Gwamnatin Amirka ta sanar da kakaba sabon takunkumi kan wasu kamfanoni guda uku na Hadaddiyar Daular Larabawa, da wani jirgin ruwa, bisa zarginsu da keta haddin farashin da kasashen G7 suka sanya kan danyen man fetur na Rasha. Ma'aikatar Kudi ta Amirka ce ta bayyana hakan a ranar Alhamis, inda ta ce kamfanonin da abin ya shafa sun yi amfani da hidimomin kamfanonin Amirka wajen jigilar man na Rasha wanda aka sayar sama da dala 60 kan kowace ganga. Wannan mataki na zuwa ne a wani bangare na kokarin da Amirka da kawayenta ke yi na takaita kudaden shigar da Rasha ke samu daga man fetur, wadanda suke amfani da su wajen yakin da take yi a Ukraine.
Brian Nelson, wanda shi ne Karamin Sakataren Ma’aikatar Kudi mai kula da ayyukan ta’addanci da leken asirin kudi, ya ce matakin zai tabbatar da cewa masu saye da masu samar da hidima sun bi ka’idojin da aka gindaya. A cewarsa, wannan takunkumi zai kara matsin lamba kan wadanda ke neman kauce wa dokar kayyade farashin. Kamfanonin da aka kakaba wa takunkumin su ne: Lumber Marine SA, Bullion Shipmanagement Ltd. Da kuma Kazan Shipping Incorporated. Haka nan, an sanya jirgin ruwa mai suna Kazan a cikin jerin wadanda takunkumin ya shafa. Wannan ne karon farko da Amirka ta dauki irin wannan mataki kan masu karya dokar farashin tun bayan da aka kafa ta.
Babban Jigo na Labarin
A wani bangare na wannan mataki, Ma'aikatar Kudi ta bayyana cewa kamfanin Lumber Marine, wanda ke da mazauni a Hadaddiyar Daular Larabawa, shi ne mamallakin jirgin ruwa na SCF Primorye, wanda a baya aka gano yana jigilar danyen man fetur na Rasha da ya wuce farashin da aka kayyade. Bincike ya nuna cewa jirgin ya yi amfani da hidimar wani kamfanin Amirka a lokacin da yake dauke da man. Haka zalika, an gano kamfanin Bullion Shipmanagement Ltd. Wanda shi ma yana Hadaddiyar Daular Larabawa, yana da alaka da jigilar man na Rasha sama da farashin da aka amince da shi. Shi ma wannan kamfani ya yi amfani da hidimar wani kamfanin da ke Amirka a yayin da yake wannan aiki.
Bayanai sun nuna cewa jirgin ruwan Kazan, wanda kamfanin Kazan Shipping Incorporated na Hadaddiyar Daular Larabawa ya mallaka, shi ma ya shiga cikin wannan aiki na safarar danyen man fetur na Rasha. A lokacin da jirgin Kazan yake jigilar man, wanda aka sayar kan farashin da ya haura dala 75 kan kowace ganga, an gano cewa shi ma ya nemi taimakon wani kamfani da ke da rajista a Amirka. Wannan ya saba wa ka'idar da kasashen G7 suka gindaya, wadda ta haramta wa kamfanonin kasashensu bayar da hidimar inshora, ko ta kudi, ko ta jigila ga duk wani man Rasha da aka sayar sama da dala 60 kan ganga.
Wannan takunkumi da aka sanya wa jirgin ruwan Kazan da kamfanonin uku, ya hana su dukkan wasu mu'amaloli na kudi da 'yan kasar Amirka ko kuma wadanda suka shafi tsarin hada-hadar kudi na Amirka. Dukkan kadarorinsu da ke karkashin ikon Amirka an daskarar da su, kuma an umarci 'yan kasar Amirka su kai rahoto ga Ofishin Kula da Kadarorin Kasashen Waje, wato OFAC. Wannan mataki ya jaddada aniyar gwamnatin Amirka na ganin an toshe duk wata kafa da Rasha za ta iya amfani da ita wajen samun kudaden da take gudanar da yakin da take yi a Ukraine, ta hanyar tabbatar da cewa an bi ka'idojin da aka shimfida a kasuwannin mai na duniya.
Cikakkun Bayani da Tasiri
A wani bangare na wannan mataki, Ma’aikatar Kuɗi ta bayyana cewa kamfanin Lumber Marine, wanda ke da mazauni a Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa, shi ne mamallakin jirgin ruwa na SCF Primorye, wanda a baya aka gano yana jigilar ɗanyen man fetur na Rasha da ya wuce farashin da aka kayyade. Bincike ya nuna cewa jirgin ya yi amfani da hidimar wani kamfanin Amirka a lokacin da yake ɗauke da man. An gano kamfanin Bullion Shipmanagement Ltd. Wanda shi ma yana Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa, yana da alaƙa da jigilar man na Rasha sama da farashin da aka amince da shi. Shi ma wannan kamfani ya yi amfani da hidimar wani kamfanin da ke Amirka a yayin da yake wannan aiki.
