Gwamnatin mulkin sojin Jamhuriyar Nijar ta amince da wasu sabbin ƙuduroyi guda biyu da ke sake fasalin albashi da alawus-alawus na shugabannin kamfanoni da cibiyoyin gwamnati. Majalisar ministocin ƙasar ta amince da waɗannan ƙa'idoji a zaman da ta gudanar ranar 10 ga watan Satumbar 2026. Gwamnatin ta ce manufar ita ce a samar da tsari mai ma'ana wanda ya dace da nauyin da ke kan shugabannin, da kuma muhimmancin tattalin arziƙin cibiyoyin da suke jagoranta, da kuma albashin da ake biyan su don tabbatar da adalci.
Dalilan Gyaran Albashi
A cewar gwamnatin, manufar waɗannan ƙuduroyi ita ce kawo ƙarshen tazarar albashi da aka lura da ita tsakanin shugabannin cibiyoyi da na kamfanonin gwamnati. An bayyana cewa a baya, tsarin biyan albashin shugabannin cibiyoyin gwamnati ya kasance ba daidai ba, kuma bai yi la'akari sosai da irin rawar da cibiyoyin ke takawa a fannin kuɗi ba.
Wannan sabon tsari zai tabbatar da cewa an daidaita albashi da alawus-alawus bisa muhimmancin kowace cibiya ta fuskar tattalin arziƙi da kuma nauyin da ke kan shugabanta. Gwamnatin ta ƙara da cewa wannan garambawul na jaddada muhimmancin inganta yadda ake kashe kuɗaɗen gwamnati, wanda hakan zai taimaka wajen tabbatar da adalci da kuma amfani da dukiyar ƙasa yadda ya kamata.
Sabbin Ka'idojin Rarrabawa
Sabuwar dokar ta tanadi cewa daga yanzu za a rarraba cibiyoyin gwamnati zuwa rukunnai daban-daban bisa la'akari da kasafin kuɗinsu na shekarar da ta gabata domin tantance albashi da alawus na shugabanninsu. Wannan tsari na rarrabuwa zai tabbatar da cewa an daidaita albashin da ake biya da girman nauyin da ke kan kowace cibiya ta fuskar kuɗaɗe, wanda hakan zai kawo daidaito a fadin cibiyoyin.
Haka nan, an faɗaɗa wannan tsarin ya shafi kamfanonin gwamnati, da kamfanoni masu haɗin gwiwa da gwamnati ke da kaso mafi rinjaye, da cibiyoyin gwamnati masu sana'ar masana'antu da kasuwanci da ake kira EPIC a takaice, da kuma cibiyoyin gwamnati masu kula da jin daɗin jama'a. Wannan mataki na nufin samar da tsari guda ɗaya na biyan albashi ga dukkan shugabannin da ke ƙarƙashin kulawar gwamnati, ba tare da la'akari da nau'in cibiyar da suke jagoranta ba.
A ƙarƙashin waɗannan sabbin ƙa'idoji, rarraba waɗannan kamfanoni da cibiyoyi zai dogara ne kan jimillar kuɗaɗen shiga ko kuma kuɗaɗen da suka samu daga ayyukansu na fasaha a shekarar kuɗi da ta wuce. Manufar ita ce a tabbatar da cewa muhimmancin kowace hukuma ta fuskar tattalin arziƙi shi ne zai zama ma'aunin biyan shugabanta albashi, maimakon tsarin da aka saba a da wanda ba shi da tushe mai ƙarfi.
Tarihi da Manufar Gaba
Wannan garambawul na ci gaba ne da wani tsari da aka ƙaddamar tun a shekarar 2021, wanda ke da nufin inganta yadda ake tafiyar da harkokin kamfanonin gwamnati, musamman ta fuskar sa ido kan yadda suke gudanar da ayyukansu. An kafa wannan tsari ne domin tabbatar da cewa kamfanoni da cibiyoyin da ke ƙarƙashin gwamnati suna aiki yadda ya kamata, tare da samar da hanyoyin auna nasarori ko akasin haka. Manufar farko ta wannan aiki da aka fara ita ce a samar da tsarin gudanarwa mai inganci wanda zai haifar da da mai ido ga tattalin arziƙin ƙasar, ta hanyar tabbatar da cewa shugabannin sun cika amanar da aka ba su.
Sai dai kuma, sanarwar da gwamnati ta fitar bayan zaman majalisar ministoci ba ta yi wani cikakken bayani ba game da ainihin rukunan da za a raba cibiyoyin ko kuma adadin albashin da za a riƙa biya ba. Sanarwar ba ta bayyana kololuwar albashi ko alawus da sabon tsarin zai ƙunsa ba, abin da ya bar al’umma cikin jiran ƙarin bayani kan yadda wannan sabuwar doka za ta gudana a aikace.
