A yankin Tahoua na Jamhuriyar Nijar, an gudanar da wani taron wayar da kai ga shugabannin gargajiya kan rawar da za su iya takawa wajen inganta zaman lafiya da tsaro a matakin al'umma. Taron, wanda aka kammala a ranar 12 ga watan Satumbar 2026, ya mayar da hankali ne kan ƙarfafa gudunmawar sarakuna da sauran masu riƙe da sarautun gargajiya wajen tabbatar da tsaro mai dorewa.
Manufar shirya taron ita ce a ƙara wa shugabannin ilimi da dabarun da suka dace don tunkarar matsalolin tsaro da ke addabar yankunansu. An tattauna hanyoyin da za su bi wajen gina haɗin kai da zaman lafiya a tsakanin al'ummominsu daban-daban, tare da ƙarfafa dangantaka tsakaninsu da hukumomin tsaro na gwamnati. Haka nan, an duba yadda za a yi amfani da tsarin gargajiya wajen sasanta rikice-rikice da kuma hana su ƙara rincabewa, domin samar da kwanciyar hankali mai ɗorewa a faɗin yankin na Tahoua baki ɗaya.
Mahimmancin Taron A Tahoua
A wajen taron, Gwamnan yankin Tahoua, Issa Moussari, ya jaddada muhimmancin rawar da shugabannin gargajiya ke takawa a matsayin ginshiƙan al'umma. A cikin jawabinsa, ya bayyana cewa, "Sarakuna da sauran masu riƙe da madafun iko na gargajiya su ne jiga-jigan da ke kusa da al'umma, kuma su ne farkon masu karɓar koke-koke da warware matsaloli kafin su kai ga hukumomin gwamnati. Gudunmawarsu ba ta misaltuwa wajen tabbatar da zaman lafiya." Mista Moussari ya ƙara da cewa gwamnati a shirye take ta ci gaba da aiki kafada da kafada da su domin tunkarar duk wata barazana ta tsaro da ka iya tasowa a yankin. Ya ce haɗin kan da ke tsakanin hukumomin tsaro da masarautun gargajiya shi ne zai samar da ingantaccen tsarin tsaro wanda zai amfani kowa da kowa a faɗin yankin na Tahoua.
Babban Sakatare a Ma’aikatar Cikin Gida da Tsaron Jama’a, Mista Samaila Idi, wanda ya wakilci ministan, ya yi tsokaci kan yanayin tsaro da yankin ke fuskanta. A nasa jawabin, ya nuna damuwa kan yadda yankin Tahoua ke fuskantar barazanar tsaro daga ƙungiyoyi masu tada ƙayar baya, musamman a yankunan da ke kan iyaka da ƙasashen Mali da Najeriya. Ya bayyana cewa, "Wannan taro ya zo a daidai lokacin da ake buƙatarsa, domin kuwa akwai buƙatar ƙarfafa tsarin tattara bayanan sirri tun daga matakin gida, kuma babu waɗanda suka fi sarakuna sanin al'ummominsu da kuma lura da baƙin fuskoki." Mista Idi ya ƙarfafa gwiwar shugabannin da su yi amfani da ilimin da suka samu wajen ƙirƙiro hanyoyin da za su taimaka wajen gano masu aikata laifuka da kuma hana su samun mafaka a cikin al'ummominsu.
Shugaban ƙungiyar sarakunan gargajiya ta Nijar, Mai Martaba Sarkin Katsina na Maradi, ya nuna godiyarsa ga gwamnati da sauran abokan hulɗa da suka shirya taron. Ya ce, "Mun daɗe muna fatan samun irin wannan dama don tattaunawa da musayar basira kan yadda za mu ƙara ba da gudunmawarmu wajen kare rayuka da dukiyoyin al'ummominmu." Ya yi kira ga sauran sarakuna da su koma yankunansu da sabon azama, su kuma yi amfani da dabarun da suka koya domin ƙarfafa haɗin kai da sulhu a tsakanin al'umma, tare da tabbatar da cewa an sanar da hukumomin tsaro duk wani motsi da ba a amince da shi ba a yankunansu. Ya ce hakan zai taimaka matuƙa wajen dakile ayyukan ta'addanci da sauran laifuka.
Cikakken Shirin Samar da Zaman Lafiya
Taron wanda ake kira "Cikakken Shirin Samar da Zaman Lafiya" (Programme Intégré pour la Paix et la Sécurité), shiri ne da ya samu goyon bayan gwamnatin Jamhuriyar Nijar ta hannun Ma’aikatar Cikin Gida da Tsaron Jama’a. Shirin ya sami tallafin kuɗi daga gwamnatin ƙasar Denmark, kuma Hukumar Kula da Hijira ta Duniya, wato IOM, ce ke aiwatar da shi a yankin na Tahoua. A ƙarƙashin wannan shiri, an zaɓi yankuna goma sha biyar da ke cikin lardunan Tahoua, Tillia, Tassara, da kuma Tchintabaraden domin su amfana da ayyukan da aka tsara. Manufar shirin ita ce a ƙarfafa zaman lafiya da haɗin kan al'umma ta hanyar tallafa wa ayyukan da za su inganta tsaro da kuma rage tasirin rikice-rikice a waɗannan yankuna. Wannan tsari ya haɗa da horar da shugabannin al'umma, samar da kayan aiki ga kwamitocin tsaro na gari, da kuma gudanar da ayyukan raya ƙasa da za su rage talauci da samar da ayyukan yi ga matasa, waɗanda galibi su ne ake amfani da su wajen tada zaune tsaye.
