Gwamnatin Jamhuriyar Nijar ta ƙaddamar da kashi na biyu na sayar da shinkafar da aka noma a cikin gida a kan farashi mai rangwame a ƙarƙashin Babban Shirin Ban Ruwa. An gudanar da bikin ƙaddamarwar ne a ranar 20 ga Mayu, 2026. An shirya wannan tallafi ne domin sauƙaƙa wa al'umma samun wannan muhimmin abinci a daidai lokacin da ake fuskantar ƙalubalen tattalin arziki a faɗin ƙasar. Ministan Noma da Kiwo, Hamza Harouna Adamou, shi ne ya jagoranci bikin, inda ya jaddada aniyar gwamnati na tallafa wa manoma da kuma tabbatar da wadataccen abinci ga 'yan ƙasa. Wannan mataki wani ɓangare ne na ƙoƙarin da ake yi na ƙarfafa noman ban ruwa da kuma rage dogaro da shinkafar da ake shigowa da ita daga ƙasashen waje.
Fara Ƙashi na Biyu na Tallafin
A yayin bikin ƙaddamarwar, Ministan Noma da Kiwo, Hamza Harouna Adamou, ya bayyana cewa wannan shiri wani muhimmin mataki ne da gwamnati ta ɗauka domin tabbatar da cewa 'yan ƙasa sun samu sauƙin rayuwa, musamman ta fuskar abinci. Ya ce gwamnatin ta fahimci irin ƙuncin da al'umma ke ciki sakamakon hauhawar farashin kayayyaki a kasuwanni, wanda hakan ya sa ta fito da wannan tsari na sayar da shinkafa a farashi mai rahusa. A cewarsa, an yi hakan ne domin a rage wa jama'a raɗaɗin da suke ji, kuma a nuna cewa gwamnati na tare da su a kowane hali. Ministan ya ƙara da cewa, tallafin ba zai tsaya ga shinkafa kaɗai ba, domin akwai shirye-shiryen faɗaɗa shi zuwa wasu kayan abinci na yau da kullum nan gaba.
Hamza Harouna Adamou ya kuma yi amfani da wannan dama wajen yaba wa manoman da suka shiga Babban Shirin Ban Ruwa, waɗanda a cewarsa, su ne ginshiƙin wannan nasara. Ya ce ba don jajircewarsu da aiki tuƙuru ba, da ba a samu wannan shinkafa mai yawa da inganci ba, wadda za a iya rabawa al'umma a faɗin ƙasar. Ya bayyana cewa gwamnati za ta ci gaba da ba su dukkan goyon bayan da suke buƙata, kama daga samar musu da ingantaccen iri, da takin zamani, da magungunan ƙwari, har zuwa ba su horo kan dabarun noma na zamani. Ya ce aniyar gwamnati ita ce ta ga cewa Jamhuriyar Nijar ta zama mai dogaro da kanta ta fuskar abinci, ba tare da ta jira tallafi daga waje ba.
Ministan ya yi kira ga sauran manoma da suke aikin noman rani da na damina da su rungumi shirin noman ban ruwa da gwamnati ta fito da shi, domin a cewarsa, wannan ita ce hanya mafi dacewa ta yaƙi da matsalar yunwa da talauci. Ya ce noman ban ruwa na ba da damar yin noma fiye da sau ɗaya a shekara, wanda hakan ke ƙara yawan amfanin gona da kuma samun kuɗin shiga ga manoma. Ya tabbatar wa da manoman cewa gwamnati za ta samar musu da dukkan abubuwan da ake buƙata don gudanar da noman cikin sauƙi, ciki har da gyara madatsun ruwa da kuma samar da wasu sababbi a wuraren da ake da buƙata. Ya ce wannan shiri ne mai ɗorewa wanda zai kawo sauyi mai ma'ana a fannin noma da tattalin arzikin ƙasa baki ɗaya.
Manufar Shirin da Amfanin Gona
Babban makasudin wannan shiri shi ne yaƙi da tsadar rayuwa da kuma tabbatar da wadataccen abinci a Jamhuriyar Nijar, a cewar hukumomi. Gwamnati ta bayyana cewa ta lura da yadda farashin kayan masarufi, musamman shinkafa, ya yi tashin gwauron zabi a kasuwanni, lamarin da ya jefa iyalai da dama cikin mawuyacin hali. Don haka, ta ƙirƙiro wannan shiri na sayar da shinkafar da aka noma a cikin gida a farashi mai rangwame domin sauƙaƙa wa jama'a. Wannan mataki na da nufin rage nauyin da ke kan al'umma kai tsaye, tare da tabbatar da cewa kowa ya samu damar siyan wannan muhimmin abinci ba tare da tsangwama ba. Haka nan, shirin na da burin ƙarfafa gwiwar manoma ta hanyar samar musu da kasuwar amfanin gonarsu, wanda hakan zai sa su ƙara himma wajen noman shinkafa da sauran amfanin gona.
An gudanar da noman shinkafar ne a ƙarƙashin Babban Shirin Ban Ruwa, wanda wani muhimmin shiri ne na gwamnati da aka ƙaddamar da shi domin bunƙasa fannin noma a ƙasar. A ƙarƙashin wannan tsari, gwamnati na bai wa manoma tallafi iri-iri don su samu damar yin noma a lokacin rani. Waɗannan tallafi sun haɗa da samar da ingantaccen iri, da takin zamani, da magungunan ƙwari, da kuma injinan noma na zamani. Har ila yau, shirin ya ƙunshi gyara da gina sabbin madatsun ruwa da magudanan ruwa domin tabbatar da cewa manoma sun samu isasshen ruwan da za su yi amfani da shi a gonakinsu. Manufar ita ce a canza tsarin noma daga dogaro da ruwan sama kaɗai zuwa yin amfani da dabarun ban ruwa, wanda ke ba da damar yin noma sau biyu ko uku a shekara guda.
