Gwamnatin mulkin soja a Jamhuriyar Nijar ta kafa wata sabuwar doka da ta haramta karuwanci da sauran ayyukan da suka shafi jima'i na kasuwanci a faɗin ƙasar. Dokar, wadda majalisar ministocin ƙasar ta amince da ita a ranar Laraba, ta kuma haramta ayyukan dillanci ko buga da fisa, wato samar da mata ko wurare domin yin lalata. An kafa wannan doka ne domin magance abin da gwamnatin ta kira "lalacewar ɗabi'a" da kuma kare mutuncin al'umma, musamman na mata da 'yan mata. Dokar ta tanadi hukunci mai tsanani ga duk wanda aka samu da aikata waɗannan laifuka, wanda ya haɗa da zaman gidan yari da kuma biyan tara mai yawa. Hukuncin zai fi tsanani idan har wanda aka yi amfani da shi bai kai shekara 18 da haihuwa ba ko kuma idan aka yi amfani da karfi ko yaudara. A cewar gwamnatin, matakin wani ɓangare ne na ƙoƙarinta na dawo da martabar ƙasar da kuma kiyaye al'adunta, inda ta ce ba za ta amince da duk wani aiki da ya saɓa wa ɗabi'a da addini ba.
Cikakken Bayani Kan Sabon Dokar
A wata sanarwa da aka karanta a gidan talabijin na ƙasa, gwamnatin ta bayyana cewa dokar na da nufin yaƙar "lalacewar ɗabi'a" da kuma kare mutuncin al'ummar Nijar, musamman na mata da ƙananan yara. Sanarwar ta ƙara da cewa an ɗauki wannan matakin ne domin "tsaftace al'umma" da kuma tabbatar da cewa ƙasar ba ta zama wurin da ake aikata ayyukan da suka saɓa wa al'adu da addini ba. A ƙarƙashin sabuwar dokar, an haramta duk wani nau'i na karuwanci, wanda ya haɗa da ba da kai domin a biya kuɗi ko wata lada ta daban. Haka nan an haramta ayyukan dillanci, wato nema wa wasu abokan ciniki, ko samar da wuraren da za a aikata waɗannan ayyuka na lalata. Dokar ta faɗaɗa haramcin har ya zuwa ga tallata irin waɗannan ayyuka, walau ta hanyar yanar gizo, ko fastoci, ko kuma ta kowace hanya ta daban.
An tanadi hukunci mai tsanani ga duk wanda ya karya wannan doka. Hukuncin ya haɗa da zaman gidan yari daga shekara ɗaya zuwa shekara biyar, da kuma biyan tara wadda ta kama daga Franc CFA dubu ɗari biyar zuwa miliyan biyar. Dokar ta kuma ce hukuncin zai ƙara tsanani sosai idan har an yi amfani da ƙananan yara waɗanda shekarunsu ba su kai 18 ba a cikin laifin. A irin wannan yanayi, hukuncin zai iya kaiwa zaman gidan yari na shekara goma da kuma biyan tara har zuwa Franc CFA miliyan goma. Haka nan, idan aka yi amfani da ƙarfi, ko barazana, ko yaudara wajen tilasta wa wani shiga cikin wannan harka, shi ma hukuncin zai ƙaru. Dokar ta kuma shafi waɗanda suka mallaki ko suke kula da wurare kamar otal-otal, gidajen haya, ko gidajen rawa, waɗanda aka samu suna ƙyale a yi amfani da wurarensu domin aikata waɗannan laifuka, inda su ma za su fuskanci hukunci mai tsanani. An kafa wannan doka ne a wani mataki na ƙarfafa tsarin shari'ar ƙasar da kuma daidaita shi da martabar al'umma.
Dalilan Gwamnati da Martanin Duniya
A wata sanarwa da aka fitar bayan taron majalisar ministoci, Ministan Shari'a na ƙasar, Alio Daouda, ya bayyana cewa matakin na da nufin "kare mutuncin ɗan adam, musamman na mata da ƙananan yara, waɗanda galibi su ne ake amfani da su a cikin waɗannan munanan ayyuka." Ya ce gwamnatin ta lura da yadda waɗannan ayyuka ke ƙara yaɗuwa a cikin al'umma, wanda hakan ke barazana ga tsarin iyali da kuma ɗabi'un da al'ummar Nijar ta gada. Ministan ya ƙara da cewa, "Ba za mu iya zuba ido muna kallon yadda ake lalata mana tarbiyyar al'umma da sunan 'yanci ba. Wannan doka wani mataki ne na tabbatar da cewa ƙasarmu ta ci gaba da kasancewa mai mutunci da kuma kiyaye al'adunta masu daraja." Ya jaddada cewa dokar ba wai kawai ta shafi masu aikata karuwancin ba ne, har ma da waɗanda ke cin gajiyarta, kamar dillalai da masu Otal waɗanda ke samar da wuraren aikata laifin.
