An sabunta labarin: ---
Shugaban gwamnatin mulkin sojan Jamhuriyar Nijar, Janar Abdourahamane Tiani, ya rattaba hannu kan wata doka ta musamman da ke janye 'yancin zama 'yar ƙasa ga Mariama Djibrine, wacce aka fi sani da Mayra. An bayyana wannan mataki a ranar Alhamis, 12 ga watan Yuni, 2026, a wata sanarwa da gwamnatin ta fitar. Dokar ta tanadi kwace 'yancin zama 'yar ƙasar ta Nijar daga hannun Mariama Djibrine har zuwa wani lokaci. Wannan matakin ya haifar da ce-ce-ku-ce a ciki da wajen ƙasar, musamman a tsakanin masu fafutukar kare haƙƙin ɗan adam da kuma 'yan adawa. A lokacin da aka sanar da wannan hukunci, ita Mariama Djibrine ba ta fitar da wani jawabi a hukumance ba dangane da matakin da aka ɗauka a kanta, wanda hakan ya bar jama'a cikin jiran jin ta bakinta.
Dalilin Janyewar Zama 'Dan Kasa
Wannan mataki na janye 'yancin zama 'yar ƙasa ya zo ne a cikin wani tsari na ƙara tsaurara dokoki kan mutanen da ake zargi da taɓarɓare muradun ƙasa. A cewar hukumomin Nijar, Mariama Djibrine na fuskantar tuhume-tuhume da dama da suka haɗa da yaɗa bayanan da za su iya kawo tashin-tashina ga zaman lafiyar jama'a. Haka nan kuma, ana zargin ta da rura wutar tawaye da kuma yin leƙen asiri ga wata ƙasar waje. Waɗannan zarge-zarge dai ana ɗaukar su da matuƙar muhimmanci a ƙarƙashin dokokin ƙasar na yanzu. An ɗauki wannan mataki ne bisa wata doka ta musamman da aka kafa a shekarar 2024. Wannan dokar ta ba da damar ɗaukar matakan janye 'yancin zama ɗan ƙasa ga duk wani mutum ko ƙungiya da aka samu da hannu a ayyukan da suka saɓa wa tsaron ƙasa. Gwamnati ta ce an kafa wannan doka ne domin samar da kayan aikin shari'a da za su kare martabar ƙasa da kuma muradunta na asali.
Tarihin Mariama Djibrine da ADS
Mariama Djibrine tana ɗaya daga cikin fitattun 'yan Nijar da suka bar ƙasar bayan rikice-rikicen siyasa na shekarun baya-bayan nan. Ita ce ke jagorantar wata ƙungiya mai suna Alliance des démocrates du Sahel, wato ADS a takaice. Wannan wata tafiya ce da ta haɗa kan shugabannin siyasa da masu fafutuka na ƙungiyoyin farar hula daga ƙasashen Burkina Faso da Mali da kuma Nijar waɗanda ke zaune a ƙasashen waje. Manufar wannan ƙungiya ta ADS ita ce ta ganin an dawo da tsarin mulkin dimokuraɗiyya a cikin ƙasashen uku na ƙawancen da ake kira Alliance des États du Sahel, wato AES. Haka nan kuma, ƙungiyar na neman a sake kafa gwamnatocin farar hula a waɗannan ƙasashe, lamarin da ya sa ta zama abar kallo ga gwamnatocin sojan da ke mulki a yankin. Ayyukan ƙungiyar sun haɗa da shirya tarurruka da gangami a ƙasashen duniya domin jawo hankalin manyan ƙasashe kan halin da ake ciki a yankin Sahel.
Sakamakon Matakin
Wannan mataki na janye 'yancin zama 'yar ƙasa na wucin-gadi ya buɗe wani sabon babi mai yuwuwar haifar da sakamako mai girma fiye da na kan Mariama Djibrine kaɗai. Matakin na iya zama wata alama ta ƙara tsananta matakai kan 'yan adawa da masu fafutukar da ke ƙasashen waje, waɗanda hukumomin mulkin sojan na Yamai ke kallon su a matsayin barazana ga mulkinsu. Wannan yanayi na iya ƙara ruruta wutar gaba da rarrabuwar kai tsakanin 'yan Nijar, musamman tsakanin waɗanda ke goyon bayan gwamnatin soji da kuma waɗanda ke neman a koma kan turbar dimokuraɗiyya. Masu sharhi na ganin wannan mataki zai iya ƙara ƙarfafa gwiwar 'yan adawar da ke gudun hijira wajen ƙara zage damtse a fafutukarsu, maimakon ya tsorata su. Matakin zai iya shafar dangantakar da ke tsakanin Nijar da ƙasashen da ke ba wa 'yan adawar mafaka, wanda hakan zai iya haifar da takun-saƙar diflomasiyya a tsakaninsu nan gaba.