Sakamakon wannan shiri, an samu karuwar amfanin gona mai yawa, musamman na shinkafa. An samu ton dubbai na shinkafa mai inganci wadda aka noma a gonakin manoman da ke cikin shirin. Wannan nasara ta nuna cewa dabarun da gwamnati ta fito da su na fara haifar da ɗa mai ido, kuma ta ba da damar rage dogaro da shinkafar da ake shigowa da ita daga ƙasashen waje. Ministan Noma da Kiwo, Hamza Harouna Adamou, ya bayyana cewa wannan amfanin gona da aka samu ne ya ba gwamnati damar ƙaddamar da kashi na biyu na tallafin, inda za a sayar da buhunan shinkafa ga jama'a a farashi mai rahusa. Wannan nasara ba ƙaramar nasara ba ce ga ƙasar, domin tana nuna yadda za a iya cimma wadataccen abinci idan aka saka himma da kuma tsari mai kyau a fannin noma.
Tsarin Rarrabawa da Farashi
Za a gudanar da aikin rarraba shinkafar ne a ƙarƙashin kulawar Ma'aikatar Ciniki da Masana'antu, wadda za ta yi aiki kafada da kafada da hukumomin yankuna da na kananan hukumomi. Tsarin da aka fito da shi ya tanadi cewa za a kafa cibiyoyin sayar da shinkafar a dukkan sassan ƙasar, tun daga manyan birane har zuwa yankunan karkara, domin tabbatar da cewa kowa ya samu damar amfana da tallafin. An bayyana cewa za a yi amfani da rajistar da aka yi a baya wajen tantance waɗanda suka cancanta, musamman iyalai masu ƙaramin ƙarfi, da zawarawa, da kuma marayu. An kuma ware wani kaso na musamman ga ma’aikatan gwamnati da na kamfanoni masu zaman kansu, da nufin rage musu raɗaɗin tsadar rayuwa. Hukumomi sun jaddada cewa an ɗauki matakan da suka dace don hana duk wata almundahana ko karkatar da shinkafar zuwa kasuwannin bayan fage, inda aka ce duk wanda aka kama da laifin zai fuskanci fushin doka.
An kayyade farashin buhun shinkafa mai nauyin kilo 50 a kan kuɗi CFA 13,000, wanda ya yi ƙasa sosai idan aka kwatanta da farashinsa a kasuwa wanda ya haura CFA 25,000. Gwamnati ta bayyana cewa ta ɗauki nauyin biyan sauran kuɗin ne domin ta kawo sauƙi ga al’umma. An kuma tsara cewa kowane gida zai iya sayen buhu ɗaya ne a lokaci guda, domin a ba da dama ga iyalai da dama su amfana da shirin. Wannan mataki an ɗauke shi ne don hana wasu mutane sayen shinkafar da yawa da nufin sake sayar da ita a farashi mai tsoka. Ministan Noma da Kiwo, Hamza Harouna Adamou, ya bayyana cewa wannan farashi mai rangwame wata hanya ce da gwamnati ke bi don nuna goyon bayanta ga jama'a a wannan lokaci mai cike da ƙalubale. Ya ce an yi la'akari da halin da ake ciki kafin a tsaida wannan farashi, kuma an yi hakan ne domin a tabbatar da cewa ko da mai karamin karfi ne zai iya siyan shinkafar ba tare da wata wahala ba.
An kuma yi bayanin cewa za a ci gaba da wannan tsarin rarrabawa har sai an sayar da dukkan shinkafar da aka ware don wannan kashi na biyu na tallafin. Gwamnati ta yi kira ga jama'a da su ba da haɗin kai ga jami'an da aka ɗorawa alhakin gudanar da aikin, kuma su kai rahoto ga hukumomi idan sun lura da wani abu da bai dace ba. An kuma kafa kwamitocin sa ido a kowane mataki domin tabbatar da cewa an bi tsarin da aka gindaya sau da ƙafa. Wannan shiri na rarrabawa da farashi an shirya shi ne don ya zama abin koyi wajen gudanar da tallafi a bayyane kuma cikin adalci, da nufin cimma manufar da aka sanya a gaba ta samar da sauƙi ga daukacin al'ummar Jamhuriyar Nijar.
Sakamako da Gudunmawa ga Tattalin Arziki
A bayyane yake cewa wannan shiri ba wai kawai zai samar da sauƙi ga al’umma ta fuskar abinci ba ne, har ma zai bayar da gagarumar gudunmawa ga bunƙasar tattalin arzikin ƙasar baki ɗaya. Ta hanyar ƙarfafa noman ban ruwa da kuma sayen amfanin gona kai tsaye daga manoma, gwamnati na ƙara wa manoman kuɗin shiga, wanda hakan zai inganta rayuwarsu da ta iyalansu. Sannan kuma, wannan mataki zai rage yawan kuɗaɗen da ake kashewa wajen shigo da shinkafa daga ƙasashen waje, wanda hakan zai taimaka wajen daidaita farashin kayayyaki a cikin gida. Haka nan, nasarar da aka samu a Babban Shirin Ban Ruwa na iya jawo hankalin masu zuba jari na cikin gida da na waje su shigo fannin noma, lamarin da zai haifar da sabbin guraben ayyukan yi ga matasa da kuma ƙara haɓaka tattalin arziki.
