Sakamakon wasu gyare-gyare kan tsarin karɓar haraji, jami'ai a yankin Diffa na ƙasar Nijar na bayyana samun gagarumin ci gaba wajen tara kuɗaɗen shiga na cikin gida. Alkaluma sun nuna cewa kuɗaɗen da ake samu daga harajin da aka fi sani da 'forfaitaire' sun tashi daga CFA miliyan 41,486,400 a shekarar 2023, inda ake hasashen za su kai CFA miliyan 436,218,939 nan da shekara ta 2026. Wannan karin ya nuna ci gaban da ya fi ninki goma kan adadin farko. An ce matakan na daga cikin manufofin ƙasar na samun 'yancin cin gashin kai kan tattalin arziki da kuɗi, musamman a ƙarƙashin shirin nan na Programme de Résilience pour la Sauvegarde de la Patrie (PRSP) da kuma dokar kuɗi ta 2026. Manufar gyaran tsarin harajin ita ce ƙarfafa ƙarfin kananan hukumomi na zuba jari a muhimman sassa na jin daɗin jama'a.
Sakamakon Gyare-gyaren Haraji a Yankin
An fara ayyukan ƙidayar masu biyan haraji da na gudanarwa a shekarar 2022 a wasu ƙananan hukumomi da tallafin asusun UNICEF. Waɗannan ayyuka sun haifar da ƙaruwar adadin masu biyan haraji a wasu yankuna da kaso 100 zuwa 150 cikin ɗari. A cikin shekarar 2024, ayyukan ƙidayar haraji a ƙananan hukumomin biranen Diffa da Maïné-Soroa da kuma N’Guigmi sun nuna gagarumin ci gaba. Sakamakon haka, kuɗaɗen shiga daga harajin da aka sani da 'synthetic tax' sun ƙaru da kaso 186 cikin ɗari. Haka nan kuma, kuɗaɗen da ake samu daga harajin gidajen haya, wato IRBH, sun haɓaka da kaso 227 cikin ɗari.
A shekarar 2025, an faɗaɗa ayyukan ƙidayar haraji zuwa ƙananan hukumomi shida da suka haɗa da Diffa, da Bosso, da Maïné-Soroa, da N’Guigmi, da Goudoumaria, da kuma N’Gourti. Wannan yaƙin neman zaɓe ya samar da sama da CFA miliyan 200 a matsayin tallafin dawo da haraji ga ƙananan hukumomin yankin. Hukumar tattara haraji ta yankin ta kuma tsara tare da kafa lambobi ga manyan kasuwannin Diffa, da Maïné-Soroa, da N’Guigmi. A sakamakon haka, an tantance shaguna fiye da 4,336 waɗanda aka raba su zuwa rukunai goma sha biyu.
Sakamakon wannan tsarin, a garin Maïné-Soroa, kuɗaɗen shiga daga harajin hayar kasuwa da rumfuna sun ƙaru da kaso 152 cikin ɗari idan aka kwatanta da na shekarar 2024. A N’Guigmi kuwa, ba wa masu biyan haraji lambobin tantancewa ya ba da damar tattara harajin kasuwa da na tallace-tallace yadda ya kamata, inda aka samu ci gaba na kaso 100 cikin ɗari. A ƙaramar hukumar birnin Diffa, harajin kasuwa da na amfani da wuraren jama'a ya tashi da kaso 137 cikin ɗari, tare da hasashen ci gaban da zai kai kaso 248 cikin ɗari a shekarar 2026.
Cikakken Bayani Kan Kuɗaɗen Shiga
Idan aka yi nazari kan alkaluman da aka samu, kuɗaɗen shiga na harajin da aka fi sani da ‘forfaitaire’ a ƙaramar hukumar birnin Diffa sun tashi daga CFA miliyan 29.65 a shekarar 2023 zuwa CFA miliyan 133.13 a shekarar 2024. Wannan adadi ya ƙara hawa zuwa CFA miliyan 240.49 a shekarar 2025, kuma ana hasashen zai kai CFA miliyan 276.56 a shekarar 2026. A ƙaramar hukumar N’Guigmi, an samu ƙaruwar kuɗaɗen shiga daga wannan haraji daga CFA miliyan 6.08 a shekarar 2023 zuwa CFA miliyan 30.80 a shekarar 2024. Adadin ya ci gaba da ƙaruwa zuwa CFA miliyan 56.66 a shekarar 2025, tare da hasashen kaiwa CFA miliyan 65.16 nan da shekarar 2026. Haka nan a yankin Maïné-Soroa, an samu ci gaba daga CFA miliyan 5.76 a shekarar 2023 zuwa CFA miliyan 15.59 a shekarar 2024, sannan zuwa CFA miliyan 42.63 a shekarar 2025, inda ake sa ran samun CFA miliyan 49.02 a shekarar 2026.