Babban jami'in shirin a madadin hukumar IOM, Mista Alhassane Adama, ya bayyana cewa zaɓen shugabannin gargajiya domin wannan horo ya biyo bayan irin rawar da suke takawa ne a matsayinsu na masu faɗa a ji a cikin al'ummominsu. A cewarsa, "Shugabannin gargajiya su ne ginshiƙan da al'umma ke dogaro da su wajen warware matsaloli da samar da sulhu. Suna da tasiri mai ƙarfi wajen tabbatar da zaman lafiya, saboda haka muka ga ya dace mu fara da su wajen aiwatar da wannan shiri." Ya ƙara da cewa hukumar IOM za ta ci gaba da aiki tare da su da kuma sauran masu ruwa da tsaki domin ganin an cimma burin da aka sanya a gaba na samar da zaman lafiya mai ɗorewa a yankin. Mista Adama ya kuma yi nuni da cewa, bayan wannan horo, shirin zai shiga mataki na gaba wanda ya haɗa da tallafa wa al'ummomin kai-tsaye ta hanyar ayyukan raya ƙasa domin magance tushen matsalolin da ke haddasa rashin tsaro, kamar fatara da rashin aikin yi.
A nata jawabin, wakiliyar gwamnatin Denmark, Malama Mette Linnerup, ta bayyana farin cikinta da yadda ake gudanar da shirin. Ta ce gwamnatinta ta tallafa wa wannan aiki ne saboda ta yi amanna cewa samar da zaman lafiya a matakin al'umma shi ne tushen ci gaba mai ɗorewa. "Mun yi imanin cewa ta hanyar ƙarfafa shugabannin gargajiya da kuma samar da hanyoyin magance rikice-rikice a matakin farko, za a iya dakile barazanar tsaro kafin ta yi kamari," in ji ta. Malama Linnerup ta tabbatar da cewa ƙasar Denmark za ta ci gaba da ba da goyon baya ga irin waɗannan shirye-shirye a Jamhuriyar Nijar da ma sauran ƙasashen yankin Sahel, domin tunkarar ƙalubalen tsaro da ke addabar yankin. Ta kuma yaba wa haɗin gwiwar da ke tsakanin gwamnatin Nijar, hukumar IOM, da kuma sarakunan gargajiya, wanda a cewarta, shi ne mabuɗin nasarar wannan aiki. Ta jaddada cewa dogaro da tsarin gargajiya wajen samar da mafita ga matsalolin zamani wata dabara ce mai matuƙar muhimmanci.
Ra'ayoyin Shugabanni da Al'umma
Wasu daga cikin mahalarta taron sun bayyana ra'ayoyinsu game da ilimin da suka samu. Mai Martaba Sarkin Abalak, Mohamed Agalher, ya bayyana cewa horon ya ƙara musu kwarin gwiwa da kuma sabbin dabarun tunkarar matsalolin tsaro da ke addabar yankunansu. A cewarsa, "Mun koyi muhimman hanyoyin da za mu bi wajen sasanta rikice-rikice tsakanin manoma da makiyaya, wanda ya daɗe yana ci mana tuwo a ƙwarya. Mun fahimci yadda za mu ƙarfafa haɗin gwiwa da hukumomin tsaro domin tattara bayanan sirri da kuma yaƙi da masu aikata laifuka." Sarkin ya ƙara da cewa za su yi amfani da wannan ilimi wajen kafa kwamitocin zaman lafiya a matakin ƙauyuka da garuruwa, waɗanda za su riƙa sa ido kan duk wani motsi da ba a saba gani ba tare da sanar da jami'an tsaro cikin gaggawa. Ya ce wannan zai taimaka wajen dakile ayyukan 'yan fashi da masu garkuwa da mutane.
Shi ma a nasa tsokacin, Sarkin Tchintabaraden, Abdourahamane Raliou, ya nuna jin daɗinsa kan yadda aka haɗa su daga yankuna daban-daban domin musayar ra'ayi da gogewa. Ya ce, "Haɗuwarmu a nan ta ba mu damar fahimtar cewa matsalolinmu iri ɗaya ne, kuma mafita na buƙatar haɗin kai. Za mu koma yankunanmu da sabon shiri na aiki tare da sauran sarakuna da al'ummominsu domin samar da tsaro mai ɗorewa." Ya jaddada cewa za su fi mayar da hankali wajen wayar da kan matasa kan illar shiga ƙungiyoyin 'yan ta'adda da kuma samar musu da wasu hanyoyin dogaro da kai. Ya yi kira ga gwamnati da abokan hulɗa da su ci gaba da tallafa musu da irin waɗannan horarwa da kuma kayan aikin da za su taimaka musu wajen gudanar da ayyukansu na tabbatar da zaman lafiya, domin a cewarsa, aikin tsaro aiki ne na kowa da kowa.
Matakai Na Gaba don Ingantawa
Bayan kammala taron, an tsara wasu matakai da za a bi domin tabbatar da dorewar nasarorin da aka samu. Daga cikin muhimman matakan akwai kafa kwamitocin sa ido kan zaman lafiya a dukkanin yankunan da shirin ya shafa. Waɗannan kwamitoci, waɗanda za su haɗa da wakilan al'umma daban-daban, za su yi aiki a ƙarƙashin jagorancin shugabannin gargajiya. Babban aikin kwamitocin shi ne tattara bayanai kan duk wata barazana ga zaman lafiya da kuma kai rahoto ga hukumomin da suka dace domin ɗaukar matakin gaggawa kafin al'amura su taɓarɓare.
