Gwamnatin Jamhuriyar Nijar ta ce ta shiga wani babban aikin sake fasalin fannin makamashi tun daga shekarar 2024. A ranar Laraba, 22 ga watan Yuli, 2026, Ministar Makamashi, Farfesa Amadou Haoua, ta gabatar da wata sanarwa a gaban majalisar ba da shawara ta sake fasalin ƙasa dangane da matakan da ake ɗauka. An gabatar da wannan sanarwar ne don yin ƙarin haske kan gyare-gyaren da ake yi a fannin, waɗanda aka ƙudiri aniyar aiwatarwa don tunkarar ƙalubalen da ake fuskanta da kuma tabbatar da wadataccen makamashi mai dorewa a faɗin ƙasar.
Sabuwar Dokar Lantarki da Manufofinta
Ɗaya daga cikin muhimman matakan da aka ɗauka a ƙarƙashin wannan sabon tsarin shi ne amincewa da wata sabuwar dokar samar da wutar lantarki a cikin watan Afrilun shekarar 2026. Wannan dokar, wadda ta maye gurbin wadda aka kafa a baya, ta zo da wasu sauye-sauye masu muhimmanci da nufin inganta yadda ake tafiyar da harkokin wutar lantarki a faɗin ƙasar. Sanarwar da ministar ta fitar ta nuna cewa sabuwar dokar ta faɗaɗa iyakokinta inda yanzu ta haɗa da ayyukan rarraba wuta da tsare-tsaren samar da lantarki na daidaikun mutane ko kamfanoni suke yi. Wannan matakin zai bai wa gwamnati damar sa ido da kuma tsara yadda ake gudanar da waɗannan ayyuka da a baya ba su ƙarƙashin kulawarta kai tsaye.
Dokar ta ƙarfafa hanyoyin da za a bi wajen jagorantar ci gaban fannin wutar lantarkin gaba ɗaya. Wannan ya haɗa da samar da sabbin ka'idoji da kuma kayan aiki da za su taimaka wajen tabbatar da cewa an cimma manufofin gwamnati na samar da wutar lantarki mai inganci kuma a farashi mai sauƙi ga 'yan ƙasa. Haka nan, an yi amfani da sabuwar dokar don ƙara fayyace tsarin hukumomin da ke kula da fannin. Manufar wannan matakin ita ce a sauƙaƙa wa kamfanoni masu zaman kansu yanke shawarar zuba jari a fannin, ta hanyar samar musu da cikakken bayani kan yadda tsarin yake aiki da kuma irin rawar da kowace hukuma za ta taka wajen tallafa musu.
Fadada Manufofin Gyare-gyaren
Kamar yadda sanarwar ta nuna, waɗannan gyare-gyare na da burin inganta tsarin ayyukan samar da wutar lantarki ga jama'a a faɗin ƙasar. Manufar ita ce a tabbatar da cewa an samar da ingantattun hanyoyi da za su taimaka wajen isar da wutar lantarki mai inganci ga 'yan ƙasa ba tare da tangarɗa ba. Wannan ya haɗa da ƙarfafa ayyukan hukumomin da ke da alhakin samar da hasken lantarki da kuma tabbatar da cewa suna aiki yadda ya kamata.
Haka nan, sabon tsarin ya ƙudiri aniyar ganin an yi amfani da dukkan albarkatun makamashi da ke cikin ƙasar. Wannan ya haɗa da mai, iskar gas, hasken rana, iska, da sauran nau'o'in makamashi da za a iya amfani da su wajen samar da wuta. Ta wannan hanyar, gwamnati na fatan rage dogaro da makamashi daga ƙasashen waje, tare da ƙara yawan wutar da ake samarwa a cikin gida don biyan buƙatun al'umma.
A wani mataki na daban, an tsara gyare-gyaren domin samar da dokoki da ka'idojin da za su jagoranci ayyukan samar da wutar lantarki a yankunan karkara. Wannan shirin zai bai wa kamfanoni masu zaman kansu da ƙungiyoyin al'umma damar shigowa cikin aikin samar da wuta a ƙananan matakai, musamman a wuraren da babbar hanyar sadarwar lantarki ta ƙasa ba ta kai ba, wanda hakan zai taimaka wajen bunƙasa tattalin arzikin karkara.
Domin tallafa wa waɗannan ayyuka, gwamnati ta ce za ta ƙirƙiro wani asusu na musamman da aka sanya wa suna asusun ikon mallakar makamashi na ƙasa. Babban aikin wannan asusun shi ne samar da kuɗaɗen da za a yi amfani da su wajen aiwatar da manyan ayyukan ci gaba a fannin wutar lantarki, da suka haɗa da gina sabbin tashoshin samar da wuta da faɗaɗa hanyoyin rarraba ta.
Gyare-gyaren sun tanadi samar da wani tsarin haraji mai sauƙi da kuma jan hankali ga masu zuba jari. Wannan tsarin zai rage nauyin da ke kan kamfanonin da ke son saka hannun jari a fannin makamashi, ta yadda za a ƙara ƙarfafa musu gwiwar shigowa don gudanar da ayyukansu a Nijar, wanda hakan zai haifar da ƙarin ayyukan yi da ci gaban tattalin arziki.
Bayanai daga Ma'aikatar Makamashi
Kamar yadda ma'aikatar ta bayyana, manufar waɗannan gyare-gyare ita ce a gina fannin makamashi na zamani, mai inganci, kuma mai dogaro da kansa ta fuskar kuɗi, wanda zai iya tabbatar da wadataccen makamashi mai ɗorewa ga ƙasar. Wannan na daga cikin matakan da gwamnati ke ɗauka don cimma burinta na samar da tsaron makamashi na dogon lokaci.
Haka zalika, an tsara gyare-gyaren don kawo sauyi a tsarin tafiyar da mulki da yadda ake gudanar da kasuwar wutar lantarki. Wani muhimmin ɓangare na wannan shirin shi ne sauya sharuɗɗan da ke bai wa hukumomin gwamnati da kamfanoni masu zaman kansu damar shiga cikin harkokin samar da makamashi. Manufar ita ce a samar da yanayi mai kyau ga kowane ɓangare, ta yadda za a samu haɗin gwiwa mai inganci wajen haɓaka fannin.