Daga nasu ɓangaren, ƙungiyoyin kare haƙƙin ɗan adam na ƙasa da ƙasa sun nuna damuwa game da wannan sabuwar doka. A wata sanarwa da ƙungiyar Amnesty International ta fitar, ta bayyana cewa duk da cewa tana goyon bayan matakan kare mata da ƙananan yara, haramta karuwanci gaba ɗaya na iya haifar da wasu matsaloli. A cewar ƙungiyar, "Mayar da masu yin jima'i na kasuwanci 'yan laifi na iya tura su cikin sirri, inda za su fi fuskantar cin zarafi, tashin hankali, da kuma wahalar samun sabis na kiwon lafiya." Ƙungiyar ta yi kira ga gwamnatin Nijar da ta tabbatar da cewa an kare haƙƙin dukkan 'yan ƙasa, gami da samar da wasu hanyoyin tallafi ga matan da za su iya rasa hanyar samun abin dogaro da kai sakamakon wannan doka, maimakon hukunta su kawai. Ta ba da shawarar a mai da hankali kan magance tushen matsalolin da ke sa mutane shiga irin waɗannan ayyuka, kamar talauci da rashin ilimi.
Ita ma ƙungiyar Human Rights Watch ta bayyana irin wannan ra'ayi, inda ta ce irin waɗannan dokoki galibi suna yin illa ga waɗanda suke cikin mawuyacin hali. A cewar ƙungiyar, "Dokokin da ke hukunta masu yin jima'i na kasuwanci maimakon kare su, galibi suna ƙara musu rauni a hannun masu cin zarafinsu, ciki har da jami'an tsaro." Ƙungiyar ta ce ya kamata a yi la'akari da bambanci tsakanin tilasta wa mutum yin karuwanci, wanda laifi ne babba, da kuma mutanen da suka zaɓi yin aikin don rashin wata mafita. Sun shawarci gwamnati da ta sake duba dokar don tabbatar da cewa ba ta keta haƙƙin ɗan adam ba, kuma ta mai da hankali kan gurfanar da masu safarar mutane da waɗanda ke cin zarafin mata, maimakon masu zaman kansu. Sun ƙarfafa gwiwar gwamnati da ta yi aiki tare da ƙungiyoyin farar hula domin samar da mafita mai ɗorewa.
Tasirin Dokar ga 'Yancin LGBTQIA+
Duk da cewa sabuwar dokar ba ta ambaci al'ummar LGBTQIA+ kai tsaye ba, masu fafutuka da ƙungiyoyin kare haƙƙinsu sun nuna matuƙar damuwa cewa za a iya amfani da ita a matsayin makamin take musu haƙƙi. A cewarsu, yadda aka tsara dokar a dunkule, wadda ta haramta duk wani aiki da ake ganin "ya saɓa wa ɗabi'a", na iya bai wa jami'an tsaro damar fassara ta yadda suka ga dama, wanda hakan zai iya shafar mutanen da ake zargi da luwaɗi ko maɗigo ko wasu ayyukan jima'i da suka saɓa wa al'ada. Sun bayyana fargabarsu kan cewa za a iya amfani da kalmomin kamar "lalacewar ɗabi'a" domin kai wa ga duk wani mutum da salon rayuwarsa ko yanayin jima'insa bai yi daidai da ra'ayin rinjaye a al'umma ba. Wannan yana ƙara haɗari ga wannan al'umma wadda tuni take fuskantar ƙalubale da wariya a ƙasar.
Masu sharhi kan al'amuran yau da kullum sun bayyana cewa, wannan doka na iya ƙara tsananta halin da 'yan wannan al'umma ke ciki, inda za su iya fuskantar ƙarin tsangwama, kama su ba bisa ƙa'ida ba, da kuma cin zarafi daga jami'an tsaro da ma sauran jama'a. Tsoron da ake ji shi ne, fassarar dokar na iya wuce gona da iri, inda za a iya kama mutane kawai saboda yadda suke nuna kansu, ko kuma saboda zargi kawai ba tare da wata kwakkwarar hujja ba. Hakan zai tilasta wa mutane da dama daga cikin wannan al'umma ƙara ɓoye kansu, wanda zai hana su samun damar kai ƙorafi idan an ci zarafinsu ko kuma samun muhimman ayyukan kiwon lafiya, musamman waɗanda suka shafi cututtuka masu yaɗuwa ta hanyar jima'i. Ana ganin wannan mataki zai mayar da su saniyar ware a cikin al'umma, kuma zai yi wuya a kai musu ɗauki.
Haka zalika, ƙungiyoyin kare haƙƙin 'yan luwaɗi da maɗigo na yankin Afirka ta Yamma sun yi kira ga gwamnatin Nijar da ta fito ta bayar da cikakken bayani kan yadda za a aiwatar da wannan doka domin kauce wa yin amfani da ita wajen cin zarafin wasu tsiraru. Sun jaddada muhimmancin kare haƙƙin kowane ɗan ƙasa ba tare da la'akari da yanayin jima'insa ba, kamar yadda dokokin ƙasa da ƙasa suka tanada. Sun ba da shawarar cewa ya kamata a mayar da hankali kan laifukan da aka ambata a cikin dokar a fili, kamar karuwanci da safarar mutane, maimakon amfani da ita wajen hukunta mutane saboda ra'ayinsu ko salon rayuwarsu. Suna fatan gwamnati za ta tabbatar da cewa an kiyaye haƙƙin kowa da kowa a ƙarƙashin doka, tare da hana duk wani nau'i na wariya ko tsangwama da ka iya tasowa daga fassarar wannan sabuwar doka.
