An faɗaɗa shi: ---
Hukumomi a yankin Agadez a jamhuriyar Nijar sun tabbatar da mutuwar mutum 49, dukkansu 'yan ƙasar, sakamakon ƙishirwa a cikin hamadar Sahara. Lamarin ya faru ne a kusa da garin Assamaka, wanda ke kan iyakar ƙasar da Algeria. Rahotanni sun nuna cewa mutanen sun ɓace ne a cikin sahara bayan motar da ke jigilar su ta lalace. Wannan iftila'i ya sake janyo hankali kan haɗurran da matafiya ke fuskanta a wannan yanki mai cike da ƙalubale na yanayi da kuma rashin ababen more rayuwa.
Daga cikin fasinjojin da ke cikin motar, mutum biyu ne kaɗai suka tsira da rayukansu. Waɗannan mutane, waɗanda aka bayyana sunayensu da Mohamed Bachir Souley da Issa Omar, sun yi tattaki da ƙafa har sai da suka isa garin Assamaka. Bayan isarsu ne suka sanar da jami'an yankin halin da sauran fasinjojin suke ciki, wanda ya kai ga gano gawarwakin waɗanda suka riga mu gidan gaskiya. Jarumtar da waɗannan mutum biyu suka nuna wajen tafiyar ƙafa a cikin zafin rana da sanyin dare na hamada ce ta tona asirin wannan mummunan lamari, wanda da ba don haka ba da watakila ba a ma san abin da ya faru da sauran fasinjojin ba har abada.
Wannan Ya Faru A Hamada
Mohamed Bachir Souley da Issa Omar, waɗanda suka tsira, sun yi tattaki mai nisan sama da kilomita 50 kafin su sami ruwa da kuma isa garin Assamaka. Bayan sun yi ƙoƙarin gyara motar da ta lalace har na tsawon kwanaki tare da sauran fasinjojin amma abin ya ci tura, sai suka yanke shawarar neman taimako. A cewarsu, direban motar da sauran fasinjojin sun yi ta fama da motar, suna gwada kowace irin dabara da suka sani don su ga ko za ta tashi, amma duk a banza. Ganin cewa ruwansu da sauran guzuri na shirin ƙarewa, kuma babu wani taimako da ke tafe, sai suka yanke wannan shawara mai cike da haɗari ta barin wurin da ƙafa. Waɗannan mutane, waɗanda rahotanni suka ce suna dawowa ne daga ƙasar Mali inda suka halarci bukukuwan Sallah Babba, sun bar sauran a baya don ceto rayukansu.
Da isar jami'an ceto wurin da lamarin ya faru, an tsinci gawarwaki da dama a ƙarƙashin motar da kuma kewaye da ita. Wannan ya nuna cewa mutanen sun nemi inuwa ne a ƙarƙashin motar don su fake daga zafin rana mai ƙona fata, amma a ƙarshe ƙishirwa da gajiya suka yi ajalinsu a nan. Saboda yanayin wurin da kuma dalilai na tsafta da kuma na yanayi, an binne gawarwakin mutum 49 ɗin a nan take a cikin manyan kaburbura. Wannan mataki ya zama dole saboda yanayin gawarwakin da ya fara canzawa da kuma wahalar jigilar su zuwa wani wuri daban a cikin wannan hamada mai faɗi. Garin Assamaka, wanda ke kusa da inda abin ya auku, yana kan ɗaya daga cikin manyan hanyoyin da matafiya ke bi a yankunan Sahara da Sahel, hanyar da dubban mutane ke amfani da ita duk shekara domin dalilai daban-daban, ciki har da kasuwanci da ziyarar 'yan uwa.