Ƙananan hukumomin Bosso, da Goudoumaria, da kuma N’Gourti, waɗanda a baya kusan ba su tara komai ba, yanzu suna da hasashen samun CFA miliyan 14.67, da CFA miliyan 11.45, da kuma CFA miliyan 13.37 a shekarar 2026. Sabbin ƙananan hukumomi shida da aka faɗaɗa aikin zuwa gare su, waɗanda suka haɗa da Chétimari, da Gueskérou, da Kablewa, da Toumour, da Foulatari, da kuma N’Guel-Beyli, ana hasashen za su samar da jimillar kuɗi kusan CFA miliyan 20.3 a shekarar 2026.
Dangane da harajin da ake karɓa daga gidajen haya kuwa, kuɗaɗen shiga na yankin baki ɗaya sun tashi daga CFA miliyan 19.62 a shekarar 2023 zuwa CFA miliyan 74.88 a shekarar 2024. Wannan adadi ya ci gaba da haɓaka zuwa CFA miliyan 130.92 a shekarar 2025, tare da hasashen kaiwa CFA miliyan 148.48 a shekarar 2026. A ƙaramar hukumar birnin Diffa kaɗai, wannan haraji ya tashi daga CFA miliyan 13.64 a shekarar 2023, inda ake sa ran zai kai CFA miliyan 93.75 a shekarar 2026. A ɓangaren harajin da ake samu daga hayar wuraren sana'a a birnin na Diffa, kuɗaɗen shiga sun tashi daga CFA miliyan 27.2 a shekarar 2024 zuwa CFA miliyan 32.98 a shekarar 2025, tare da hasashen kaiwa CFA miliyan 37.93 a shekarar 2026.
Manufofi da Tasirin Gyare-gyaren
Yanzu haka dai wannan tsari ya game dukkanin ƙananan hukumomi goma sha biyu na yankin, waɗanda suka haɗa da Diffa, da Maïné-Soroa, da N’Guigmi, da Bosso, da Goudoumaria, da N’Gourti. Sauran sun haɗa da Foulatari, da N’Guel-Beyli, da Toumour, da Gueskérou, da Kablewa, da kuma Chétimari. An bayyana cewa waɗannan ƙarin kuɗaɗen shiga za su tallafa wajen gina ababen more rayuwa a fannonin ilimi, da lafiya, da samar da ruwan sha, da kuma inganta abinci mai gina jiki. Haka nan kuma, za a yi amfani da su wajen aiwatar da shirye-shiryen kare jin daɗin yara, da mata, da kuma matasa.
ƙananan hukumomin na samun agaji domin inganta ƙwarewarsu wajen tsara ayyukan da suka shafi jin daɗin jama'a. Wannan tallafi ya ƙunshi horarwa kan yadda za su gudanar da kuɗaɗen harajin da aka tara, da kuma yadda za su tabbatar da gaskiya da riƙon amana a cikin ayyukansu na yau da kullum. Manufar ita ce a ba su damar mallakar ayyukansu na ci gaba, tare da tabbatar da cewa an yi amfani da dukiyar jama'a ta hanyar da ta dace.
Tsare-tsaren Gaba da Shawarwarin
An gabatar da aikin yankin Diffa a matsayin abin koyi a wani taron ƙasa kan tattara albarkatun cikin gida da aka gudanar a Yamai a watan Maris na 2026. A shekarar 2026, hukumar tattara haraji ta yankin ta yi niyyar ƙarfafa nasarorin da aka samu a ƙananan hukumomin da aka riga aka yi aiki a kansu, tare da faɗaɗa aikin ƙidayar haraji zuwa sabbin ƙananan hukumomi shida. Manufar da aka bayyana ita ce a samu cikakken bayanan masu biyan haraji a kowace ƙaramar hukuma goma sha biyu. Haka nan, ana son a inganta fahimtar sassan tattalin arzikin da ke samar da kuɗi, da ƙarfafa kishin biyan haraji, da tabbatar da samun ingantattun albarkatun cikin gida.