Shugaban mulkin sojan Nijar, Janar Abdourahamane Tiani, ya sanya hannu kan wata doka mai lamba 2026-310/PRN/PM a ranar 8 ga watan Yuni, 2026, wadda ta rusa wasu hukumomin gwamnati guda tara. Gwamnatin ta bayyana cewa an ɗauki wannan mataki ne domin inganta ayyukan gwamnati da kuma kauce wa cakuɗewar ayyuka tsakanin hukumomi. Haka nan an ce wannan garambawul na da nufin tabbatar da an yi amfani da dukiyar ƙasa yadda ya kamata, ba tare da almubazzaranci ba, don amfanin al’umma baki ɗaya. Wannan matakin da ya zo a cikin wata sanarwa a hukumance, ya nuna wani sabon babi a ƙoƙarin da gwamnatin ke yi na sake fasalin tsarin gudanarwar ƙasar. Sanarwar ta jaddada cewa an yanke wannan shawarar ne bayan an yi nazari mai zurfi kan yadda waɗannan hukumomi ke gudanar da ayyukansu da kuma irin tasirin da suke da shi wajen cimma manufofin gwamnati.
Jerin Hukummomin Da Aka Bubzage
Cikin hukumomin guda tara da dokar ta shafa har da Cibiyar Nazarin Dabarun Tsaro da Tsare-Tsare (CNESS) da kuma Asusun Zuba Jari don Samar da Abinci da Inganta Lafiya (FISAN). An kuma rusa Hukumar Gyaran Biranen Nijar (AMV-Niger) da Babbar Hukumar Waqafi (Haute Autorité du Waqf). Jerin ya kuma haɗa da Babban Sufeto-Janar na Gudanar da Mulki (IGGA) da Babbar Hukumar Gyaran Ayyukan Gwamnati (HCME). Sauran hukumomin da aka ruguje su ne Hukumar Kula da Harkokin Ruwa (ARSEau), da Hukumar Kula da Harkokin Sufuri (ARST), sai kuma Babbar Hukumar Kare Bayanan Sirri na Mutane (HAPDP). Waɗannan hukumomi, waɗanda a da suke da alhakin gudanar da wasu ayyuka na musamman, yanzu za a rarraba ayyukansu zuwa ga sassa daban-daban na ma'aikatun gwamnati. Wannan mataki na daga cikin wani babban garambawul da gwamnatin sojin ke yi a tsarin tafiyar da harkokin mulki a ƙasar tun bayan da ta karɓi mulki.
Sauye-sauyen Ma'aikata da Kadarori
Bisa ga tanade-tanaden dokar, an mayar da dukkan ayyuka da nauye-nauyen da ke kan hukumomin da aka rusa zuwa ma'aikatun gwamnati da abin ya shafa kai tsaye. Wannan yana nufin cewa a maimakon samun hukumomi masu zaman kansu, ayyukan za su koma ƙarƙashin kulawar ma'aikatun da suka dace don tabbatar da bin tsari. Haka zalika, dukkan ma'aikatan da aka tura aiki na wucin-gadi ko aka ba da aronsu ga waɗannan hukumomi, za a mayar da su ma'aikatunsu na asali domin ci gaba da aiki. Wannan matakin zai tabbatar da cewa ba a samu asarar ƙwararrun ma'aikata ba, kuma za su ci gaba da bayar da gudunmawa a inda aka fi bukatarsu. Sanarwar ta gwamnati ta kuma bayyana cewa za a dakatar da kwangilolin aikin dukkan ma’aikatan wucin-gadi da ke aiki a ƙarƙashin hukumomin da aka rushe. Daga ƙarshe, an ba da umarnin cewa dukkan kadarorin da waɗannan hukumomi suka mallaka, waɗanda suka haɗa da na motsi da marasa motsi, za su koma hannun Ma'aikatar Tattalin Arziki da Kuɗi ta ƙasar. Wannan zai bai wa gwamnati damar yin cikakken lissafin dukkan kadarorin da kuma sake rarraba su bisa ga bukata.
Dalilan Sake Shiryawa
Wannan garambawul na da nufin sake fasalin yadda ake kashe kuɗaɗen gwamnati tare da sake tsara ayyukan hukumomin gudanarwa a faɗin ƙasar. A cewar gwamnatin mulkin sojan, matakin wani ɓangare ne na ƙoƙarin da take yi na tabbatar da cewa an yi amfani da dukiyar ƙasa yadda ya kamata, ba tare da almubazzaranci ba. Manufar ita ce a rage yawan hukumomin da ke da ayyuka masu kama da juna, domin kauce wa cakuɗewar ayyuka da kuma rage nauyin da ke kan baitul-malin ƙasa. Ta hanyar tattara ayyukan a ƙarƙashin ma'aikatun gwamnati, ana sa ran samun sauƙin gudanar da aiki da kuma inganta sa ido kan yadda ake tafiyar da harkokin mulki. Gwamnati ta ce wannan garambawul zai taimaka wajen inganta aikin gwamnati baki ɗaya, ta yadda za a samu sakamako mai ma'ana cikin gaggawa, kuma a tabbatar da cewa an yi amfani da dukiyar jama'a don biyan bukatunsu na yau da kullum. Ana sa ran wannan tsari zai samar da daidaito da kuma kawar da matsalolin da ke tattare da samun hukumomi da yawa masu ayyuka iri ɗaya, wanda hakan kan haifar da tsaiko da kuma ƙarin kashe kuɗi ba tare da wani dalili ba.
