Hukumomi a birnin Niamey, babban birnin jamhuriyar Nijar, sun fara aiwatar da wani gagarumin aiki na kwashe mutanen da ke zaune a yankin da aka keɓe domin filin jirgin sama na ƙasar. Wannan aiki, wanda ya fara a ranar Litinin, ya shafi rushe gidaje da sauran gine-gine da aka yi a cikin wannan yanki. Kamfanin dillancin labaran gwamnatin Nijar, Agence Nigérienne de Presse, ya ruwaito cewa matakin na da nufin tabbatar da tsaro da kuma bin ka'idojin da suka shafi filayen jiragen sama na ƙasa da ƙasa. Ayyukan sun jawo hankalin jama'a da dama, inda ake ganin jami'an tsaro da kuma manyan motocin rusau suna aiki a wuraren da abin ya shafa. Manufar gwamnati ita ce ta kawar da duk wani gini da ke cikin iyakokin filin jirgin da aka ce an mamaye ba bisa ka'ida ba, domin faɗaɗa shi da kuma inganta harkokin sufurin jiragen sama a ƙasar baki ɗaya. Wannan mataki ya zo ne a daidai lokacin da ake fuskantar ƙalubalen tsaro a yankin Sahel, lamarin da ya sa hukumomi ke ƙara mai da hankali kan muhimman cibiyoyin ƙasa kamar filayen jiragen sama.
Dalilan Rushewar da Shirye-shirye
Wannan aikin ya shafi yankin da aka keɓe domin filin jirgin sama na birnin Niamey. Aikin rushewar, wanda ya fara aiki tun ranar Litinin, ya ta'allaka ne a kan yankunan da ke kewaye da babban filin jirgin sama na ƙasar. Manufar aikin ita ce kwashe dukkan gine-ginen da aka yi ba bisa ka'ida ba a cikin iyakokin da doka ta tanada domin amfanin filin jirgin. Hukumomi sun bayyana cewa waɗannan gine-gine, waɗanda suka haɗa da gidajen zama da shaguna da sauran wuraren kasuwanci, na kawo cikas ga tsare-tsaren faɗaɗa filin jirgin da kuma tabbatar da tsaron lafiyar zirga-zirgar jirage. Yankunan da abin ya shafa sun haɗa da unguwannin da suka taso a jikin katangar filin jirgin, inda aka lura cewa an shekaru da yawa ana samun karuwar gine-gine ba tare da bin ka'idojin da suka dace ba.
Kamfanin dillancin labaran gwamnatin Nijar, wato Agence Nigérienne de Presse, ya ba da rahoto cewa matakin na da nufin daidaita yankin da ka'idojin zirga-zirgar jiragen sama na ƙasa da ƙasa, waɗanda suka haramta yin gini a kusa da titin sauka da tashin jirage. An tsara aikin ne domin a tabbatar da cewa an samar da isasshen fili da zai ba da damar gudanar da aikin sufurin jiragen sama cikin aminci da kwanciyar hankali. Jami'an gwamnati sun jaddada cewa ba za a yi kasa a gwiwa ba wajen ganin an aiwatar da wannan aiki har zuwa karshe, domin a cewarsu, tsaron kasa da na matafiya shi ne babban abin da aka sa a gaba. An girke jami'an tsaro a wuraren da ake aikin rushewar domin su tabbatar da doka da oda da kuma hana duk wani yunkuri na kawo cikas ga aikin.
Aikin yana gudana ne a wani yanki mai muhimmancin gaske ga harkokin tsaro da tattalin arzikin birnin Niamey. Faɗin yankin da ake rushewar ya nuna irin girman matsalar mamaye filayen gwamnati da aka yi fama da shi a baya. Wannan aiki ya shafi iyalai da dama da 'yan kasuwa waɗanda suka kafa sana'o'insu a waɗannan wurare. Ko da yake hukumomi sun ce an yi gargadi a baya, aiwatar da aikin ya zama wani babban lamari da ya dauki hankalin mazauna babban birnin. Ana sa ran cewa bayan kammala wannan aiki, za a fara aiwatar da wasu tsare-tsare na inganta filin jirgin da kuma kewaye da shi, domin ya yi daidai da sauran manyan filayen jiragen sama na duniya. Har yanzu, manyan motocin rusau na ci gaba da aiki a wuraren da aka ware, yayin da jami'ai ke sa ido don tabbatar da cewa an bi umarnin da aka bayar.
Sakamakon da Al'umma Ke Fuskanta
Ayyukan rushe-rushen sun haifar da wani yanayi na tashin hankali da damuwa ga dubban iyalai da suka rasa muhallansu. A unguwannin da abin ya shafa, an ga mutane, ciki har da mata da yara da tsofaffi, sun taru a kusa da baraguzan gidajensu, suna kwasar duk abin da za su iya tseratarwa daga cikin kayansu. Wasu daga cikin mazauna wurin, waɗanda suka shafe shekaru da dama a yankin, sun bayyana cewa ba su da wani wurin da za su koma. An ga iyalai da dama sun kafa tantuna na wucin gadi a kusa da wuraren da aka rushe gidajensu, suna fuskantar zafin rana da sanyi da daddare, lamarin da ke barazana ga lafiyarsu, musamman ta yara ƙanana. Halin da ake ciki ya nuna irin girman matsalar da ta kunno kai, inda mutanen da suka rasa matsuguni ke neman mafita cikin gaggawa.