Ceto Da Bincike Ya Kama Kafa
Hukumomin yankin Agadez sun sanar da gano gawarwakin ne a ranar Alhamis, 4 ga watan Yuni, 2026. Tuni dai aka buɗe binciken gudanarwa da kuma na shari’a domin gano musabbabin ainihin abin da ya faru da kuma waɗanda ke da alhakin wannan lamari mai ban tausayi. Manufar binciken ita ce a tantance yadda motar ta lalace da kuma dalilin da ya sa ba a samu kai musu ɗauki cikin gaggawa ba har sai da aka samu asarar rayuka masu yawa haka. Har ila yau, binciken zai duba batun ko motar ta cika ƙa'idojin zirga-zirga a irin waɗannan hanyoyi masu haɗari, da kuma ko akwai wani sakaci daga bangaren direban ko masu motar. Jami'ai sun ce za su yi dukkan mai yiwuwa don tabbatar da cewa an hukunta duk wanda aka samu da hannu wajen haddasa wannan iftila'i.
A lokacin da tawagar jami’an ceto ke kan hanyarsu ta dawowa daga inda suka binne gawarwakin, sun ci karo da wata babbar mota da ta sake lalacewa. A cikin wannan motar akwai fasinjoji fiye da mutum 60 waɗanda suka shafe kwanaki uku a wuri ɗaya ba tare da sun sami damar ci gaba da tafiya ba. Lalacewar batirin motar ce dai ya jawo musu wannan tsaiko a tsakiyar hamada, inda suka rasa yadda za su yi. Wannan ya nuna yadda irin waɗannan matsalolin suka zama ruwan dare a wannan hanya. Tawagar ceton ta gaggauta rarraba musu ruwan sha domin kashe musu ƙishirwa da kuma rage musu raɗaɗin halin da suka tsinci kansu a ciki. Haka nan kuma jami’an sun taimaka wajen gyara motar, lamarin da ya ba su damar ci gaba da tafiyarsu zuwa inda suka nufa. Wannan aiki na agaji ya ceci rayukan wasu fasinjoji da dama da watakila da suma makamancin abin da ya faru da mutum 49 ɗin zai iya faruwa da su.
Sarrafa Hadarin Da Ba Ya Rasa Dadi
A wani labarin mai kama da wannan, an samu rahoton cewa wata mota makare da matafiya kusan 100 ita ma ta lalace a hamadar, kimanin kilomita 80 daga yammacin garin Assamaka. Ita wannan mota ta taso ne daga garin Telhandek da ke arewacin ƙasar Mali. Wannan ya ƙara tabbatar da cewa matsalar lalacewar motoci a wannan yanki ba sabon abu ba ne, kuma tana ci gaba da zama babbar barazana ga rayukan matafiya. Wasu rahotanni sun ƙara da cewa wata babbar motar kuma, wadda ta taso daga garin Harouba na ƙasar Mali, wanda ke da nisan sama da kilomita 300 daga kan iyakar Nijar, ta fuskanci irin wannan matsala. Waɗannan abubuwan na faruwa ne a hanyoyin da ake yawan amfani da su wajen safarar mutane da kayayyaki tsakanin ƙasashen yankin Sahel, inda matafiya da dama ke fuskantar haɗarin lalacewar ababen hawa a wurare masu nisa da babu agaji.
Yanayin zafin hamada da kuma rashin ingantattun hanyoyi na ƙara tsananta wannan haɗari ga matafiya. Sau da yawa, fasinjoji kan tsinci kansu a cikin mawuyacin hali na ƙarancin ruwa da abinci idan motarsu ta samu matsala, lamarin da kan yi sanadiyyar asarar rayuka kamar yadda aka gani a wannan iftila'i. Wannan yanki na hamada, wanda ya shahara da tsananin zafi da kuma nisan wurare, ya zama kamar makabarta ga matafiya da dama da suka shiga cikinsa ba tare da isasshen shiri ko kuma suka fuskanci matsalar abin hawa ba. Hukumomi da ƙungiyoyin agaji na fuskantar ƙalubale wajen kai ɗauki a waɗannan yankuna masu faɗi da kuma wahalar shiga. Hakan na nufin cewa idan hatsari ya faru, samun agajin gaggawa na da matuƙar wahala, wanda ke ƙara yawan mace-mace. Wannan ya sa ake ci gaba da kira ga gwamnatoci da su inganta hanyoyin sadarwa da kuma tsaro a waɗannan hanyoyi domin rage asarar rayuka.
