi na shekara mai zuwa. Ya ce wannan mataki ne na gaggawa da za a ɗauka don tabbatar da cewa an fara samun sauƙin gudanar da shari'o'i ba tare da jinkiri ba. Ya kuma bayyana cewa za a shirya wa ma'aikatan shari'a na yankin kwasa-kwasan ƙara sanin makamar aiki, musamman a fannonin da suka shafi amfani da fasahar zamani wajen gudanar da ayyuka, wanda hakan zai ƙara musu inganci da sauri wajen aiki.
A fannin inganta kayan aiki da gine-ginen kotuna, Ministre de la Justice ya sanar da cewa an ware wani kaso na musamman domin gyaran gaggawa ga wasu kotuna da ke cikin wani hali a yankin. Ya ce za a fara aikin gyaran ne ba da daɗewa ba, yayin da ake ci gaba da shirin samar da sabbin kayan aiki na zamani ga dukkan kotunan yankin. A kan batun tsaro kuwa, ministan ya bada tabbacin cewa zai gana da takwarorinsa na ma'aikatun tsaro domin tattauna yadda za a ƙarfafa matakan tsaro a harabar kotuna da kuma kare lafiyar alƙalai da iyalansu, musamman waɗanda ke gudanar da shari'o'i masu haɗari. Ya ce ziyarar ta ba shi damar fahimtar ainihin irin ƙalubalen da ɓangaren shari'a ke fuskanta a Agadez, kuma ya tabbatar wa da jama'ar yankin cewa gwamnati za ta yi amfani da abubuwan da ta gano wajen samar da sauyi mai ma'ana.