Yanayin ya ƙara munanta ga ƴan kasuwa da masu sana’o’i, waɗanda shaguna da wuraren kasuwancinsu suka shiga cikin aikin rushewar. An lalata shaguna da dama, da wuraren gyaran motoci, da rumfunan sayar da abinci, abin da ya jefa masu su cikin mawuyacin hali na rashin aikin yi. Wannan ya sa an samu raguwar harkokin kasuwanci a waɗannan yankuna, inda zirga-zirgar jama'a ta tsaya cak. Masu sana'o'in hannu da dama sun koka kan yadda suka rasa ba kawai wuraren aikinsu ba, har ma da kayan aikin da suka dogara da su don ciyar da iyalansu. A yanzu haka, yawancin waɗannan mutane sun koma zaman kashe wando, suna fuskantar rashin tabbas game da makomarsu ta fuskar tattalin arziki.
Tuni dai ƙungiyoyin farar hula da masu fafutukar kare haƙƙin ɗan adam suka fara nuna damuwarsu kan yadda aka gudanar da aikin. Suna kira ga gwamnati da ta samar da agajin gaggawa ga waɗanda abin ya shafa, musamman wajen samar musu da matsuguni da kayan abinci da kuma kula da lafiyarsu. Suna kuma jaddada muhimmancin samar da wani shiri na dogon lokaci da zai taimaka wajen sake tsugunar da waɗannan iyalai a wasu wurare masu dacewa. Akwai fargabar cewa idan ba a ɗauki matakan da suka dace ba, wannan lamari zai iya haifar da wasu matsaloli na zamantakewa, kamar ƙaruwar talauci da yawaitar marasa muhalli a cikin birnin Niamey. Hukumomi dai ba su fitar da wata sanarwa a hukumance ba dangane da yadda za su tallafa wa waɗannan mutane.
A halin da ake ciki, ragowar gine-ginen da aka rushe sun zama wani babban ƙalubale ga lafiyar al'ummar da ke zaune a kusa da yankin. Baraguzan sun cika wuraren, abin da ke haifar da haɗari ga yara masu wasa da kuma zama mafaka ga dabbobi masu haɗari kamar macizai. Haka nan, kura da ke tashi daga wuraren rushewar na iya haifar da matsalolin numfashi ga mazauna yankin. Jama'ar da ke zaune a kusa da waɗannan wurare sun bayyana fargabarsu game da yiwuwar ɓarkewar cututtuka idan har ba a kwashe baraguzan cikin gaggawa ba. Lamarin ya bar al'umma cikin wani hali na jimami da rashin tabbas, yayin da suke ci gaba da jiran mataki na gaba daga hukumomin ƙasar.
Matakan Gaba da Hanyoyin Magancewa
Domin tunkarar ƙalubalen da suka biyo bayan aikin rushewar, hukumomi sun fara bayyana wasu matakai da ake shirin ɗauka. Babban Kwamandan Ɓangaren Tsaro na Niamey, Kanal Ibrahim Bana, ya bayyana cewa gwamnati na sane da irin halin da mutanen da abin ya shafa suka tsinci kansu a ciki. A wata hira da ya yi da manema labarai, ya ce an kafa wani kwamiti na musamman da zai yi aikin tantance adadin mutanen da suka rasa matsugunansu da kuma girman asarar da suka yi. A cewarsa, wannan kwamiti zai tattara bayanai dalla-dalla domin samar da tushen da za a bi wajen samar da tallafi na gaba. Ya jaddada cewa an umurci kwamitin ya yi aiki cikin gaggawa don gabatar da rahotonsa ga hukumomin da abin ya shafi.
Kanal Bana ya kuma ƙara da cewa ana duba yiwuwar samar da wasu filaye a wajen birni domin sake tsugunar da iyalai da abin ya shafa. Ya ce, "Manufarmu ita ce mu tabbatar da cewa an samar da wani wuri mai kyau kuma wanda ya dace da zama ga waɗannan 'yan ƙasa, inda za a samar musu da muhimman ababen more rayuwa." Wannan shiri, idan ya tabbata, ana sa ran zai taimaka wajen rage cunkoso da kuma hana sake gina gidaje a wuraren da ba su dace ba. Gwamnati na kuma yin la'akari da yadda za a taimaka wa 'yan kasuwa da masu sana'o'in da suka rasa wuraren aikinsu, ko da yake ba a bayyana takamaiman yadda wannan tallafi zai kasance ba a halin yanzu.
A ɓangaren tsaftace muhalli kuwa, an fara ganin an tura wasu manyan motoci domin kwashe baraguzan da aka tara a wuraren da aka yi rushewar. Wannan mataki na da nufin rage haɗarin lafiya da ke tattare da tarin ɓaraguzan, kamar yaduwar cututtuka da kuma zama mafaka ga kwari da dabbobi masu haɗari. Jami'ai sun yi kira ga mazauna yankin da su ba da haɗin kai ga ma'aikatan da ke aikin kwashe sharar domin aikin ya gudana cikin sauƙi kuma cikin sauri. Ana fatan cewa da zarar an kammala kwashe baraguzan, za a fara aiwatar da shirin faɗaɗa filin jirgin kamar yadda aka tsara tun farko, domin inganta harkokin sufurin sama a jamhuriyar Nijar.