Bayanai sun nuna cewa jirgin ruwan Kazan, wanda kamfanin Kazan Shipping Incorporated na Haɗaɗɗiyar Daular Larabawa ya mallaka, shi ma ya shiga cikin wannan aiki na safarar ɗanyen man fetur na Rasha. A lokacin da jirgin Kazan yake jigilar man, wanda aka sayar kan farashin da ya haura dala 75 kan kowace ganga, an gano cewa shi ma ya nemi taimakon wani kamfani da ke da rajista a Amirka. Wannan ya saba wa ƙa’idar da ƙasashen G7 suka gindaya, wadda ta haramta wa kamfanonin ƙasashensu bayar da hidimar inshora, ko ta kuɗi, ko ta jigila ga duk wani man Rasha da aka sayar sama da dala 60 kan ganga.
Wannan takunkumi da aka sanya wa jirgin ruwan Kazan da kamfanonin uku, ya hana su dukkan wasu mu'amaloli na kuɗi da 'yan ƙasar Amirka ko kuma waɗanda suka shafi tsarin hada-hadar kuɗi na Amirka. Dukkan kadarorinsu da ke ƙarƙashin ikon Amirka an daskarar da su, kuma an umarci 'yan ƙasar Amirka su kai rahoto ga Ofishin Kula da Kadarorin Ƙasashen Waje, wato OFAC. Wannan mataki ya jaddada aniyar gwamnatin Amirka na ganin an toshe duk wata kafa da Rasha za ta iya amfani da ita wajen samun kuɗaɗen da take gudanar da yaƙin da take yi a Ukraine, ta hanyar tabbatar da cewa an bi ƙa'idojin da aka shimfiɗa a kasuwannin mai na duniya.
Tarihi da Bango
Manufar kayyade farashin, wadda kasashen G7 da Tarayyar Turai da kuma Ostireliya suka bullo da ita a watan Disambar shekarar 2022, na da nufin takaita kudaden da Rasha ke samu daga man fetur, a daidai lokacin da ake kokarin tabbatar da wadataccen mai a kasuwannin duniya. Ka’idar ta haramta wa kamfanonin inshora da na jigilar kaya da sauran masu samar da hidima daga kasashen da ke cikin kawancen, bayar da hidimarsu ga duk wani man fetur na Rasha da aka sayar sama da farashin da aka kayyade na dala 60 kan kowace ganga. Wannan mataki wani bangare ne na dimbin takunkuman da kasashen Yamma suka kakaba wa Rasha, tun bayan da ta kaddamar da cikakken farmaki a kan kasar Ukraine a watan Fabrairun shekarar 2022.
An tsara wannan ka’ida ne domin a samu daidaito tsakanin rage kudaden shigar da Moscow ke samu da kuma kauce wa cikas ga samar da makamashi a duniya. Ta hanyar barin man na Rasha ya ci gaba da gudana zuwa kasuwannin duniya, amma a kan farashi mai rahusa, kasashen kawancen na fatan hana hauhawar farashin mai da zai iya cutar da tattalin arzikinsu da na kasashe masu tasowa.
Ra'ayoyi da Martani
A nata martanin, gwamnatin Rasha ta yi watsi da wannan takunkumi, inda ta bayyana shi a matsayin wani yunkuri na keta hurumin kasuwancinta da kuma tsoma baki a harkokinta na cikin gida. Kakakin fadar gwamnatin Kremlin, Dmitry Peskov, ya ce Rasha ba za ta amince da wannan matakin ba, kuma za ta ci gaba da sayar da man fetur dinta ga kasashen da ke son siya ba tare da wani sharadi ba. A cewarsa, "Wadannan takunkumai ba su da wani tasiri a kan aniyarmu, kuma mun riga mun kulla wasu hanyoyin daban na sayar da makamashinmu." Ya kara da cewa Rasha za ta nemi hanyoyin da za ta mayar da martani kan wannan mataki da ta kira "na gaba da gaba."
A gefe guda kuma, wasu manazarta harkokin makamashi na duniya sun bayyana ra'ayoyi mabanbanta. A wata hira da manema labarai, Dr. Fatih Birol, shugaban Hukumar Makamashi ta Duniya (IEA), ya ce yana da muhimmanci a tabbatar da bin ka’idar kayyade farashin domin rage kudaden da Rasha ke samu. Sai dai ya yi gargadin cewa dole ne a sa ido sosai don gudun kada hakan ya haifar da cikas ga wadataccen mai a kasuwannin duniya. A nasa bangaren, wani kwararre kan harkokin kasuwancin mai a yankin Gabas ta Tsakiya, wanda ya nemi a sakaya sunansa, ya shaida wa kamfanin dillancin labarai na Reuters cewa kamfanoni da dama a yankin na iya fuskantar kalubale wajen tabbatar da cewa ba su keta wannan doka ba, musamman saboda sarkakiyar da ke tattare da harkokin jigilar mai a duniya.
